هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور
هفته نامه عصر ارتباط - اولین و پر تیراژترین هفته نامه iCT کشور

حمل مرسولات در حال خروج از کنترل شرکت پست

بعد از هجوم تاکسی‌های اینترنتی، نوبت به پست رسید
بعد از هجوم تاکسی‌های اینترنتی، نوبت به پست رسید

پست عاملی کلیدی در تحقق و موفقیت تجارت الکترونیکی محسوب می‌شود؛ چراکه در هر مبادله الکترونیکی نیاز به جابه‌جایی کالا وجود دارد. اما در سال‌های گذشته به‌واسطه عملكرد پست شاهد شکل‌گیری پیک‌های موتوری بودیم که این نقش را ایفا می‌کردند. اما در سال‌های اخیر و همزمان با رشد تجارت الکترونیکی، شبکه‌های ماهواره‌ای، فروشگاه‌ها و کانال‌های مجازی قانونی و غیرقانونی عرضه کالا و خدمات، موضوع از حساسیت بیشتری برخوردار شده است.

کما اینکه در حال حاضر برخی از فروشگاه‌های اینترنتی به جای استفاده از پست از طریق پیك‌های موتوری مرسولات خود را به سطح شهر تهران می‌فرستند و صدالبته كه برخی فروشگاه‌های اینترنتی بزرگ نیز پیك‌های ویژه فروشگاه خود را ایجاد كرده‌اند.

کندی ارایه خدمات پستی از یك‌سو و معطل ماندن مرسولات در دفاتر پست به‌دلیل بوروكراسی زمانبر این سازمان دولتی باعث شده كه برخی فروشگاه‌های اینترنتی ترجیح دهند مرسولات خود را از طریق پیك‌های اینترنتی یا خودشان ارسال كنند.

در همین حال اما امكان استفاده افراد سودجو از پیك‌های اینترنتی عملا باعث شده كه همواره خطر ارسال، انبوهی از کالاهای قاچاق، بی‌کیفیت، مضر و حتی مواد مخدر، مشروبات الكلی، سی‌دی‌های غیرمجاز و سایر موارد ممنوعه وجود داشته باشد. درواقع در سایه ضعف عملكرد پست در ارسال به‌موقع و سریع مرسولات و ساماندهی بهنگام جابه‌جایی مرسولات در کشور، فضای فعالیت پیك‌های اینترنتی اگرچه گسترش قابل توجهی یافته، اما پرخطرتر نیز شده است.

غیرقانونی بودن فعالیت پیك‌های آنلاین

حسین مهری، مدیر‌عامل سابق شرکت پست ایران که وعده‌های پرسروصدا و بی‌نتیجه زیادی همچون همکاری با آمازون، ebay، توزیع کارت‌های بانکی بین‌المللی ویزا و مسترکارت و این اواخر استفاده از پهپاد برای ارسال مرسولات پستی را در کارنامه خود دارد، پیش از این گفته بود: **فعالیت شرکت‌ها در حوزه پیک آنلاین غیرقانونی است و به‌زودی با صادر شدن مجوز اپراتورهای خصوصی این شرکت‌های پیک آنلاین و اپراتورها باید با پست قرارداد داشته باشد و در غیر این‌صورت با آنها برخورد می‌شود. **

این در حالی است که پیش از این نیز شركت پست اعلام كرده بود فعالیت اپلیکیشن‌های اینترنتی حمل‌ونقل کالا و مرسولات پستی، مستلزم اخذ مجوز از شرکت پست است و تمامی فعالان بخش خصوصی که در بازار حمل‌ونقل کالا فعالیت می‌کنند یا باید از اپراتور خصوصی یا از شرکت پست مجوز فعالیت داشته باشند.

مهری، رییس وقت شركت پست در ابتدای آبان امسال در گفت‌وگویی حتی به‌روشنی گفته بود: **در حال حاضر نظارتی بر این شرکت‌ها (شركت‌های پیك آنلاین) در سطح شهر وجود ندارد و امکان حمل‌ونقل وسایل ممنوع از جمله مواد مخدر، مشروبات الکلی وجود دارد که باعث نگرانی‌هایی شده است و شرکت پست قصد دارد تا نظارت داشته باشد.**

در این مقطع وی وعده داده بود آرایش جدیدی برای شركت ملی پست ایجاد كند. وی گفته بود: به‌دلیل کاهش حجم پست نامه‌ها و افزایش بخش پست کالا، موتورهای فعلی پاسخگوی نیاز نیست و به همین دلیل شرکت پست در مناطقی که میزان پست کالا بالا است، از وانت‌های مسقف استفاده می‌کند، اما در حال بررسی و مذاکره با تولیدکنندگان داخلی و خارجی برای آرایش جدید ناوگان موتور شرکت پست هستیم تا موتورها بتوانند بسته و امانت را نیز حمل و به مقصد برسانند؛ وعده‌ای که مانند بسیاری از وعده‌‌های دیگر در طول دوران انتساب وی به‌عنوان مدیر‌عامل شرکت پست به سرانجام نرسید و تنها تیترهای درشت و بی‌سرانجام در برخی رسانه‌ها به یادگار ماند.

خطر جابه‌جایی مواد از طریق پیك‌های آنلاین

با وجود این اظهارنظرها و حتی وعده ایجاد سامانه‌ای ویژه برای همكاری شركت‌های خصوصی با پست، اما همچنان مشكل فعالیت غیرقانونی پیك‌های آنلاین كه امكان ارسال هر نوع مرسوله ممنوعه‌ای را بدون نظارت دارند، همچنان پابرجا است.

جالب آنکه در این مدت نه‌تنها شركت‌های خصوصی پیك موتوری آنلاین زیر نظر پست قرار نگرفته‌اند، بلکه در مسیری کاملا مشابه تاکسی‌های اینترنتی، بدون نگرانی از شکایت‌ها و تبعات اقداماتشان، روز‌به‌روز فعالیت‌های بدون نظارت خود را گسترده‌تر كرده و با ارایه خدمات ارزان‌، تبلیغات گسترده و طراحی لباس و علایم ویژه به این رویه سرعت نیز بخشیدند.

توجه داشته باشید كه استفاده از پوشش پیك موتوری برای فروش مواد مخدر مساله‌ دور از ذهنی نیست. همین دو هفته قبل بود كه۱۰ پیک موتوری توزیع‌کننده مواد مخدر در كبودرآهنگ دستگیر شدند؛ مشتی كه نمونه خروار تخلفاتی است كه در این عرصه صورت می‌گیرد.

جدی بودن خطر تخلف از طریق پیك‌های آنلاین

كسانی كه خطر ارسال مرسولات پستی با پیك را جدی نمی‌گیرند، كافی است به گزارشی که چندی پیش در روزنامه جوان در زمینه خرید اینترنتی مشروبات الكلی و اسلحه منتشر شد، رجوع كنند.

در این گزارش آمده اگر به یكی از شبكه‌های اجتماعی سری بزنید و در بخش جست‌وجو اسلحه گرم یا مشروبات الكلی را تایپ كنید، دنیایی متفاوت پیش رویتان گشوده می‌شود؛ ‌دنیایی كه شك می‌كنید آیا هم‌اكنون در ایران هستم؟! انواع و اقسام مشروبات الكلی با برندهای متفاوت باری مجازی را پیش رویتان می‌چیند. شرط سفارش آن است كه فالو كنید تا در قدم بعدی بتوانید دایركت شوید. برای تحویل سفارش گاهی باید تا یكی از شهرهای مرزی بروید، اما گاهی وقت‌ها هم می‌توانید با ترفندهایی سفارش را در شهر خودتان و حتی دم در منزل تحویل بگیرید. ماجرای خرید و فروش اسلحه‌های گرم هم همین‌طور است.

**در اقدامی هماهنگ‌شده برای اطمینان از انجام کار، خبرنگار مربوطه با واریز مبلغی یک شیشه از برندهای معروف مشروب را سفارش داد که در محل روزنامه جوان آن را دریافت کرده است!**

اما این تنها نگرانی نیست. **در حال حاضر انبوهی از داروهای غیر‌مجاز و عمدتا آسیب‌زننده در شبکه‌های اجتماعی و ماهواره‌ای در حال تبلیغ است؛ محصولاتی که به راحتی و به کمک انبوهی از شرکت‌های پستی غیرقانونی در میان مردم در حال جابه‌جایی است. ناگفته نماند امکان انتقال مرسولات میکروبی و شیمیایی خرابکارانه نیز در شرایط نبود نظارت وجود دارد.**

این بخش از سخنان مدیر قبلی پست که چند روز قبل برکنار شد، جالب است. وی در رابطه با گردش کالای قاچاق در سیستم پستی کشور گفت: در مبادی ورودی کشور دستگاه‌های تخصصی و شرکت گمرک وجود دارد که روی کالای قاچاق نظارت می‌کنند، اما در داخل کشور وسایلی را که ممنوع نباشد نمی‌توانیم بگوییم که برای ارسال قبول نمی‌کنیم. حال اگر موبایلی به داخل کشور قاچاق شده باشد ما نمی‌توانیم برای حمل‌ونقل آن در سطح کشور آن را قبول نکنیم؛ چراکه در فهرست وسایل ممنوع مانند مشروبات الکلی و مواد مخدر و... در اختیار پست قرار نگرفته است. در حقیقت شرکت پست متولی نظارت در بحث گردش کالای قاچاق نیست و موظفیم تا کالایی را که ممنوع نیست، قبول و ارسال کنیم.

**حالا تصور کنید وقتی در شرکت دولتی پست چنین دیدگاهی وجود دارد، در خصوص شرکت‌ها و اپلیکیشن‌هایی که مشخص نیست چطور به فعالیت می‌پردازند و موتورسوارهایی که در هر گوشه خیابان بدون رابطه قانونی خاص (همچون مدل تاکسی‌های اینترنتی) برای این اپلیکیشن‌ها کار می‌کنند، چه اهمیتی به کالاهایی که جابه‌جا می‌کنند می‌دهند.**

ساماندهی یا نوشداروی پس از مرگ

شهریور‌ماه سال گذشته بود که سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی به‌طور رسمی شرکت ترن پارت تیپاکس و کنسرسیوم شرکت حمل‌ونقل کالای تهران (بادپا) را به‌عنوان برنده مزایده کارور (اپراتور) پستی معرفی کرد.

حالا بیش از یک‌سال از صدور این مجوزها می‌گذرد و در حالی که تنها این دو شرکت به شکل قانونی وارد عرصه خدمات پستی شده‌اند، شاهد فعالیت و تبلیغات گسترده اپلیکیشن‌هایی در سطح شهر هستیم که در هیچ خبری اثری از صدور مجوز فعالیت برای آنها نیست.

البته مدتی می‌شود که وزیر ارتباطات و مدیرعامل جدید پست خبر از صدور دو مجوز جدید پستی می‌دهند. هفتم آذرماه سال جاری وزیر ارتباطات گفت: طی چند روز آینده، پروانه فعالیت دو اپراتور خصوصی پست ارایه خواهد شد و پیش‌بینی می‌شود درآمد 800 میلیارد تومانی فعلی حوزه پست در کمتر از یک‌سال به دوبرابر برسد.

حالا پرسش اینجاست که کار ساماندهی و اولتیماتوم‌های نه‌چندان جدی به فعالان حوزه پست به کجا رسیده است و آیا در این خصوص نیز به‌ علت کندی‌های عمدی و سهوی، شاهد از دست خارج‌شدن کنترل مرسولات پستی و نقش نظارتی شرکت پست خواهیم بود؟ اتفاقی که چندان بعید نیست و در موارد مشابه شاهد آن بوده‌ایم.

اعتقاد وزیر به کناره‌گیری پست از بازار

در نهایت اینکه اخیرا وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات گفته: ۲ میلیارد دلار معادل ۸ هزار میلیارد تومان درآمد سالانه پیک موتوری در ایران است.

وی ادامه داد: این در حالی است که درآمد سال گذشته شرکت پست ۲۰۰ میلیون دلار بوده است و در این زمان، درآمد شرکت پست در آلمان ۶۸ میلیارد دلار اعلام شده که نشان از ظرفیت زیاد بازار پستی در ایران دارد.

اگرچه وزیر معتقد است این درآمد باید به جیب شرکت‌های خصوصی برود و شرکت پست باید بسترساز باشد. وی در این خصوص گفته: البته به تصدی‌گری در شرکت پست اعتقاد نداریم و الزامی نمی‌بینیم که شرکت پست وارد حوزه‌هایی از جمله پیک موتوری شود بلکه باید این ظرفیت را برای بخش خصوصی فعال کند.

درج دیدگاه

بررسی بازی