کانال تلگرام هفته نامه عصر ارتباط

میثم لطفی

  • 30 بهمن 1395



  • پليس سوئد چندی پیش سه مرد را به اتهام آزار و اذيت زني در يک آپارتمان واقع در شهر اوپسالا که در فاصله يک ساعتي شمال شهر استکهلم واقع شده است دستگير کرد. پيدا کردن مظنونان براي ماموران پليس کار چندان دشواري نبود، ‌زيرا آنها هنگام ارتکاب جرم از سري پخش تصاوير ويديويي فيس‌بوک موسوم به Facebook Live استفاده کردند. از همان لحظات پخش اين تصاوير ويديويي زنده ده‌ها کاربر اتفاق مذکور را گزارش دادند و طولي نکشيد که ماموران پليس اين آپارتمان را محاصره و مردان را دستگير کردند.

    سرويس Facebook Live به همه کاربران امکان مي‌دهد تا به‌صورت مستقيم از طريق گوشي هوشمند خود تصاوير ويديويي زنده و مستقيم پخش کنند که البته اين قابليت در ديگر اپليکيشن‌هاي اجتماعي از جمله اينستاگرام و اسنپ‌چت هم موجود است. اگرچه کمپين‌هاي تبليغاتي به‌صورت گسترده کاربران جهاني را تشويق مي‌کنند تا از اين سرويس استفاده کنند و لحظات مختلف از زندگي خود را به‌صورت مستقيم با ديگر کاربران به‌اشتراک بگذارند، ولي بايد گفت که از ابتدا تاکنون از اين ابزار به اشکال مختلف سوءاستفاده شده است. شکنجه يک مرد جوان معلول در شيکاگو، تخلفات يک قاتل ولگرد و دستگيري او توسط ماموران پليس، کودک‌آزاري و تجاوزهاي گروهي و آزار و اذيت زن سوئدي از جمله تصاوير زنده‌اي بود که در هفته‌هاي اخير از طريق سرويس Live فيس‌بوک به‌نمايش گذاشته شد.

    در هر يک از اين موارد، نوعي جرم و تخلف اجتماعي با تصاوير ويديويي زنده به‌نمايش گذاشته شد و کاربران جهاني امکان مشاهده جنايت را به‌صورت مستقيم داشتند و البته در برخي از اين موارد نشان داده شد که اين جنايت‌ها هيچ‌گونه پيگيري بعدي نداشته و فرد متخلف با هيچ مشکلي مواجه نشده است. جامعه‌شناسان بر اساس بررسي‌هاي اخير خود به اين نتيجه رسيده‌اند که نمايش زنده جرايم و تخلفات در شبکه‌هاي اجتماعي رو به افزايش است. بنابراين بايد گفت چه عاملي موجب اين اتفاق شده است؟

    پروفسور ريموند سورِت، از اساتيد رشته جرم‌شناسي در دانشگاه مرکزي فلوريدا که روي پديده‌هاي علمي تحقيق مي‌کند، در اين خصوص گفت: «نمايش زنده جرم يک اتفاق احمقانه به‌نظر مي‌رسد. با اين اتفاق اطرافيان به‌راحتي مي‌توانند فرد متخلف را لو دهند تا ماموران پليس در کوتاه‌ترين زمان او را دستگير کنند، ولي نکته مهم اينجاست که چنين عملي در حال افزايش است».

    البته بايد توجه كرد که دستگيري اين متخلفان همواره کار آساني نيست. تروريست‌ها، معترضان سياسي،‌مجرمان اجتماعي و متخلفان سابقه‌دار از اپليکيشن‌هاي اجتماعي با قابليت پخش تصاوير ويديويي زنده استفاده مي‌کنند تا اهداف خود را پيش ببرند و از اين طريق ميزان هوش و ذکاوت يا توانايي‌هاي کاذب خود را به‌نمايش بگذارند. در اين موارد استفاده دقيق و پيش‌بيني شده از ابزارهاي اينترنتي رسانه‌اي امکان بزرگ‌نمايي و نمايش دروغين عملکرد مجرمان را فراهم مي‌کند تا تاثيرگذاري رفتار آنها بيشتر شود. اين اتفاق هم‌اکنون رواج پيدا نکرده است و بر اساس اطلاعات موجود، در دهه 1880 ميلادي يک قاتل زنجيره‌اي که خود را با نام Jack the Ripper معرفي مي‌کرد، نامه‌اي به اداره پليس فرستاد و در آن جزييات مربوط به تخلفات خود را اعلام کرد تا نشان دهد به چه ميزان در اين زمينه توانايي دارد. او نيز رفتار مشابهي را دنبال کرده بود تا از اين طريق قدرت‌نمايي کند.

    پروفسور سورِت با تاکيد بر اين مساله اظهار كرد که از قرن‌ها پيش متخلفان براي آنکه بتوانند قدرت و توانايي خود را به‌نمايش بگذارند، اقداماتي را به‌صورت عمومي انجام مي‌دادند تا جلب توجه کنند. اين فرايند هم‌اکنون در دنياي اينترنت با روي کار آمدن شبکه‌هاي اجتماعي به‌صورت متفاوت دنبال مي‌شود و البته همان هدف را در خود جا داده است.

    آنچه در اين زمينه جديد به‌نظر مي‌رسد، ابزارهايي است که مجرمان از طريق شبکه‌هاي اجتماعي به آن دسترسي پيدا کرده‌اند. گوشي هوشمند به اين دسته از افراد امکان مي‌دهد تا بتوانند تخلفات خود را به‌راحتي به‌نمايش بگذارند و با زدن يک کليد به‌صورت زنده و مستقيم تصاوير ويديويي مربوط به انواع مختلف جرايم را پخش کنند. در اين زمينه به‌اشتراک‌گذاشتن عکس‌ها روي فيس‌بوک، توييت‌کردن، به‌روزرساني لحظه به لحظه صفحه‌هاي اجتماعي، پخش تصاوير ويديويي زنده، انتشار تصاوير ويديويي ضبط‌شده و... مرسوم است و البته بايد توجه كرد كه فيس‌بوک تنها شبکه اجتماعي محسوب نمي‌شود که در اين زمينه مورد سوءاستفاده قرار مي‌گيرد. با اين وجود چون فيس‌بوک بيش از 79/1 ميليارد مشترک فعال دارد، انتشار تصاوير ويديويي زنده روي آن مي‌تواند بسيار قابل ملاحظه باشد و طيف گسترده‌اي از مخاطبان را دربر گيرد.

    تصاوير ويديويي زنده با موضوع جرم و جنايت در بيشتر موارد عکس‌العمل و بازخوردهاي تند مخاطبان را در پي داشته است و با اين وجود بسياري از کاربران هم بدون هر گونه عکس‌العمل، رفتارهاي ناهنجار مجرمان را فقط تماشا کرده‌اند و چه‌بسا براي انجام رفتار مشابه جري شده‌اند.

    پامِلا راتلِگ، از مشهورترين روان‌شناسان حوزه رسانه در اين خصوص گفت: «شبکه‌هاي اجتماعي ابزار جديد براي مجرمان محسوب مي‌شوند تا به کمک آنها بتوانند دايره توانايي‌هاي خود را به‌نمايش بگذارند و توجه کاربران را به خود جلب کنند. گروه مخاطبان در دنياي شبکه‌هاي اجتماعي بسيار گسترده است و براي آن دسته از افرادي که قصد به‌نمايش گذاشتن رفتارهاي غير اجتماعي را دارند، اين فضا بسيار کاربردي و مفيد به‌نظر مي‌رسد. شبکه‌هاي اجتماعي اين بستر را فراهم کرده‌اند تا رفتارهاي غير اجتماعي به‌راحتي به‌نمايش گذاشته شوند».

    انتشار عمومي تصوير ويديويي مستقيم با مخاطبان زياد براي مجرمان جذابيت زيادي دارد. اين افراد مي‌کوشند در تصاويري که به‌نمايش مي‌گذارند کمترين اطلاعات را منتشر کنند تا امکان شناسايي و رديابي آنها توسط ماموران پليس غيرممکن شود و با اين کار نشان دهند که از پليس هم جلوتر هستند و به‌راحتي مي‌توانند هر هدفي را که در سر دارند، عملي کنند.

    در دنياي امروز که انتشار تصاوير ويديويي مستقيم در شبکه‌هاي اجتماعي محبوب مانند فيس‌بوک، اينستاگرام، اسنپ‌چت و... بسيار رواج پيدا کرده است، سانسور کردن ويديوهاي مخصوص مجرمان کار غيرممکني به‌نظر مي‌رسد و هنوز هيچ سازوکاري در نظر گرفته نشده است تا از اين طريق امکان مقابله با چنين رفتارهايي فراهم شود.

    آنچه در بيشتر اين تصاوير مشاهده مي‌شود، خودنمايي مجرم و بزرگ‌نمايي توانايي‌هاي فردي او است تا ضمن ايجاد رعب و وحشت براي مردم، نشان دهد که مي‌تواند جامعه را بر اساس توانايي‌هاي خود مديريت کند و البته بررسي‌هاي روان‌شناختي نشان مي‌دهد که اين موج به‌زودي تغيير مسير مي‌دهد و شبکه‌هاي اجتماعي قابليت‌هاي مذکور را به‌گونه‌اي در اختيار مشترکان خود مي‌گذارند تا امکان به‌نمايش گذاشتن هر گونه تصوير در آنها وجود نداشته باشد.


    دیدگاه خود را وارد کنید:

    ثبت دیدگاه

    ویژه نامه

    ویژه نامه تراکنش

    تبلیغات

    موسسه آموزش عالی آزاد گفتگو
    گرین - Green
    SUHD TV SAMSUNG