سامانه‌های هوشمند حمل‌ونقل، لازمه خلق شهرهای هوشمند

 

سامانه‌های هوشمند حمل‌ونقل درون‌شهری، تاکسی‌های بدون راننده، دوچرخه‌سواری به کمک شبکه تلفن همراه و خیابان‌هایی که انقلاب دیجیتال در حال ورود به آنهاست همه باعث هوشمندتر شدن شهرهای بزرگ شده‌اند، بنابراین امکانات هوشمند به ساکنان شهرهای هوشمند کمک مي‌کنند تا امروز و در آینده، ترافیک ایمن‌تری داشته باشند.

سه فرضیه در مورد آینده وجود دارد که هر کسی می‌تواند موافق یکی از آنها یا همه آنها باشد: جمعیت افزایش خواهد یافت، مردم ثروتمندتر خواهند شد و شهرنشینی همچنان رو به پيشرفت خواهد بود. نیمی‌ از مردم جهان در حال حاضر در شهرها زندگی می‌کنند و تراکم جمعیت شهری به تناسبی باورنکردنی در حال رشد است. بر اساس برآورد سازمان ملل متحد، دو‌سوم جمعیت جهان در سال 2050 در ابر شهرهایی مانند بمبئی، توکیو، سئول، شانگهای، مکزیکوسیتی و پکن و شهرهایی مشابه آنها زندگی خواهند کرد. این موضوع نشان می‌دهد که 5/6 میلیارد نفر- به تعداد کل مردم امروز جهان- در این نوع از شهرها زندگی خواهند کرد. پیش‌بینی‌های دیگر نشان می‌دهند که شهرنشینی حتی سریع‌تر ادامه پیدا خواهد کرد و در عرض‌ 15 سال آینده ‌تخمین می‌زنند که تنها یک نفر از هر ‌پنج نفر در روستاها زندگی خواهد کرد.

رشد چالش‌ها

نکته‌ای هست که اغلب کارشناسان در مورد آن توافق دارند: شهرهای امروز دنیا برای پیشرفت‌های آتی آمادگی کافی ندارند. دولتمردان در حال تلاش برای ایجاد مسکن ارزان‌قیمت هستند و سعی می‌کنند تنش‌های اجتماعی را محدود کنند. اما یکی از موضوعاتی که تا‌کنون کمتر به آن توجه شده است: از زمانی که کارخانه‌های خط مونتاژ انبوه هنری فورد با تولید خودروهای بیشتر «جهان را روی چرخ‌ها» قرار دادند. بسیاری از شهرهایی که در سراسر جهان ساخته شدند با رویکرد ایده‌آل شدن برای پدر، مادر، فرزند و ماشین ساخته شدند. بدون سیستم‌های حمل‌ونقل جدید که ترکیبی از حمل‌و‌نقل عمومی ‌و به مشارکت گرفتن ماشین‌ها برای ارايه خدمات جایگزین برای خودروهای شخصی است، شهرنشینی و رشد جمعیت چالش‌های فراوانی ایجاد خواهند کرد.

در بسیاری از نقاط، این مفهوم ظاهرا منطقی، با ترافیک‌های طولانی‌مدت باعث تلف‌شدن وقت مردم و آسیب‌دیدگی بهره‌وری شهری شده‌ است (متوسط تاخیر در سفر هر نفر در شهر تهران 5/12 دقیقه در هر سفر است). در آینده پارکینگ‌ها به اماکن لوکس شهری تبدیل خواهند شد و البته کسی به آلودگی مضر و فزاینده هوای شهری توجه خاص و قابل توجهی نخواهد داشت (در تهران سالانه: 98/3 هزار میلیارد تومان در اثر اتلاف سوخت، 3/24 هزار میلیارد تومان در اثر اتلاف وقت، 793/7 میلیارد تومان در اثر آلودگی هزینه می‌شود).

آمادگی برای رویکردی جدید

در حال حاضر، رانندگان حرفه‌ای به‌طور متوسط 37،668 ساعت (معادل بیش از چهار سال) زندگی خود را در اتومبیل صرف می‌کنند، و بخش زیادی از این زمان را در ترافیک مي‌مانند. اما مردم ترجیح می‌دهند که سریع و بدون هر گونه مشکلی و با قیمتی مناسب ازمبدا ‌ A‌به مقصدB  بروند. این رویکرد در آینده باید‌ به‌طور کاملا جدی و ساده محقق شود. جای تعجب نیست که بسیاری از شهرهای بزرگ در سراسر جهان با استراتژی‌هایی برای پویایی شهری درگیرند؛ استراتژی‌هایی که در آنها به ماشین‌های کمتری نیاز است و ترافیک به‌طور موثرتری کنترل می‌شود. به این ترتیب به مردم کمک می‌کنند که به‌سادگی، راحت و به‌موقع سفر کنند. از طرفی شهرداری‌ها و مدیران شهری خوش‌اقبال هستند؛ چرا‌که از زمان اختراع ماشین تا امروز مردم هم تمایل زیادی دارند تا این رویکرد و تکنولوژی جدید را امتحان کنند.

فناوری‌ها فرصت‌های جدید ایجاد می‌کنند، اما ....


این مورد تصادفی نیست که بسیاری از بالن‌های آزمایشی مسافرتی هم‌اکنون در حال معرفی و شروع به کار هستند. نه‌تنها مردم برای این کار آماده شدند بلکه تکنولوژی نیز خود را به این نیاز مردم رسانده است. سنسورها در چند سال گذشته ارزان شده‌اند و می‌توانند به‌راحتی به انواع مختلفی از وسایل روزمره وصل شوند. طبق برآوردها، تا سال2020حدود50 میلیارد اشیا به یکدیگر و به شبکه‌های کامپیوتری متصل خواهند شد. با وجود رونق گوشی‌های هوشمند، در حال حاضر راه برقراری ارتباط افراد با اشیا در اغلب محیط‌ها فراهم شده است، اما همه برنامه‌ها در همه جا کار نمی‌کنند و همیشه اقتصادی نیستند.

سامانه‌های حمل‌و‌نقل هوشمند درون‌شهری یکی از تکنولوژی‌ها و ابزارهای نوین مدیریت شهری هستند. این سامانه‌ها که در قالب اپلیکیشن‌های موبایلی در اختیار مردم شهرها قرار می‌گیرند، فواید متعددی مانند کمک به هزینه خانوار، ایجاد اشتغال، کاهش ترافیک‌های درون‌شهری، کاهش آلودگی هوا و ... دارند، به شرطی که این ابزار و تکنولوژی نوین صرف تجارت و فقط با رویکرد تجاری راه‌اندازی نشوند، بلکه به مسوولیت اجتماعی شرکت‌ها در مواجهه با شهر و شهروندان نیز توجه كرده و راننده و مسافر را ابزار صرفا درآمدافزایی خود تلقی نكنند.

متاسفانه در کشور ما توسط صاحبان این نوع شرکت‌ها، نگرش خدمت‌رسانی نسبتا ناصحیحی در استفاده از این تکنولوژی شکل گرفته که به مسافر و راننده و تکنولوژی‌های ارزشمند آسیب‌رسان خواهد بود.

در مدیریت سامانه‌های هوشمند حمل‌و‌نقل توجه به چند نکته ضروری است:

1. رانندگان به‌عنوان اصلی‌ترین رابط شرکت‌ها و مردم، باید از ابعاد مادی، اجتماعی، فرهنگی و معنوی مورد توجه خاص شرکت‌ها قرار گیرند.

2. خودرو به‌عنوان تنها عامل ارتباط غیر‌کلامی ‌مسافر و راننده بايد به‌دقت انتخاب شده و با حساسیت ویژه‌ای مورد نظارت کیفی و فنی مستمر قرار گیرد.

3. مسافر به‌عنوان تنها تامین‌کننده و پیشران اقتصاد دانش‌بنیان هوشمند خودرو‌محور، بايد مستمرا مورد تکریم قرار گیرد و تبدیل به ابزار بازی‌های بازاریابی مدیران شرکت‌ها نشود.

 

مدیرعامل سامانه هوشمند حمل‌ونقل تاپ‌دی (Topdi)