ICT ایرانی در هفته‌ای که گذشت

ایران از تلگرام شکایت کرد

علاقه‌مندی ایرانی‌ها به كد یك در سیم‌كارت تلفن همراه را همه می‌دانند. به طوری كه فردی كه دارای شماره تلفن همراه با كد یك است همواره نسبت به این موضوع آگاه است كه فارغ از این كه شماره مورد نظر كی و چگونه به وی واگذار شده است، به محض اعلام آن در هر جایی اعم از اماكن عمومی، جمع دوستان، هنگام كاریابی و یا موارد مشابه، ممكن است با این ظن كه او فردی مرفه، احتمالا پولدار و چه بسا باكلاس باشد، قضاوت می‌شود. صرفنظر از این كه قضاوت كردن افراد با توجه به شماره موبایل‌شان چه قدر حقیقی و چه قدر غیرواقعی است، نباید از این واقعیت غافل شد كه هم‌چنان در بازار فروش سیم‌كارت، پس از شماره‌های رند،  شماره‌هایی قرار دارند كه پس از 912 با عدد یك آغاز می‌شوند. این رویكرد، به زمانی بازمی‌گردد كه حدود دو دهه پیش و با واگذاری نخستین سیم‌كارت‌های تلفن همراه توسط شركت ارتباطات سیار، نامبرینگ این شماره‌ها به گونه‌ای در نظر گرفته شده بود كه با عدد یك آغاز می‌شد. حال با عرضه نامبرینگ‌های متنوع و پیش‌شماره‌های مختلف توسط اپراتورها و با گذشت بیش از 23 سال از عرضه نخستین سیم‌كارت، ایرانی‌ها همچنان ترجیح می‌دهند كه سیم‌كارتی داشته باشند كه از نامبرینگی قدیمی‌تر برخوردار باشد تا شاید به گمان برخی گواهی بر داشتن اصالت و البته نوكیسه نبودن(!) آنها باشد. به قول برخی از دلال‌های این بازار، این سیم‌كارت‌ها هنوز خز نشده‌اند و دولوكس‌های بازار به شمار می‌روند. شایعات پیرامون این گونه سیم‌كارت‌ها در مقطعی از زمان آن قدر افزایش یافته بود كه برخی كیفیت، آنتن‌دهی، عدم قابلیت شنود و حتی امواج و تشعشعات آنها را بهتر از سایر سیم‌كارت‌ها می‌دانستند. با یكدیگر، ضمن بررسی این موضوع به اهم رویدادهای ICT ایرانی در هفته‌ای كه گذشت، می‌پردازیم.

·       فوبیای كد یك را پایانی هست؟

هفته گذشته معاون نظارت بر کالاهای سرمایه‌ای و خدمات سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان با تاكید بر این كه مردم اصراری بر دریافت پیش‌شماره خاص نكنند از اجرای طرح یکپارچه‌سازی یا همان فلت‌سازی شماره‌های تلفن همراه از نظر نوع، کیفیت خدمات و هزینه‌های مترتب آن گفت: بین پیش‌شماره‌های مختلف هیچ تفاوتی وجود ندارد. وی همچنین اظهار داشت، شماره‌هایی که واگذار شده و به هر دلیلی فعال نشده است، باید تعیین تکلیف شوند تا امکان ورود آنها به چرخه بهره‌برداری فراهم شود.

براساس این گزارش مطابق آمارهای منتشره وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، تا پایان خردادماه امسال مجموع خطوط واگذار شده در کشور بیش از 156 میلیون مشترک، مجموع مشترکان فعال بیش از 83 میلیون نفر و ضریب نفوذ آن 13/104 درصد اعلام شده است كه همراه اول با داشتن بیش از 67 میلیون مشترك، دارای بیشترین تعداد مشترك تلفن همراه است. معاون نظارت بر کالاهای سرمایه‌ای و خدمات سازمان حمایت از هموطنان خواست در صورت مواجهه با هرگونه تخلف در این زمینه مراتب را از طریق شماره تلفن 124 دریافت و رسیدگی به شکایت مردمی این سازمان و سازمان صنعت، معدن و تجارت استان‌ها در سراسر کشور اطلاع دهند تا اقدام قانونی لازم درباره آن صورت پذیرد. 

·       اعلام جرم دادستان ایران علیه تلگرام

موضع‌گیری‌های ایران علیه تلگرام به خاطر مسایلی همچون عدم مسدودسازی كانال‌هایی كه دارای محتوای مجرمانه هستند و همچنین عدم موافقت جهت انتقال سرورهای این پیام‌رسان به داخل خاك ایران، سرانجام از وضعیت هشدار و تهدید خارج شد و در هفته گذشته شكلی جدی به خود گرفت.

بر همین اساس هفته گذشته، دولت‌آبادی، دادستان تهران اعلام کرد: علیه مدیریت تلگرام اعلام جرم شده و این پرونده به ناحیه‌ امور بین‌الملل دادسرای تهران ارجاع شده است. وی افزود، این که شبکه تلگرام خود را تابع قوانین غربی‌ می‌داند، مانع از رسیدگی به این اعلام جرم نخواهد بود. به موجب این اعلام جرم، شبکه تلگرام علاوه بر ارایه خدمات به گروه‌های تروریستی از جمله گروه داعش، به بستر مناسب برای فعالیت سایر گروه‌های مجرمانه سازمان‌یافته تبدیل شده و ارتکاب جرایم هرزه‌نگاری کودکان، قاچاق انسان و مواد مخدر را ترویج و تسهیل کرده است.

اما هنوز بیشتر از چند ساعت از اعلام این خبر نگذشته بود كه مطابق آنچه كه از پاول دوروف، مدیر تلگرام انتظار می‌رفت، نسبت به این اقدام قوه قضاییه در توییتر واكنش نشان داد. وی اعلام كرد، «شگفت‌زده شدم از شنیدنش. ما به صورت فعال محتوای تروریستی و پورنوگرافی را درایران مسدود می‌کنیم فکر می‌کنم دلایل اصلی این تصمیم چیز دیگری است.» به هر حال فعلا قضاوت خاصی نمی‌توان کرد و باید دید سرانجام این شکایت به کجا می‌رسد.

·       خطر سونامی‌استارت‌آپ‌های بدهكار

چند سالی است كه استارت‌آپ‌ها و یا آنچه كه تحت عنوان كسب و كارهای نوپا از آنها یافت می‌شود وارد حوزه ICT ایرانی شده‌اند و تقریبا روزی نیست كه از چگونگی فعالیت و وضعیت آنها خبری به گوش نرسد. اما فعالیت این تازه‌واردهای عرصه فناوری، ابعاد دیگری  نیز دارد. هفته گذشته، افشین کلاهی، عضو کمیسیون فناوری اطلاعات و ارتباطات و اقتصاد رسانه اتاق بازرگانی ایران با تاکید دوباره بر نزدیک بودن وقوع سونامی شرکت‌های دانش‌بنیان بدهکار به علت شرایط موجود گفت، ما بدون آن که بررسی کنیم که آیا این کسب‌ و کار در بازار موفق خواهد شد یا خیر از آن حمایت می‌کنیم پس این ریسک را می‌کنیم که از هر ۱۰ حمایت صورت گرفته ۹ مورد آن شکست خورده و سرمایه برنگردد و این ریسک همان سونامی است.

الان هم می‌بینیم که تعداد زیادی از شرکت‌هایی که از صندوق نوآوری وام دریافت کرده‌اند قابلیت بازپرداخت ندارند؛ شاید حتی به محصول رسیده باشند و محصول خوبی نیز فراهم کرده باشند و دانش‌بنیان هم باشند اما بازار را برای محصولشان ندیده‌اند یا به هر علت نتوانستند وارد بازار شوند. مشکل دیگر هم اعطای وام به شرکت‌های دانش‌بنیان است که در کشورهای خارجی این اتفاق نیفتاده و به جای آن کسب‌وکارهای نوپا به شرکت‌های بزرگ‌تر وصل می‌شوند. وی در خصوص راهکار جلوگیری از این سونامی نیز گفت: راهکار این است که ما شرکت‌های دانش‌بنیان نوپا را به شرکت‌های دیگر و به بازار واقعی وصل کنیم تا هنگام خروج از این حالت گلخانه‌ای کمکی در کنار خود داشته باشند؛ همچنین شتاب‌دهنده‌ها نیز یکی از مواردی است که در برخی موارد هم در کشور موفق بوده‌اند.

·       پاتک سنگین به ناصرخسرویی‌های فضای مجازی

پیش از این بارها در گزارش ICT ایرانی عصرارتباط از انتقال دلالان دارو در بازار ناصرخسرو به فضای مجازی و كانال تلگرامی ‌و حضور فعال آنها در صفحات اینستاگرام گفته و هشدار داده بودیم. در همین راستا، هفته گذشته رییس پلیس پایتخت از اجرای ضربتی طرحی تحت عنوان رعد2 خبر داد كه طی آن 102 نفر از افرادی كه با حضور در باندهای سازمان‌دهی شده به فروش و توزیع داروهای قاچاق و تقلبی از طریق فضای مجازی می‌پرداختند، خبر داد. اعضای این باند كه فعالیت آنها بین‌المللی بوده و در خارج از مرزهای كشور نیز به فعالیت می‌پرداختند تحت عنوان پانچی‌آی به فروش سیاه دارو، لوازم آرایشی و مواد بهداشتی قلابی می‌پرداختند و از محل این كسب و كار، درآمد بالایی نیز برای خود برهم زده بودند.

بر اساس این گزارش، طی سال‌های اخیر خرید از فروشگاه‌های اینترنتی، كانال‌های تلگرامی‌ و اینستاگرام به شدت رواج یافته است و بسیاری از مردم بر این باورند كه صاحبان این دكان‌ها در مقایسه با مغازه‌داران پاساژها به دلیل این كه بیمه و مالیات واجاره بها نمی‌پردازند، ارزان‌فروش هستند. این در حالی است كه در درجه اول، حضور كاسبان در فضای مجازی، صرفا به معنای ارزان‌قیمتی آن كالا نیست، اما قطعا دسترسی به آن كالا را سهولت می‌بخشد. نكته مهم دیگر این كه چنانچه از سایت‌های خرید اینترنتی، اقدام به خرید كالا می‌كنید حتما به نماد اعتماد الكترونیكی توجه كنید تا در صورت رسیدن خسارت احتمالی و یا اصل نبودن كالا، امكان اعمال هر گونه اقدام قانونی وجود داشته باشد.

·       از مدیر دوتابعیتی ایرانسل تا امور جوانان

معمولا پس از انتخابات و معلوم شدن سرنوشت اعضای كابینه، انتصاب معاونان و مدیران داخل وزارتخانه‌ها در زمره خبرهای مورد توجه است. بر همین اساس هفته گذشته نیز بازار انتصابات حسابی داغ بود. یكی از این تغییرات در خارج از وزارتخانه ارتباطات بود، كه به دلیل وجود حساسیت روی فرد مربوطه مورد توجه ICT ایرانی قرار گرفت. این فرد، روح‌الله رحمانی، مدیر اسبق برنامه‌های مایکروسافت و آمازون بود كه پس از كناره‌گیری از پست «مدیر کل دفتر امور نوآوری و حمایت از سرمایه‌گذاری وزارتICT» در اردیبهشت سال 95، به دلیل داشتن تابعیت ایالات متحده آمریكا به سمت «مسوول بخش نوآوری و توسعه ایرانسل» منصوب شد. دور دیگری از انتصابات در وزارت ICT نیز متعلق به سمت‌هایی بود كه پیش از این به شكل رسمی ‌وجود نداشتند. بر این اساس، جهرمی ‌با صدور حكمی ‌برای این وزارتخانه و سازمان‌های تابعه‌اش، حكمی‌تحت عنوان دستیار امور جوانان ایجاد كرد و طی آن افرادی را در احكامی‌ جداگانه معرفی کرد.