وقتی همه کپی‌کاری می‌کنند

جنجال حذف چند اپ ایرانی و چند پرسش

شبکه‌های اجتماعی چند سالی می‌شود که در ایران همچون بسیاری از نقاط دنیا تبدیل به یکی از ابزارهای ترویج شایعه، دروغ، کلاهبرداری و به نوعی تشویش اذهان عمومی ‌شده است. در این میان بخش قابل توجهی از رسانه‌های رسمی‌ کشور نیز به واسطه مشکلات متعدد اعم از خلأ آموزشی فعالان رسانه‌ای، جذب مخاطبان بیشتر و گاه به دلیل کمبود سوژه به دنباله‌روی از شبکه‌های اجتماعی پرداخته و به ترویج هرچه بیشتر موج‌های کاذب در شبکه‌های اجتماعی دامن می‌زنند. موضوع وقتی تلخ‌تر می‌شود که مسوولانی هم که باید به دور از جوزدگی و با منطق پیگیر امور باشند، تبدیل به بخشی از جریان "من کپی و ارسال می‌کنم؛ پس هستم" می‌شوند.

چند روز می‌شود که در همین راستا حرف از حذف چند اپلیکیشن ایرانی از روی گوگل‌پلی و اپ‌استور به سوژه اول شبکه‌های اجتماعی تبدیل شده است. این موضوع البته مورد توجه بسیاری از رسانه‌ها و حتی برخی از مسوولان نیز قرار گرفته است.

جالب آنکه در تمام این واکنش‌ها و خبرها صرفا به یک بخش از موضوع پرداخته می‌شود و آن حذف اپلیکیشن‌های ایرانی از روی پلتفرم‌های خارجی است. موضوعی که موجب شد  بسیاری از این خبرها و کمپین‌ها بیشتر به ابزار تبلیغاتی برای چند کسب و کار اینترنتی بدل شود.

اگرچه در هفته‌نامه عصر ارتباط از پرداختن به سوژه‌های شبکه‌های اجتماعی پرهیز داریم، اما بد نیست به این موضوع جنجالی و البته کاذب از سمت دیگری نیز نور انداخته و به طرح چند سوال ساده بپردازیم.

1.آیا اپلیکیشن‌های حذف شده از روی پلتفرم‌های خارجی قابلیت استفاده برای مردم دیگر نقاط دنیا را هم داشتند؟ پاسخ به این سوال منفی است و حالا این پرسش مطرح می‌شود که پس اهمیت حذف این اپ‌های ایرانی از بستر گوگل و اپل چیست؟

2. مشخصا این اپلیکیشن‌ها مورد استفاده چند درصد از مردم کشور است و نبود آنها چه لطمات جبران‌ناپذیری به منافع ملی و کلان کشور وارد می‌کند؟!

3. مگر نه اینکه در حال حاضر تعداد قابل توجهی سایت و اپلیکیشن ایرانی برای عرضه اپلیکیشن‌های داخلی مشغول به کار بوده و از سال‌ها قبل درآمد خوبی نیز از این محل داشته و دارند. پس اگر کاربری این اپ‌ها داخلی بوده و امکان دانلود آنها به اشکال مختلف و مسیرهای متعدد وجود دارد، فلسفه جنجال‌های اخیر چیست؟

4. کشور در شرایطی بسر می‌برد که همچنان نظام بانکی به عنوان شریان اصلی اقتصادی کشور به نظام جهانی متصل نیست و انبوهی از تلاش‌ها برای رفع آن هنوز ادامه دارد. آیا در چنین شرایطی که به مثابه یک جنگ تمام‌عیار اقتصادی است می‌توان انتظار رسیدگی و رفع مشکل حذف چند اپلیکیشن ایرانی را از سوی طرف‌های خارجی داشت؟

اما در شرایطی (سهوا یا عمدا) برخی مسوولان و رسانه‌های کشور به این جریان‌های نامعلوم دامن می‌زنند که حتی کارشناسان غیر ایرانی هم متوجه کم ارزش بودن اقدام اخیر شرکت‌های آمریکایی هستند.

سایت آمریکایی " Think Progress" در گزارشی تحلیلی حذف اپلیکیشن‌های ایرانی از گوگل‌پلی و اپ-استور را تلویحا به ضرر آمریکا توصیف کرد و نوشت: این کار باعث می‌شود مشتریان ایرانی به سمت استفاده از فروشگاه‌های نرم‌افزاری داخلی ایران هدایت شوند که در این کشور خدمات ارایه می‌دهند.

جالب آنکه مدتی پیش «تیلر کولیس» کارشناس تحریم‌های اقتصادی و کنترل صادرات آمریکا اعلام کرد که دو شرکت گوگل و اپل می‌توانند برای میزبانی اپلیکیشن‌های ایرانی درخواست مجوز دهند و این درخواست‌ها احتمالا از سوی دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا (اوفک) تایید خواهند شد.

از سوی دیگر شاید بتوان حتی گفت که ارایه نشدن خدمات توسط این شرکت‌های خارجی می‌بایست به چشم یک فرصت نگریسته شود که می‌تواند باعث شکوفایی و پیشرفت روزافزون فروشگاه‌های اپلیکیشن داخلی و بومی‌سازی صنعت اپ‌نویسی و فروش اپ در کشور شود.

فراموش نکنیم که تاکسی‌یاب‌های اینترنتی داخلی، اپ‌های فروش آنلاین داخلی و اپ‌های سفارش غذا همه و همه موفقیت خود را در این سال‌ها مدیون فیلتر بودن و حذف کردن رقبای خارجی از صحنه، همچون اوبر، آمازون و علی بابا هستند.

چه بسا که عدم فعالیت گوگل‌پلی و اپ‌استور پیش از این نیز زمینه لازم را برای پیشرفت روزافزون فروشگاه‌های اپلیکیشن داخلی فراهم کرده و سود خوبی نصیب آنها کرده است.

به هر حال این جریان نیز مانند سایر موج‌های کوتاه و چند ساعته شبکه‌های اجتماعی پایان یافت و به کلی هم فراموش خواهد شد، در این میان اگرچه حرجی به برخی فعالان شبکه‌های اجتماعی نیست و برخی رسانه‌های کشور هم فاقد قوه تشخیص جریان‌های کاذب از واقعی هستند، اما چنین رفتاری از مسوولان قابل چشم‌پوشی نیست.