سرنوشت نامعلوم 314 هزار درگاه پرداخت
دریا کالا - تامین کلیه اقلام مصرفی سازمان خود را در کوتاه‌ترین زمان و مناسب‌ترین قیمت به ما بسپارید

سرنوشت نامعلوم 314 هزار درگاه پرداخت

  • 342


    افزايش ضريب نفوذ اينترنت و فراگير شدن خريدهاي اينترنتي در سال‌های اخیر باعث شده تا ميزان جرايم اين بخش با توجه به نسبت رشد آن افزايش يابد. همين عامل موجب ورود سازمان‌هاي نظارتي به کارزار شده تا به منظور ساماندهي اين نوع از كسب و كارها اقداماتي را انجام دهند. يكي از اقدامات خوبي كه در اين راستا انجام شده ارايه نماد اعتماد الكترونيكي توسط سازمان توسعه تجارت الكترونيكي است تا از اين طريق كاربران در هنگام مراجعه به سايت با ديدن نماد اعتماد الكترونيكي بر روي سايت متوجه شوند كه مالك اين سايت وجود خارجي دارد و در صورت بروز مشكل مي‌توانند به راحتي از مراجع مربوطه اقدام به طرح شكايت كند.

    يكي از موضوعات مهم براي هر فروشگاه ‌اينترنتي وجود ابزارهاي پرداختي همچون درگاه پرداخت است كه به واسطه آن بتوان هزينه كالا يا خدمت ارايه شده را از خريدار دريافت كرد. برهمين اساس قانون‌گذار نيز با توجه به اين موضوع به تمامي شركت‌هاي پرداخت اعلام كرد تنها در صورتي امكان ارايه درگاه را به سايت‌هاي اينترنتي دارند كه سايت مربوطه داراي نماد اعتماد الكترونيكی باشد. اما با گشتی كوتاه در فضاي مجازي متوجه مي‌شويد كه سود ناشي از كارمزد شاپركي و رسوب پول براي بانك‌ها كه عمدتا سهامدار شركت‌هاي PSP هستند باعث شده كه بخشي از اين خدمات به بي‌راهه كشيده شود. به منظور بررسي دقيق‌تر اين موضوع با مديران تصميم‌گير در اين حوزه گفت‌وگو كرديم كه مي‌خوانيد. 


    22 هزار سايت داراي نماد هستند

    فرانک رزاقی اسکویی، معاون تسهیل تجاری و توسعه کاربردهای مركز توسعه تجارت الكترونيكی با اظهار بي‌اطلاعي از تعداد درگاه‌هاي واگذار شده توسط شركت‌هاي PSP گفت: مركز توسعه تاكنون براي 22 هزار سايت اينترنتي نماد اعتماد الكترونيكي صادر كرده، اما اينكه شركت‌هاي PSP به چه تعداد سايت درگاه پرداخت ارايه داده‌اند ما آمار دقيقي نداريم ولي قطعا شاپرك در اين زمينه آمار كاملي دارد.

    اما طبق آمار ارايه شده PSP‌ها به شاپرك تاكنون نزديك به 339 هزار درگاه پرداخت اينترنتي به سايت‌ها واگذار شده، اسکویی در تشریح این فاصله 317 هزار موردي گفت: تاكنون اين عدد را نشنيده‌ام و فاصله اين موضوع براي ما هم جذاب است و قطعا آن را پيگيري خواهيم كرد.

    وي در خصوص اينكه شاپرك مدعي است از 339 هزار درگاه پرداخت اينترنتي كه در سامانه شاپرك ثبت شده تنها 25 هزار درگاه مربوط به سايت‌هاي اينترنتي است و مابقي متعلق به دستگاه‌هاي كارت‌خوان و اپليكيشن‌هاي موبايلي است، گفت: حتي عدد 3 هزار درگاه نيز منطقي به نظر نمي‌رسد و احتمالا نمي‌تواند تمام اينها مربوط به سازمان‌هاي دولتي و نهادهايي باشد كه نياز به دريافت نماد اعتماد نداشته‌اند. اين موضوع را در اولويت‌هاي كاري سازمان توسعه تجارت قرار مي‌دهيم و حتما با فوريت آن را از شاپرك پيگيري خواهیم کرد.

    وي در مورد اينكه چرا فهرست سايت‌هايي كه داراي نماد هستند با سايت‌هايي كه به آنها درگاه پرداخت ارايه شده مطابقت انجام نمي‌شود،گفت: اين موضوع را پيگيري كرديم ولي هنوز به نتيجه نرسيده‌ايم.

    اسکویی در خصوص سایت‌هایی که نماد اعتماد الكترونيكی ندارند ولی شرکت‌های PSP به آنها درگاه بانکی داده‌اند، گفت: شركت‌هاي PSP تنها در صورتي مي‌توانند به سايت‌هاي اينترنتي درگاه پرداخت بدهند كه آنها از مركز توسعه تجارت الكترونيكي نماد اعتماد الكترونيكی دريافت كرده باشند و اگر به سايتي كه داراي نماد نيست درگاه ارايه شود تخلف صورت گرفته است.

    وي تاکید کرد: البته دستگاه‌ها و نهادهای ملی و دولتی براي دريافت درگاه ملزم به دريافت نماد اعتماد الكترونيكي نيستند و PSPها براساس مجوزي كه قانونگذار گذاشته مي‌توانند نسبت به ارايه درگاه اقدام كنند.


    ارايه درگاه تستي ممنوع است

    اسکویی در صحبت‌هایش به نامه‌ای اشاره کرد که طي آن به شاپرك اعلام شده كه شركت‌هاي PSP به هيچ‌وجه نمي‌توانند حتي براي يك روز به صورت تستي به سايتي كه هنوز نماد اعتماد اخذ نكرده درگاه پرداخت ارايه كند و اينكه گفته مي‌شود براي يك ماه درگاه به صورت تستي در اختيار سايت قرار مي‌گيرد و همزمان نيز بايد نمادش را به PSP ارايه دهند قانوني نيست.

    نماد اپليكيشن‌ها سال آينده

    بسياري از اپليكيشن‌هاي موبايلي در حال حاضر بدون اينكه نماد داشته باشند با درگاه پرداختي كه در اختيار دارند، اقدام به تراكنش مالي مي‌كنند.

    اسکویی در این خصوص گفت: در حال حاضر ما به اپليكيشن‌هاي موبايلي نماد نمي‌دهيم و به منظور اينكه آنها براي ارايه خدمت دچار مشكل نشوند به شاپرك اعلام كرده‌ايم كه اين دسته از پذيرنده‌ها بايد يك سايت اينترنتي راه‌اندازي كنند و ما روي سايت به آنها نماد بدهيم و آنها پس از آن مي‌توانند خدمات درگاه پرداخت اينترنتي را روي اپليكيشن خود فعال كنند.

    ما در حال برنامه‌ريزي براي ارايه نماد بر روي اپليكيشن‌ها هستيم و اكنون نيز موضوعات فني و اجرايي كار را انجام مي‌دهيم و پيش‌بيني مي‌كنيم در شش ماهه اول سال آينده امكان ارايه نماد بر روي اپليكيشن‌هاي موبايلي فراهم شود.

    معاون تسهیل تجاری و توسعه کاربردهای مركز توسعه تجارت الكترونيكي بر این نکته تاکید کرد که شركت‌هاي PSP اجازه ارايه درگاه مستقيم به اپليكيشن‌هاي موبايلي ندارند و در وضعيت فعلي فقط اپليكيشن‌هايي مجاز به ارايه درگاه پرداخت هستند كه روي سايت اينترنتي خود نماد اعتماد الكترونيكي داشته باشند.


    فرصت 4 ماهه فين‌تك‌ها براي دريافت مجوز

    اسکویی همچنین درباره آیین‌نامه چارچوب فعالیت و نظارت بر سایت‌های متمرکزکننده پرداخت کسب‌وکارهای اینترنتی توضیح داد: براساس توافق انجام شده طبق بند اول اين آيين‌نامه مجوز فعاليت متمرکزکننده پرداخت کسب و کارهای اينترنتي توسط بانک مرکزی صادر و به مرکز توسعه تجارت الکترونيکي اعلام مي‌شود. اين در حالي است كه مجوز صادر شده توسط بانك مركزي قابل واگذاری به افراد ديگر نيست.

    وی در پاسخ به این مساله که پيش از ابلاغ آيين‌نامه از تعدادي از فين‌تك‌ها تعهدنامه محضري براي ادامه فعاليت دريافت شده است، گفت: براساس قانون شركت‌هاي PSP براي ارايه درگاه پرداخت اينترنتي تنها به سايت‌هايي مي‌توانند درگاه بدهند كه داراي نماد اعتماد الكترونيكی باشند.

    وي با اشاره به جديد بودن خدمات ارايه شده توسط فين‌تك‌ها و نامشخص بودن محل ارايه مجوز افزود: طي جلسات مشتركي كه با مديران نهادهاي مربوطه داشتيم نهايتا به اين جمع‌بندي رسيديم كه بانك مركزي بايد مجوز فعاليت براي فين‌تك‌ها صادر كند و سپس آنها براي ارايه دريافت نماد اعتماد الكترونيكي به سازمان توسعه تجارت الكترونيكی مراجعه كنند.

    اسكويي در خصوص اينكه آيا فين‌تك‌هايي كه در حال حاضر با ارايه تعهدنامه محضري كار مي‌كنند نيز بايد براي دريافت مجوز اقدام كنند و تا چه زماني اين تعهدنامه معتبر است، گفت: از زمان ابلاغ آيين‌نامه كه در تاريخ 13 دي ماه امسال بوده اين شركت‌ها 5 ماه مهلت دارند نسبت به دريافت مجوز از بانك مركزي اقدام كنند. در صورتي كه آنها تا اين تاريخ موفق به دريافت مجوز نشوند، به منظور بررسي مجدد وضعيت آنها كه آيا قطع شوند يا اينكه مهلت آنها تمديد شود در كارگروه نظارتي مركز توسعه تجارت الكترونيكي تصميم‌گيري خواهد شد. 

    وی تاکید کرد: ما فعالیت تجاری سایت‌های دارای تعهدنامه محضری را متوقف نخواهیم کرد، اما همین که بانک مرکزی به اين شركت‌ها مجوز دهد، سازمان توسعه تجارت فرآیند ارايه نماد اعتماد الكترونيكي را به اين دسته سايت‌ها تسريع خواهد كرد.

    اسكويي با اشاره به اينكه تمامي سايت‌هاي اينترنتي و ارايه‌كنندگان خدمات در فضاي مجازي كه فعاليت‌هاي آنها منجر به پرداخت و تراكنش مالي مي‌شود، گفت: مالكان تمامي اين سايت‌ها بايد شناسايي و گردش پول در آنها مشخص شود.

    كاربران از حقوق خود آگاه نيستند

    یکی از وظایف سازمان توسعه تجارت الكترونيكي آشنا کردن مردم با حقوقشان در خصوص خریدهای اینترنتی است. اسکویی در این زمینه گفت: بله این موضوع از وظایف سازمان توسعه تجارت الكترونيكي است، ولی بودجه‌های دولتی بسیار کم است ولي با اين وجود تاكنون درحد بضاعتي كه داشتيم‌ تلاش كرديم مردم را نسبت به حقوقي كه در اين فضا دارند آشنا كنيم و در اين مسير نيز از رسانه‌هاي فعال در اين حوزه درخواست داريم تا در اين موضوع به كمك ما بيايند.

    مردم آگاه باشند كه در صورتي كه خريدي را از فروشگاه اينترنتي انجام دادند و پس از تحويل جنس و پرداخت هزينه باز هم از جنس تحويل شده حتي بدون اينكه ايرادي داشته باشد، راضي نبودند مي‌توانند نسبت به برگشت جنس و دريافت پول خود اقدام كنند. در صورتي كه فروشگاه اقدام به استرداد وجه مشتري نكند كاربران مي‌توانند از طريق مركز توسعه تجارت الكترونيكی اقدام به پيگيري كنند و معمولا در اين گونه موارد با ورود ما مشكل كاربران به سرعت حل مي‌شود.

    اسکویی درباره اقدامات سال آینده مركز توسعه گفت: به منظور افزايش سطح خدمات ارايه‌شده توسط فروشگاه‌هاي اينترنتي اقدام به رتبه‌بندی و اعتبار‌سنجی آنها با استفاده از شاخص‌هاي سنجش رضایت‌مندی و همچنین نحوه پاسخگویی به نارضایتی مشتریان خواهیم کرد.

    وی در پاسخ به این سوال که چرا اعتبار نماد اعتماد الكترونيكی يكساله است، گفت: علت اين موضوع اين است كه در پايان يك سال كارشناسان مركز توسعه و تجارت الكترونيكي سايت مربوطه را بررسي مي‌كنند كه آيا خدمات ارايه شده با آنچه كه مجوز گرفته يكسان است يا خير. 

    ما به صورت همزمان هويت و آدرس اعلام شده را بررسي مي كنيم و چنانچه مشكلي وجود داشته باشد اسم سايت را به صورت وب‌سرويس به شركت PSP براي حذف درگاه پرداخت اعلام مي‌كنيم.


    ثبت 339 هزار درگاه پرداخت در شاپرك

    اما مدیر نظارت بر شبکه پرداخت در شرکت شبکه الکترونیکی پرداخت کارت (شاپرک) با تاکید بر این که در حال حاضر نزديك به 339 هزار درگاه پرداخت اينترنتي در سامانه نظارتي شاپرك ثبت شده است، گفت: از اين تعداد تنها 25 هزار درگاه به مربوط به سايت‌ها و فروشگاه‌هاي اينترنتي است.

    محمدرضا عباسی افزود: تعداد 314 هزار درگاه ثبت شده و فعال در شاپرك مربوط به دستگاه‌هاي كارت‌خوان است كه قرار است از طريق درگاه‌هاي اينترنتي ارايه خدمت كنند و هنوز هيچ‌كدام به بهره‌برداري نرسيده‌ است و بخشي ديگر نيز مربوط به اپليكيشن‌هاي موبايلي است.

    وي با اظهار بي اطلاعي در خصوص تعداد درگاه‌هاي واگذار شده به اپليكيشن‌هاي موبايلي گفت: در حال حاضر شركت‌هاي PSP به اپليكيشن‌هايي مي‌توانند درگاه پرداخت بدهند كه سايت اينترنتي آنها از سازمان توسعه تجارت نماد دريافت كرده باشد.  

    بخشي از تخلفات توسط مالكان سايت است

    مديرعامل شركت به‌پرداخت ملت هم در خصوص اينكه گفته مي‌شود درگاه‌هاي پرداخت بي‌ضابطه واگذار مي‌شوند، گفت: واقعا این‌گونه نیست، البته ضابطه آن به من برنمی‌گردد؛ چراکه سازمانی وجود دارد که می‌بایست نماد اعتماد الکترونیکی را به متقاضیان بدهد.

    رستم شاه‌‌گشتاسبي گفت: وقتی به یک سایت نماد داده می‌شود، به این معنی است که صاحبان سایت صلاحيت‌شان تاييد شده و PSP مي‌تواند به آن درگاه دهد، حال اگر PSP به سایتی سرویس داد که از این کانال رد نشده، آن موقع می‌توان گفت که بی‌ضابطه عمل شده است.

    اگر توجه کنید، سایت‌های طرف قرارداد ما فقط در زمان اجراي پایلوت كه زماني كمتر از يك ماه است شايد نماد نداشته باشد، اما بعد باید بروند و نماد بگیرند و اگر این کار را نکنند خدمت‌دهی به آنها را قطع می‌کنیم.

    او گفت: گاهی پيش مي‌آيد كه به یک سایت نماددار درگاه پرداخت می‌دهيم و آن سایت درگاه خود را در اختیار دیگری می‌گذارد و خود را تبدیل به سایتی واسط می‌کند؛ در نتیجه PSP کنترلی روی آن سایت ندارد، چراکه به یک نفر خدمت ارایه كرده و او درگاه خود را در اختیار سایت‌هایی گذاشته که ممکن است ماموریت قانونی نداشته باشند. اینجاست که اگر ما گزارش آن را دريافت كنيم، درگاه پرداخت سایتی را که نماد دارد و واسط شده را می‌بندیم و زماني که صاحب سایت معترض شود، از وی می‌خواهیم امکان استفاده از درگاه برای سایت‌های دیگر را ببندد و سپس دوباره به او خدمت را ارایه می‌دهیم و اگر صاحب سایت دو سه بار این کار را تکرار کند، به‌طور کلی درگاه پرداخت وی را خواهیم بست و آن را بلاک می‌کنیم.

    گشتاسبي تاکید كرد: اتفاقی که رخ می‌دهد این است که وقتی ما این سایت را بلاک می‌کنيم، دیگران به آن سرویس می‌دهند و شاپرک فرد متخلف را در لیست سیاه خود قرار نمی‌دهد؛ اگرچه در این رابطه ضابطه وجود دارد.

    وي گفت: توجه کنید، سایتی که بخواهد خلاف کند راه‌های آن برایش زیاد است. شاید خیلی‌ها فکر کنند که شرکت‌های PSP مقصرند، اما کسی که بخواهد خلاف کند، این کار را می‌کند. مثلا فیلترشکن می‌فروشد و شماره حساب می‌دهد. فشار اكنون به سمت PSPها است، اما موضوع اينجاست كه این مساله باید از بالاتر حل شود.

    ارایه مجوز فساد می‌آورد

    اما ناصر حكيمي، مديركل فناوري اطلاعات پيش از اين در گفت و گو با عصر ارتباط با اشاره به اينكه ارايه مجوز فسادآور است، گفته بود: اصلا اعتقاد ندارم صرف مجوز دادن ریسک را کم می‌کند، بلکه فقط آن را بزرگ‌تر و سیستمی می‌کند. مجوز به‌طور بالقوه منشأ رانت است که مانند یک بیماری مزمن درون فضای کسب و کار را می‌جود، در حالی که ریسک‌های کلاهبرداری مانند سرماخوردگی هستند: اذیت می‌کنند، اما ریشه را نمی‌پوسانند.

    وي مثال زده بود که یک آقا یا خانمی که در خانه نشسته و مثلا معرق و بافتنی که خود ساخته را می‌خواهد بفروشد باید برود از ده جا مجوز بگیرد که کارش قانونی بشود؟ هر چیزی یک اندازه‌ای دارد. یک تناسبی بین ریسک و ابزار مدیریت ریسک باید وجود داشته باشد. خیلی از اوقات اگر مشکلی برای مردم پیش بیاید می‌توانند بروند در دادگاه شکایت کنند. اگر بعضی لاستیک‌فروش‌ها سر مردم را کلاه بگذارند، وزارت راه باید بیاید به لاستیک‌فروش‌ها مجوز بدهد و لاستیک‌هایشان را نظارت کند؟

    وي در پاسخ به این سوال که آیا در این وضعیت چنانچه شرکت‌های پرداخت بی‌ضابطه اقدام به دادن درگاه بانکی به کسب و کارهای ساماندهی‌نشده، کنند، مسیر انجام تخلف سهل‌تر نمی‌شود، گفته بود: ضابطه چیست؟ کسی که ضابطه را مشخص می‌کند کیست؟ چه کسی به این شخص یا نهاد صلاحیت داده که با ضابطه آزادی کسب و کار را محدود کند؟ به خاطر کلاهبرداری چند نفر که نباید به همه دستبند و پابند بزنیم.

    این ضابطه ربطی به بانک مرکزی ندارد. به بانک‌ها مربوط است. به ارایه‌دهندگان خدمات پرداخت مربوط است. قواعد عمومی شناسایی کسب و کار یا KYC را قانون یا رگولاتور مشخص می‌کند. وظیفه و مسوولیت تعیین مصادیق و نحوه اجرایش با سرویس‌دهنده است. ضمن اینکه مردم و سرویس‌دهندگان باید عادت کنند شکایت کنند و در مقابل شکایات پاسخگو باشند. ما عادت کرده‌ایم بانک مرکزی برای هر چیزی که در بازار اتفاق می‌افتد پاسخ بدهد. این یعنی چیزی که در اصطلاح فنی به آن می‌گویند Moral Hazard. یعنی نهادهای رسمی کشور را درگیر یک سری مجوزهای ریز و پیش‌پا افتاده بکنیم و همه خرابکاری‌ها و ریسک تصمیمات‌مان را به گردن آنها بیندازیم.

    وي گفته بود: می‌گویید ریسک دارد و مردم متضرر می‌شوند. به هر حال آزادی هزینه و مسوولیت دارد. اگر می‌خواهید آزادی کسب و کار باشد باید ریسک کلاهبرداری را هم بپذیرید. اگر هم می‌خواهید همه چیز را کنترل کنید که کسی خلاف نکند، کسب و کار و نوآوری را در قفس انداخته‌اید. 

    دیدگاه خود را وارد کنید:

    ثبت دیدگاه

    هفته نامه

    هفته نامه عصرارتباط شماره 809

    تبلیغات

    SUHD TV SAMSUNG