هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور
هفته نامه عصر ارتباط - اولین و پر تیراژترین هفته نامه iCT کشور

ICT ايراني در هفته‌اي كه گذشت

ICT ايراني در هفته‌اي كه گذشت
ICT ايراني در هفته‌اي كه گذشت

هفته گذشته، كشور ميزبان موجي از ناآرامي‌ها بود كه داراي يك ويژگي اساسي بود. اين ناآرامي‌ها، داراي دو سوي قرار گرفته در مقابل يكديگر بود. يك سوي آن خيابان‌ها و ميادين شهرها بودند كه مقر فيزيكي اين ناآرامي‌ها را تشكيل مي‌دادند و سوي ديگر شبكه‌هاي اجتماعي بود كه به شدت متاثر از تصمیمات امنيتي مسولان قرار داشت. اين موضوع باعث شد تا سرانجام تلگرام كه از آغاز فعاليت در ايران، همواره با ظن فيلترشدن مواجه بود، همراه با شبكه اجتماعي اينستاگرام فيلتر شود. البته فيلتر تلگرام نيز چندان ساده و بي‌هزينه نبود. به طوري كه مدير روسی اين پيام‌رسان قبل از فيلتر يك امتياز به ايران داد و اقدام به مسدودسازي كانالي کرد كه جزو اصلي‌ترين مطالبات مسوولان ايراني به ويژه در قوه قضاييه بود. اما مسدودسازي اين كانال، تنها حدود چند ساعت كارساز بود. زيرا با عنواني ديگر فعاليت خود را شروع کرد و ظاهرا همين قضيه باعث فيلتر کل ‌اين پيام‌رسان شد. اما فيلتر پيام‌رساني مانند تلگرام كه بر اساس آمار رسمی حداقل داراي 40 ميليون كاربر ايراني بود و به نوعي باعث تغيير استفاده مردم از اينترنت موبايل در كشور شده بود، ملغمه‌اي به راه انداخت كه پيش از اين هرگز در تاريخ چند ساله فيلترينگ در ايران مشاهده نشده بود. با محوريت قرار دادن اين موضوع به ارزيابي و بررسي اهم اخبار ICT ايراني در هفته‌اي كه گذشت، مي‌پردازيم.

·        بازنده فيلتر تلگرام چه كسي بود؟

كاربران ايراني كه در پي رونق تلگرام در طول سال‌هاي اخير، عادت بسياري به مبادله محتوا، عكس و ويديو از طريق اين پيام‌رسان كرده بودند و در واقع به بخشي از سبك زندگي آنها تبديل شده بود، در پي فيلتر اين پيام‌رسان به مثابه افرادي تبديل شدند كه گويي ابزاري كاربردي از سبد كالاي خانوار آنها حذف شده است. به همين منظور، در حالي كه وزارت ارتباطات با انتشار اخبار و مصاحبه‌هايي از فيلتر موقت اين پيام‌رسان خبر مي‌داد، اما موجي از مهاجرت به سوي ساير اپليكیشين‌هاي پيام‌رسان آغاز شد كه در این بین واتس‌اپ خارجي و سروش ايراني ظاهرا اقبال بیشتری داشتند. در اين ميان بود كه واتس‌اپ با اختلال جهاني مواجه شود، هر چند كه در ابتدا تصور شد كه واتس‌اپ نيز فيلتر شده است، اما كمي ‌بعد مشخص شد كه چنين نيست. سپس نوبت سروش بود كه با قطعي مكرر سرور و عدم سرويس‌دهي متوالي حتي به مدت 5 دقيقه، مهاجران ر ابه اين نتيجه برساند كه نمونه وطني هنوز از آمادگی لازم برخوردار نیست.

اما فيلتر تلگرام به بيش از 600 هزار كانال كه برخی از آنها كسب و كارهایی با درآمد ميلياردی بودند، نيز زيان‌هاي وارد کرد. زيان‌هايي به گردانندگان كانال‌هاي عرضه‌كننده كالا در اين پيام‌رسان، از محتوا گرفته تا پوشاك و طلا و خدمات زيبايي را شامل مي‌شد. فيلتر تلگرام و اينستاگرام گرچه پوشش موقتي براي كنترل امنيتي هر چه بيشتر فضاي مجازي در ايران بود، اما آيا با وجود راهكارهاي ميانبر مانند فيلترشكن و VPN مي‌تواند يك راهكار دايمي‌ به شمار ‌رود؟ ضمن اين كه فيلتر اين دو پيام‌رسان يك بازنده بيشتر نداشت و آن پيام‌رسان‌هاي ايراني بودند كه نشان دادند بستر آنها حداقل در وضعيت كنوني، آمادگي خدمت‌رساني به اين همه كاربر ايراني را ندارند. بماند که این قضیه برندگان بزرگی هم داشت و بازار فروش فیلترشکن رکوردهایی بی‌سابقه را تجربه کرد و سود هنگفتی نصیب فروشندگان و عرضه‌کنندگان این اپلیکیشن‌ها و VPNها کرد.

·        دريافت كارمزد بنا به سليقه شخصي!

ICT ايراني تا كنون بارها به مصايب و مشكلاتي كه شهروندان ايراني بايد جهت هوشمندسازي اوراق هويتي خود متحمل شوند، پرداخته است. اما به تازگي سير ثبت‌نام و دريافت كارت ملي هوشمند، به عنوان اصلي‌ترين اوراق هويتي ايراني‌ها كه تا پايان سال داشتن آن براي همگان الزامي ‌است دچار تغييراتي شده است كه ظاهرا قرار بوده در جهت تامين حقوق شهروندان باشد. در حالي كه چنين نشده و باعث ايجاد آشفتگي، اين بار از نوع ديگري شده است.

چندي پيش وزير ارتباطات در بازديدي سرزده از روند پيش‌ثبت‌نام كارت هوشمند، انتقاد كرد و نتيجه چنين شد كه پيش‌ثبت‌نام اين كارت، مشروط به مراجعه حضوري در مراكز پستي رايگان شود و قضيه گرفتن كارمزد از افرادي كه سواد رايانه‌اي كافي براي ثبت اطلاعات خود ندارند نيز منتفي و مقرر شد اين خدمت كه حدود 3 الي 5 هزار تومان هزينه در برداشت، در قالب كمك توسط كاركنان مراكز پستي به صورت رايگان انجام شود. اما پس از استقرار اين وضعيت، درست است كه امكان پيش‌ثبت‌نام رايگان فراهم شده است، اما برخی دفاتر پيشخوان همچنان اقدام به اخذ هزينه‌هايي مي‌كنند كه قانوني نيست. در اين ميان، پرداخت 20 هزار تومان براي ثبت‌نام اوليه كارت هوشمند به قوت خود باقي است، لذا دفاتر پيشخوان نيز از مبلغ 3 الي 20 هزار تومان و در برخي مراكز حتي بيشتر (بنا به سليقه خود!) از مراجعان پول دريافت مي‌كنند. به عبارت واضح‌تر با اين اقدام وزير ارتباطات، درست است كه امكان رايگان يكي از مراحل ثبت‌نام كارت هوشمند فراهم شد، اما آشفتگي‌هاي موجود در روند ساير انجام اين امور نظير آنچه كه در دفاتر پيشخوان حاكم است، همچنان ادامه دارد.

·        نصر و نگراني‌هاي انتخابات

در هفته‌اي كه گذشت كه يكي از بحث‌برانگيزترين انتخابات‌ سازمان نظام صنفي در طول فعاليت 12 ساله اين تشكل خصوصي برگزار شد. پنجمين دوره انتخابات نظام صنفي در حالي به صورت الكترونيكي برگزار شد كه نامزدهاي اين دوره بسيار متفاوت از دوره گذشته بودند و همين قضيه باعث شده بود تا بحث مدافعان و منتقدان اين نامزدها در شبکه‌های اجتماعی حسابي داغ شود.

بر اساس اين گزارش، در اين دوره از انتخابات در مجموع هزار و 470 راي جمع‌آوري شد كه در مقايسه با كل اعضايي كه حق شركت در انتخابات را داشتند، مي‌توان آن را كم‌رونق ارزيابي كرد. از جمله نگراني‌هايي كه انتخابات اين دوره نصر را تهديد مي‌كرد و به نوعي با اعلام نتايج آن نيز تعبير شد، حضور افرادي است كه با اين شايبه مواجه‌اند كه ممكن است دغدغه‌هاي تشكيلات كسب‌وكار آنها به اندازه‌اي زياد باشد كه اجازه پيگیري‌هاي صنفي و رسيدگي به مشغله‌هايي كه اعضاي اين سازمان با آن مواجه هستند را از آنها بگيرد. كما اين كه سازمان نصر سال‌هاست كه با اين اتهام مواجه است كه به دليل درگير شدن در مسايل تجاري و نمايشگاهي فراموش كرده، اساس شكل‌گيري آن بابت انجام چه وظيفه‌اي بوده است؟

سازمان نظام صنفي رايانه‌اي، تشكيلاتي خصوصي است كه در اجرای ماده 12 قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای و حمایت عملی از حقوق فعالان یادشده و با هدف تنظیم‌گری مناسبات بخش خصوصی و دولت تشكيل شد، اما كارنامه عملكرد وي در بيش از يك دهه نشان مي‌دهد، كمترين خروجي را در اين زمينه داشته است.

·        لايحه حمايت از حريم خصوصي و نگراني كاربران

هفته گذشته ICT ايراني، شاهد تقارن تامل برانگيزي بود. در اين هفته تلگرام در حالي فيلتر شد كه پيش نويس لايحه حمايت از حريم خصوصي در فضاي مجازي آماده شد. اين لايحه كه در راستاي  صیانت از حریم خصوصی نوشته شده است منوط به رعايت 8 اصل شامل: اصل محدودیت در جمع‎آوری اطلاعات، اصل کیفیت جمع‌آوری و استفاده از داده‎ها و اطلاعات، اصل مشخص بودن هدف از جمع‌آوری و استفاده از داده‌ها و اطلاعات، اصل محدودیت در استفاده و عدم افشاء (مگر به‌حکم قانون یا رضایت فرد)، اصل تضمین‌های حفاظت از داده‌ها و اطلاعات، اصل شفافیت اقدامات-ابزارها و ماهیت داده‌های هدف، اصل لزوم جلب مشارکت فردی و اصل پاسخگویی در قبال اجرای سایر اصول است. اين لايحه كه پس از طي فرآيند نهايي شدن، در دستور کار دولت برای طی مراحل قانونی و ارايه به مجلس شورای اسلامی قرار مي‌گیرد، قرار است به دغدغه‌های کاربران نسبت به حفاظت از داده‌ها و اطلاعات شخصی آنها در فضای مجازی پاسخ دهد.

بر اساس اين گزارش، درست است كه يكي از اصلي‌ترين مشغله‌هاي كاربران، حفاظي از اطلاعات آنها و پيشگيري از افشاي آنهاست، اما اين نگراني مي‌تواند شامل احتمال دستيابي دستگاه‌ها و نهادهاي مختلف به اطلاعات آنها در مواقع غيرضروري نيز باشد.

درج دیدگاه

بررسی بازی