هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور
هفته نامه عصر ارتباط - اولین و پر تیراژترین هفته نامه iCT کشور

اینترنت فرهنگ‌کُش یا یاریگر فرهنگ؟

اینترنت فرهنگ‌کُش یا یاریگر فرهنگ؟
اینترنت فرهنگ‌کُش یا یاریگر فرهنگ؟

برخی می‌گویند 200 سال بعد اگر انسان‌ها به گذشته بنگرند، سال‌هایی را که اکنون در آن بسر می‌بریم آغاز نوزایی چشمگیری در هنر و فرهنگ خواهند نامید. این گزاره شاید برای بسیاری از ما گزاره‌ای پرت و بیراه یا دست‌کم نامحتمل بنماید؛ زیرا در چند دهه‌ گذشته شاهد بوده‌ایم که چگونه فناوری زیرآب نظام کهن در کسب‌وکار فرهنگی را زده است و کن‌فیکون شدن صنعت موسیقی، اضمحلال روزنامه‌ها و از پا درآمدن ناشران مستقل هم جلوه‌ای از همین اثر ویرانگر فناوری بوده است.

اما انگار دارد چرخشی در اوضاع رخ می‌دهد که آیندگان از دوران ما همچون دوران احیا و تولد مجدد یاد کنند نه دوران مرگ و اضمحلال.

بخشی از داستان به خود هنر مربوط می‌شود. فناوری دیجیتالی در تمامی هنرها از فیلم و موسیقی گرفته تا کتاب و هنرهای بصری در حال میدان دادن به صداهای نو، آفرینش قالب‌های نو و مشارکت دادن به هواداران و آفرینندگان در آفرینش آثار هنری است. این موضوع تازگی ندارد، از دوران وب‌نوشت‌ها گرفته تا دوران یوتیوب به مدد قالب‌های تازه‌ای که به میدان آمده‌اند موانع سد راه نوآفرینان هر‌چه کوتاه‌تر شده است.

اما در بیشتر این اوقات وجه کسب‌وکاری فرهنگ همچنان ضعیف بوده است. اینترنت یک نسل کامل را چنان بدعادت کرد که گمان کنند بابت محتوا لازم نیست پولی بپردازند. بنابراین سالیان سال اوضاع به‌گونه‌ای بود که شرکت‌های محتوای دیجیتالی، به‌خصوص خبرگزاری‌های اینترنتی، چاره‌ای نداشتند که فقط به مدل‌های کسب‌وکار مبتنی بر آگهی تبلیغاتی متوسل شوند؛ یعنی سعی کنند ده‌ها میلیون خواننده، بیننده یا شنونده جذب کنند و بابت تبلیغات به‌ازای هر کاربر چندرغازی به دست آورند. چنین مدلی نه‌تنها ناپایدار بلکه ضدفرهنگ بود چون کارهای کوچک در آن جایی نداشت و همه‌چیز را در جنونی به نام شکار کردن کلیک خلاصه می‌کرد.

اما اکنون چیز شگفت‌آوری رخ داده است. در چند سال گذشته و به‌خصوص در یک سال گذشته، فروش محتوای برخط رو به افزایش گذاشته است و اغلب از طریق خرید اشتراک انجام می‌گیرد که نت‌فلیکس، اسپاتیفای و اپل‌موزیک نمونه‌هایی از موفقیت در فروش مبتنی بر اشتراک هستند. اما فروش محتواهای دارای مخاطب کمتر و بیرون از جریان اصلی رسانه‌ها نیز افزایش داشته است که رادیوهای مستقل، داستان‌نویسان و ستارگان یوتیوب از جمله‌ آنها هستند. حتی خریدن خبر هم رونق گرفته است؛ یعنی می‌توان گفت که سرانجام در اقتصاد دیجیتالی راه باثباتی برای پشتیبانی از محتوا پیدا شده است. اگر اشتراک خریدن در اینترنت اوج بگیرد، نه‌تنها شماری از محتواآفرینان مورد علاقه‌مان می‌توانند در اینترنت نفس بکشند، بلکه دگرگونی شگرفی در روش‌های گل کردن استعدادهای فرهنگی رخ می‌دهد؛ یعنی هنر و هنرمندی تنوع بیشتری پیدا می‌کند و میان آفرینندگان هنر و لذت‌برندگان از هنر ارتباط تنگاتنگ‌تری شکل می‌گیرد.

به نوشته‌ نشریه تایمز، در چند ماه گذشته به كمك برنامه‌ای که مختص جذب حمایت مالی برای دانشجویان است، پول کافی برای دسترسی بیش از 3/1 میلیون دانشجو به پایگاه اینترنتی نیویورک‌تایمز فراهم شد. پول لازم برای اشتراک این دانشجویان را بیش از 15500 نفر تامین کردند و از جمله فرد ناشناسی یك میلیون دلار اهدا کرد.

این در حالی است که کاربران اپل در سال 2016 میلادی 7/2 میلیارد دلار بابت اشتراک در فروشگاه اینترنتی برنامه‌های اپل پرداخت کردند که 74 درصد از سال 2015 بیشتر است. گروه اسپاتیفای هم که خدمات موسیقی می‌فروشد، خبر داد که شمار مشترکان آن در سال قبل با افزایشی 65 درصدی به 50 میلیون رسید. اپل‌موزیک هم طی یک سال و نیم توانست 20 میلیون مشترک جدید جذب کند و شمار مشترکان خود را به 94 میلیون برساند.

البته رفتار غول‌های انتشار محتوا با هنرمندان مورد انتقاد بوده است و منتقدان می‌گویند با آنکه امثال اسپاتیفای کاربران زیادی را جذب کرده‌اند، تولیدکنندگان موسیقی به‌خصوص اگر چندان معروف نباشند، نمی‌توانند درآمد پایداری از این شرکت‌ها کسب کنند.

اما هنرمندان بسیاری هم راه‌هایی برای دور‌زدن این دشواری‌ها می‌یابند و اکنون به كمك فیس‌بوک، اینستاگرام و توییتر می‌توانند ارتباط تنگاتنگی با هواداران خود برقرار کنند؛ یعنی می‌توانند آفریده‌های خود را بفروشند و فقط برای هواداران خود تبلیغ کنند و محتوا پیش‌فروش کنند.

درج دیدگاه

بررسی بازی