نقدی بر ابلاغ هیات وزیران در زمینه استخراج رمزارز

با توجه به رویکرد مثبت حاکمیت نسبت به فرصت پیش‌آمده در خصوص صنعت استخراج رمزارزها برای کشور و با توجه به آیین‌نامه ابلاغی استخراج رمزارزها توسط دولت، نکات زیر قابل توجه و شایان ذکر است:

- استخراج رمزارزها یک صنعت بسیار نوین در دنیا است. در حال حاضر بسیاری از کشورها در حال تست و اقدام برای قانون‌گذاری در این زمینه هستند و هنوز رویکرد واحد و عامی در این زمینه در دنیا به لحاظ قانون‌گذاری وجود ندارد. اما سرعت و دقت عمل در مرحله اقدام برای تنظیم مقررات و قوانین برای این صنعت بسیار اهمیت دارد زيرا زمان مهم‌ترین پارامتر در این زمینه است.

- این صنعت بسیار سیال و پویا است و با وضع هرگونه قانون یا مقرراتی که به‌صورت غیرمستقیم نفع سرمایه‌گذاران و فعالان در آن منصفانه و اقتصادی در نظر گرفته نشود، فعالیت‌های استخراج رمزارزها متوقف نشده، بلکه منجر به از بین رفتن منافع حاکمیت، خروج سرمایه از کشور و سرمایه‌گذاری در کشورهای همسایه، تضییع حقوق مصرف‌کنندگان و فعالان و زیرزمینی شدن این صنعت می‌شود. از این رو می‌بایست رویکرد قانون‌گذاری به نحوی باشد که به‌صورت غیرمستقیم جذبه اقتصادی آن از بین نرود.

- این صنعت اهمیت بسیار زیادی برای زیرساخت برق کشور دارد و اگر حاکمیت به این نتیجه رسیده است که از این فرصت استفاده کند، مهم است که این صنعت را تحت فشار قوانین دست و پاگیر که موجب عدم سرمایه‌گذاری قانونی، فرار سرمایه‌گذاران و عدم تمایل سرمایه‌گذاران بالقوه برای سرمایه‌گذاری می‌شود، قرار ندهد. از طرف دیگر سازمان‌ها و وزارتخانه‌های مختلف که در آیین‌نامه ابلاغی از سوی ريیس‌جمهور به آنها اشاره شده، به سهم خود در این زمینه سختگیری بیش از حد نکنند زيرا مجموع این سختگیری‌ها منجر به ایجاد یک مشکل بزرگ‌تر در کل فضای قانون‌گذاری صنعت استخراج رمزارزها خواهد شد و مرگ غیرمستقیم این صنعت را رقم خواهد زد. 

- با توجه به شرایط بسیار دشوار فروش برق به کشورهای همسایه و با توجه به اینکه برق می‌بایست فقط به کشورهای همسایه صادر شود تا در آنجا مصرف شود یا به دیگر کشورها صادر شود و از طرف دیگر مشکلاتی که در دریافت ارز حاصله از آن وجود دارد، صنعت استخراج رمزارزها فواید و فرصت‌های بسیاری را را ایجاد می‌کند که دید صادراتی داشتن به فعالان این صنعت را بسیار بحث‌برانگیز و قابل تردید می‌کند.

* از جمله این فرصت‌ها قابلیت نقد‌شوندگی بسیار بالای درآمد حاصله از مصرف انرژی توسط صنعت استخراج رمزارزها برای دولت است. رونق مجدد و گردش سرمایه بالاتر شهرک‌های صنعتی، اشتغالزایی، سرمایه‌گذاری قبلی برای کارخانه‌هايي که فعالیت اقتصادی آنها برای مدت بسیاری زیادی (حداقل شش ماه) به دلایل مختلف متوقف مانده، رونق و اشتغالزایی برای خدمات مورد نیاز شهرک‌های صنعتی، از مزایای صنعت ماینینگ برای وزارت صنایع به‌عنوان مالک شرکت شهرک‌های صنعتی ایران است.

* نوسازی زیرساخت‌های برق و سرمایه‌گذاری برای ساخت نیروگاه‌های خودتامین، علاوه بر فرصت دریافت وجوهات حاصل از فروش برق، از دیگر مزایای صنعت استخراج رمزارزها برای وزارت نیرو است. با توجه به دشواری‌های صادرات انرژی و گاه تهاتر شدن با کالاهای غیرضروری، پیشرفت قابل توجه کشورهای همسایه (مانند امارات متحده عربی، عراق، کشورهای حوزه قفقاز، ترکیه و ...) در زمینه تولید برق به‌طوری‌که پیش‌بینی می‌شود ظرف سه سال آینده مازاد تولید انرژی خواهند داشت و نیاز ما به کشورهای همسایه برای انتقال برق صادر شده به کشورهای غیرهمسایه، در خصوص تعریف تعرفه برق پیشنهاد زیر ارايه می‌شود:

پیشنهاد:

طبق اعلام وزارت نیرو، 210 تا 250 ساعت در سال ساعت پیک مصرف وجود دارد. پیشنهاد می‌شود وزارت نیرو در ساعات پیک مصرف هر نرخی که مناسب است (به‌طور مثال حتی هر کیلووات 1000 تومان) را تعیین کند و فعالان صنعت استخراج رمزارزها می‌توانند تصمیم بگیرند برای تامین برق در ساعات پیک مصرف از قبل به صورت خودتامین برنامه‌ریزی كنند که کمک به زیرساخت کشور است، دستگاه خود را خاموش کنند یا با نرخ برق مشخص شده، برق را مصرف کنند. در ایام غیر از ساعات پیک مصرف، دو حالت وجود دارد. در زمستان شاهد شکاف حدود 34 هزار مگاواتی مصرف برق در شبکه هستیم که معادل بیش از نیمی از ظرفیت پیک تابستان است. در نتيجه استخراج رمزارزها در شب‌های زمستان و ایام غیر پیک مصرف کمک به جلوگیری از اتلاف انرژی و کاهش بار شبکه برق نیز خواهد شد. پس در شب‌های غیر از پیک مصرف، تعرفه برق برای استخراج می‌تواند بسیار پایین (حتی خیلی کمتر از تعرفه برق کشاورزی) تعیین شود و در روزهای عادی غیر از پیک مصرف تعرفه برق می‌تواند معادل نرخ صنعت تعیین شود. همچنین باید توجه داشت که مشخص کردن تعرفه برق به صورت سنت یا هر چیز دیگر ابهامات بسیار زیادی دارد که اصلا پیشنهاد نمی‌شود. همچنین نرخ اعلامی به‌عنوان معدل برق صادراتی می‌تواند باعث ایجاد رانت و اشتباه در استفاده از مازاد ظرفیت فعلی صنایع شود. از طرف دیگر نرخی بسیار مبهم و گنگ است و ملاک آن برای صادرات یک کیلووات یا هزاران مگاوات برای فعالان صنعت مشخص نیست.

 

- با توجه به انرژی‌خیز بودن کشور و اتلاف انرژی از فلرهای مربوط به محل استخراج گاز طبیعی کشور و سایر مصارف، از وزارت نفت درخواست می‌شود با رویکردی همدلانه گامی موثر برای کمک به رشد صنعت استخراج رمزارزها برداشته، مانع مرگ غیرمستقیم این صنعت شود و زمینه فعالیت برای زیرساخت‌های کشور از طریق تامین انرژی برق با همکاری وزارت نفت تصویب شود.

- از آنجا که سهم بسیار بزرگی از مصرف انرژی تجهیزات استخراج رمزارزها به صورت گرما مصرف می‌شود، بنابراین استانداردسازی خارج از چارچوب رویکرد دیگر کشورهای دنیا که واقعیت الگوریتم اثبات کار (Proof of Work) را پذیرفته‌اند و الزام به داشتن برچسب انرژی چیزی جز اتلاف هزینه و زمان هنگام شروع فعالیت کارآفرینان این حوزه را در پی نخواهد داشت.

- از آنجا که قانون‌گذاری برای صنعت استخراج رمزارزها می‌بایست بسیار سریع، علمی و درست صورت پذیرد، پیشنهاد می‌شود ارتباط و تعامل بسیار زیاد و نزدیک بین فعالان این حوزه و نهادهای تصمیم‌گیرنده و تاثیرگذار وجود داشته باشد و برای تشکیل انجمن یا کارگروه‌های تخصصی فراخوان عمومی گذاشته شود و داده‌های دریافت‌شده از سوی برخی افراد و گروه‌ها ملاک تصمیم‌گیری برای نهادهای مسوول قرار نگیرد.