یقه سفیدهای سنتی و سایبری

با وجود گسترش روزافزون سامانه‌های اطلاعاتی به ویژه در حوزه بانکداری اما ظاهرا برخی معضلات و مشکلات مهم و قدیمی همچنان به قوت خود باقی هستند. چالش‌هایی که هریک به تنهایی قادر به ایجاد مشکلات بزرگ در کشور هستند و عمدتا محل جمع شدن و پاتوق متخلفان موسوم به "یقه‌ سفید" در حوزه بانکی شده‌اند. پیش‌تر هم به این موضوع پرداخته‌ایم که جرم تنها یک یقه سفید گاه از مجموع جرایم سارقان ماشین و منزل در طول یک سال بیشتر است و همین موضوع اهمیت اقدامات موثر و فعالانه در این بخش را دوچندان می‌کند. اما حرف از حوزه مالی و مجرمان یقه سفید که می‌شود دیگر موضوع به این سادگی نیست و همه چیز دچار لکنت می‌شود.

توجه داشته باشید که هرگاه می‌خواهیم با یک مشکل یا مساله رودررو شویم یکی از مهمترین و ابتدایی‌ترین سوالات پیش رو پیدا کردن حجم و ابعاد آن معضل است تا براساس آن بتوانیم انرژی و توان متناسب با مشکل مدنظر را در نظر بگیریم و آن را به سرانجام برسانیم.

با این مقدمه به ذکر 3 نمونه مشکل در حوزه بانکی کشور که این روزها با آن دست به گریبانیم اکتفا می‌کنیم هرچند که معضلات در این حوزه پرشمارند.

1-    معضل کارت‌‌خوان‌های خارج از کشور؛ ما در این خصوص با سوءاستفاده‌های گسترده‌ای از سوی یقه سفیدها مواجه‌ایم، اما وقتی از چندوچون ماجرا جویا می‌شویم، پاسخ این است که اطلاع دقیقی از میزان کارت‌خوان‌های خارج از کشور وجود ندارد!

2-     معضل درگاه‌ها و پایانه‌های اجاره‌ای؛ در مورد درگاه‌های فعال بانکی فروشندگان فیلترشکن و سایت‌های قمار بسیار خوانده و شنیده‌ایم. اجاره کارت‌خوان‌ها و واگذاری آنها به افراد غیر و عمدتا فاقد صلاحیت هم از جمله مشکلات فعلی و رایج کشور است و از قضا در هر دومورد نیز اطلاع دقیقی از میزان وقوع این تخلفات در دست نیست!

3-    معضل کارت‌ها و حساب‌های بانکی اجاره‌ای؛ این پدیده به مراتب پیچیده‌تر و خطرناک‌تر از دو نمونه فوق است و شواهد هم گویای افزایش روزافزون وقوع تخلف در این حوزه و واگذاری کارت‌ها و حساب‌های بانکیِ افراد کم‌سواد، معتادان و کارتن‌خواب‌ها به مجرمان یقه سفید و حتی تبلیغ آنها در فضای مجازی است.

در این مورد هم وزیر امور اقتصادی و دارایی صراحتا اعلام کرده برخورد قاطع خواهیم کرد اما اطلاعی از میزان ابعاد این معضل نداریم!

روشن است، مادامی که با یک مشکل با ابعاد مبهم مواجه‌ایم طبیعتا حل آن مساله هم مبهم باقی خواهد ماند و چه بسا به راحتی بتوان ادعا کرد که آن معضل ریشه‌کن شده است، این درحالی است که شاخصی برای اندازه‌گیری ابعاد معضلات مذکور وجود ندارد و مشخص نیست که براساس چه پارامترهایی اعلام می‌شود یک معضل به طور کامل برطرف شده است و متاسفانه دراین گونه مواقع کاری از دستگاه‌های نظارتی و رسانه‌ها نیز برنمی‌آید.

در واقع به نظر می‌رسد این فرایندهاست که الکترونیکی می‌شوند درحالیکه سوءاستفاده‌‌ها همچنان پابرجا هستند و متناسب با تغییرات، یقه سفیدهای سنتی هم به یقه سفیدهای سایبری مبدل شده‌اند.