هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور
هفته نامه عصر ارتباط - اولین و پر تیراژترین هفته نامه iCT کشور

سامانه صیاد در مرحله راه‌بنداز جابنداز

رونمایی از سامانه‌ای که در مرحله پایلوت است
رونمایی از سامانه‌ای که در مرحله پایلوت است

سه هفته پیش بانك مركزی در حاشیه جلسه شورای پول و اعتبار و با حضور مسوولان مربوطه سامانه صیاد (صدور یكپارچه الكترونیكی دسته چك) را رونمایی كرد و طبق معمول برخی رسانه‌های وابسته و کم‌اطلاع تیتر زدند و هیاهویی به پا شد مبنی بر این که سامانه صیاد راه‌افتاد و اعتبار به چک‌های ایرانی بازگشت!

این در حالی است كه **بررسی‌های ما نشان می‌دهد آنچه افتتاح شد چیزی بیش از یک طرح پایلوت (آزمایشی) و محدود نبود و هنوز راهی بسیار طولانی تا اتصال تمامی شعب بانك‌ها در سراسر كشور به این سیستم و عملیاتی شدن واقعی آن باقی مانده است. **

نحوه عملكرد سامانه صیاد به شكلی است كه از ابتدای درخواست دسته چك تا مرحله نقد شدن آن را تحت كنترل داشته و مشكلات موجود را حل می‌كند و به عبارتی مدیران بانك مركزی در صدد بازگشت اعتبار به چك‌ها هستند.

تعریف رونمایی رسمی از یك سرویس زمانی است كه تمامی اجزای آن كار كنند‌ نه اینكه سیستمی همانند صیاد كه اگر حتی یك بانك به طور كامل به آن متصل نشود، عملاً چك‌های آن بانك به مفهومی كه در صیاد تعریف شده دارای اعتبار نیست.

**در حال حاضر چنانچه به شعب بانك‌ها برای دریافت دسته‌چك جدید مراجعه كنید دسته‌چك‌ها با روال گذشته صادر می‌شود و به نظر می‌رسد تنها برخی از شعب امكان اتصال به سامانه صیاد را دارند. **

این در حالی است كه معاون فناوری‌های نوین بانك مركزی در مراسم رونمایی (بخوانید تشریح کارکردهای سامانه صیاد) از سامانه صیاد در خصوص ویژگی بارز سامانه صیاد گفته بود: ویژگی بسیار مهم سامانه صیاد این است كه یك شماره منحصر به‌فرد روی هر برگ چك درج می‌شود كه دریافت‌كننده چك می‌تواند این رقم را به سامانه پیامكی بانك مركزی ارسال كند و در همان لحظه از سوءسابقه صاحب چك مطلع شود.

ناصر حكیمی تاکید کرد: اگر مشكلی وجود داشته باشد همان لحظه گیرنده پیامك مطلع می‌شود و می‌تواند قبل از اینكه چك را دریافت كند معامله را قطعی نكند، این موضوع اطمینان نسبی به افراد می‌دهد كه اصالت چك اطمینان‌بخش است و ضمن آنكه وضعیت صاحب چك استعلام شده است.

او در ادامه تشریح کارکردهای سامانه صیاد که پیش از این نیز همگان در جریان آن قرار داشتند، گفت: استانداردسازی برگه چك نقش مهمی را در پیشگیری از جعل ایفا می‌كند و به ذی‌نفع چك امكان می‌دهد تا از اصالت آن با توجه به یكپارچگی مولفه‌های امنیتی و ظاهری در تمام بانك‌ها اطمینان حاصل كند. همچنین با توجه به اصلاح فرایند صدور و كارسازی چك، امكان استعلام وضعیت صادركننده چك برای گیرنده‌ ذی‌نفع آن به هنگام معامله و پیش از پذیرش آن از سامانه متمركز فراهم خواهد شد.

وی با اشاره به برنامه‌ریزی و پیاده‌سازی این سامانه در مدت یك سال گفت:‌ طرح و رنگ چك‌های صیاد گلبهی و از فردا در شعب بانك‌ها ارایه وتوزیع می‌شود.

وی ادامه داد: ‌چك‌های موجود تا 15 اردیبهشت ماه 97 دارای اعتبار است و درخواست و دریافت از طریق اینترنت بانك انجام می‌شود و گیرنده چك می‌تواند از طریق پیامك استعلام چك‌ها انجام دهد.

معاون فناوری‌های نوین بانك مركزی با ابراز امیدواری کرد: با راه‌اندازی سامانه صیاد كه از امروز (سه هفته قبل) فعالیت خود را آغاز می‌كند اطمینان و اعتماد به چك بیشتر شود و این ابزار به عنوان یكی از ابزار‌های تأمین مالی خرد و پرداخت باشد. وی گفت:‌ در مورد چك‌هایی كه برای بعد از این تاریخ صادر شده است این چك‌ها از اعتبار ساقط نمی‌شود و به قوت خود باقی است.

حكیمی عنوان كرد:‌ البته تنها تفاوت این است كه از اردیبهشت سال 97 این چك‌ها تنها در بانكی كه آن را صادر كرده قابل نقد شدن است اما سایر چك‌ها صیادی قابل وصول است.

این در حالیست که گفته شده سامانه صیاد به صورت ۲۴ ساعته از طریق سامانه پیامکی به درخواست‌های استعلامی پاسخ خواهد داد و شماره این سامانه پیامکی به زودی از طریق بانک مرکزی به اطلاع عموم خواهد رسید.

**اما بررسی‌های خبرنگار ما نشان می‌دهد در حال حاضر برخلاف وعده قبلی بانک مرکزی در خصوص اعلام شماره پیامکی به منظور استعلام چک‌های صیادی هنوز هیچ سرشماره‌ای از سوی این نهاد اعلام نشده که خود نشان از رونمایی نمایشی این سامانه دارد.**

شعب همچنان در انتظار دریافت چک‌های صیادی

تمامی اینها در حالی است كه بررسی‌های میدانی ما از شعب بانك‌ها نشان می‌دهد كه هنوز هیچ چك صیادی در شعب بانك‌ها توزیع نشده است و همچنان روال صدور و ارایه چك به مشتریان بانک‌ها همان مسیر گذشته است.

براساس این گزارش، بانك مركزی سوم خرداد ماه ۱۳۹۶ سامانه صدور یكپارچه الكترونیكی دسته چك (صیاد) را به منظور افزایش امنیت چك و جلوگیری از صدور چك‌های بلامحل اجرایی و به بانك‌ها مهلت داد تا ۱۵ شهریور ماه امسال به این سامانه متصل شوند. با گذشت این مدت، ۲۲ بانك به این سامانه متصل شده‌اند اما هشت بانك هنوز باقی مانده‌اند كه بانك مركزی نیز در ابتدای شهریورماه فرصت ۱۱ روزه‌ای را برای پیوستن آنها به این سامانه تعیین كرد كه به نظر می‌رسد همچنان آنها به این سامانه متصل نشده‌اند.

**حال پس از گذشت مدتی از معرفی و اجرای این طرح در سیستم بانكی، ۱۵ شهریور ماه سال جاری آخرین مهلت بانك‌ها برای اتصال به این سامانه بود، اما اكنون با گذشت مهلت داده شده همانند گذشته از بانک‌هایی که به این سامانه متصل شده‌اند تنها چند شعبه آنها امکان ارایه خدمات چک‌های صیادی را دارند.**

این در حالی است كه بر اساس اعلام بانك مركزی فقط در تیرماه امسال قریب به یك و نیم میلیون فقره چك برگشتی به ارزش ١٣ هزار میلیارد تومان ثبت شده است، آماری بزرگ از میزان چك برگشتی كه می‌تواند نظام اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی هر جامعه‌ای را تحت تأثیر قرار دهد.

 

راه‌بنداز جابنداز

اینكه چرا بانك مركزی در رونمایی از سرویس‌هایی كه همچنان در مرحله پایلوت قرار دارد عجله می‌كند، موضوعی است كه به نظر می‌رسد این نهاد به دلیل كندی بانك‌ها مجبور به استفاده از روش "راه‌بنداز جابنداز" است تا بلكه با فشار افكار عمومی سامانه‌های مدنظر بانك مركزی به صورت كامل راه‌اندازی شود.

البته کارکرد دیگر این رونمایی، رها شدن از پیگیری و فشارهای رسانه‌ای است تا این کار هم به نوعی تمام‌شده تلقی شود **هر چند که بانک مرکزی در بسیاری از موارد در صورت ساده‌ترین تخلفات مبالغ بانک‌ها را بلاک می‌کند و حتی پس از رفع مشکل با کسر میزان جریمه پول را به بانک‌ها بر‌می‌گرداند اهرم نظارتی مناسبی است، اما اینکه چرا در مواردی که چکی برگشت بخورد که انبوهی از معضلات و مشکلات را نیز ایجاد می‌کند، از اهرم‌های نظارتی خود استفاده نمی‌کند سوال‌برانگیز است.**

درج دیدگاه

بررسی بازی