ردیف هزینه‌ای که کدر و غیرشفاف است

48 درصد اعتبارات برنامه‌ای وزارت فاوا برای پژوهش‌های فضایی!

اعداد و ارقام دقیق درآمدها و اعتبارات برنامه‌ای و غیربرنامه‌ای وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در سال 97، حدود یک‌ماه پس از تقدیم لایحه بودجه 97 به مجلس، روز هفدهم دی‌ماه 1396 در گزارش دفتر مطالعات ارتباطات و فناوری‌های نوین (گروه فاوا در مرکز پژوهش‌های مجلس) با عنوان «بررسی لایحه بودجه سال 1397 کل کشور: ‌درآمدها و اعتبارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات» منتشر شد.

سهم دستگاه‌های درآمدزا در کل درآمد وزارت فاوا

براساس بررسی گروه فاوا، 92 درصد از درآمدهای پیش‌بینی شده در لایحه بودجه سال آینده وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، از «معدن طلای» سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی استخراج می‌شود که بالغ بر 64 هزار میلیارد ریال خواهد بود.

در نتیجه، دیگر نهاد‌های این وزارتخانه، تنها هشت درصد از درآمد کل را تامین می‌کنند؛ شامل شرکت ارتباطات زیرساخت (با 5/5 درصد)، پژوهشگاه فضایی ایران (با 4/1درصد) و هفت دستگاه دیگر (جمعا با 1/1 درصد) [که این هفت دستگاه عبارتند از: پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، سازمان فضایی ایران، شرکت دولتی پست‌بانک، دبیرخانه شورای اجرایی فناوری اطلاعات، دانشکده علمی/کاربردی پست و مخابرات، شرکت سهامی خدمات هوایی پیام و موزه‌ پست و مخابرات].

 

 

سهم 48 درصدی پژوهشگاه فضایی از کل اعتبارات

 در‌حالی‌که سازمان فضایی ایران از طریق پژوهشگاه فضایی خود تنها 4/1 درصد از کل درآمد وزارت ارتباطات را تامین می‌کند، جدول شماره 5 گزارش کارشناسان گروه فاوا در دفتر مطالعات ارتباطات و فناوری‌های نوین در‌باره درآمدها و اعتبارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، نشان می‌دهد که این سازمان به‌تنهایی 48 درصد از کل اعتبارات برنامه‌ای وزارت ارتباطات را می‌بلعد.

 

 

ردیف‌های غیر‌شفاف

در جدول شماره 5، ذیل برنامه شماره 2 مربوط به اعتبارات برنامه‌ای پژوهشگاه فضایی ایران، از دو برنامه کلی با عنوان‌های «برنامه توسعه فناوری‌های بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات» و «برنامه پژوهش‌های کاربردی» یاد شده است که به‌کلی کدر و غیر‌شفاف‌اند.

از تهیه‌کنندگان لایحه بودجه سال 97 باید پرسید که معنی «بخش» در «برنامه توسعه فناوری‌های بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات» چیست؟

باید از تهیه‌کنندگان لایحه بودجه سال 97 این انتظار حداقلی را داشت که آنها معنی «بخش فاوا» یا ICT sector  را به‌عنوان قطاعی معین و مشخص از بازار و اقتصاد ملی کشور بدانند (و یقینا به‌خوبی می‌دانند). پس آیا منظور تهیه‌کنندگان لایحه بودجه سال 97 از عبارت «برنامه توسعه فناوری‌های بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات» این است که سازمان فضایی کشور می‌خواهد 48 درصد از اعتبارات برنامه‌ای وزارت ارتباطات را روی «توسعه فناوری‌های بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات» سرمایه‌گذاری کند؟ - بدیهی است که خیر!

این عنوان برنامه‌ای و این ردیف بودجه‌ای‌ به غلط چنین نامیده شده است، اما اینکه با عنوان کدر مذکور چه برنامه‌هایی مطرح‌اند، معلوم نیست.

برای دریافت اطلاعات بیشتر، رجوع کنید به اصل پی.دی.اف گزارش «بررسی لایحه بودجه سال 1397 کل کشور»: «58. درآمدها و اعتبارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات» به نشانی‌ rc.majlis.ir/fa/report/show/1041628.

چرا «پی.دی.اف»؟

‌این نکته را نیز باید به ریاست محترم مجلس و ريیس مرکز پژوهش‌های مجلس یادآوری کرد که پی.دی.اف، قالبی بسته برای اطلاع‌رسانی است و براساس توصیه‌های مصوب اتحادیه بین‌المجالس (Inter-parliamentary Union‌) حکومت‌ها باید به نمایندگان مجلس و مجلس نیز باید به مردم، بسته‌های اطلاعاتی باز و reusable بدهند! ولی در نمونه اسناد بودجه و گزارش‌های مرکز پژوهش‌های مجلس، اغلب رویه‌ای خلاف این توصیه مشاهده می‌شود: آنها عادت کرده‌اند که عمده اسناد خود را به‌صورت پی.دی.اف منتشر کنند که read-only هستند و فاقد ویژگی «بازبودن» و  reusability.

پرواضح است که این رویه باید به‌نفع اجرای بهینه قانون جریان آزاد اطلاعات و آسان‌سازی فعالیت تحلیلگران و روزنامه‌نگاران تغییر کند!