نگاهی به عملكرد شبكه پرداخت از دریچه آمار

تعداد تراكنش موبایلی برای نخستین بار كاهش یافت

براساس آمار ارایه شده توسط شاپرك در فروردین ماه امسال، یك میلیارد و 116 میلیون تراكنش روی ابزارهای پرداخت هر كدام از بانك‌ها انجام شده كه در مقایسه با مدت مشابه در سال گذشته، 19. 34 درصد رشد كرده و از نظر ریالی نیز معادل 78 هزار و 638میلیارد تومان گردش مالی داشته كه 28 درصد افزایش داشته است. اما نكته قابل توجه در این آمار، كاهش ارزش متوسط هر تراكنش از 94 هزار تومان در فروردین 95 به 90هزار تومان در فروردین 96 است، اما نكته قابل توجه آمار ارایه‌شده توسط شاپرك و مقایسه آن با عملكرد فروردین ماه ابزار پرداخت موبایلی نشان می‌دهد كه این ابزار با كاهش چشمگیری در تعداد تراكنش‌ها، جایگاه رو به رشد خود را از دست داده است. البته كارشناسان علت این موضوع را تغییر نحوه استفاده از این سرویس و حذف خرید زیر 5 هزار تومان توسط بانك‌های بزرگ می‌دانند. در گزارش پیش رو عملكرد شبكه پرداخت را از دریچه آمار بررسی كرده‌ایم، كه می‌خوانید.

 

افزایش سهم بانكداری الكترونیكی در مبادلات

در ماه‌های پایانی سال 95 نیز متوسط رقم هر تراكنش به خاطر مبالغ قراردادها و بدهی‌های بزرگ‌تر و همچنین پرداخت‌های بزرگ و سنگین آخر سال، بالاتر از این رقم و حدود 100 هزار تومان بوده است. این موضوع نشان می‌دهد كه تحت تاثیر شروع سال جدید و ارقام خرد پرداخت‌ها و یا افزایش تعداد تراكنش‌ها و همچنین افزایش سهم بانكداری الكترونیكی نسبت به سال قبل، رقم هر تراكنش كاهش یافته و مردم در پرداخت‌های خرد و ریز خرید و فروش‌ها نیز از تراكنش بانكی و كارت بانكی و كارت‌خوان‌ها استفاده می‌كنند.

به عبارت دیگر، با افزایش سهم بانكداری الكترونیكی از مبادلات اقتصادی، ارقام یا مبلغ هر تراكنش ریزتر و كوچك‌تر شده است و از 94 هزار تومان فروردین پارسال به 90 هزار تومان فروردین امسال كاهش داشته است. سرانه مبلغ تراكنش نیز نشان می‌دهد كه با اینترنت هر تراكنش 298 هزار تومان با موبایل 6 هزار تومان، با كارت‌خوان 94 هزار تومان و متوسط هر تراكنش 90 هزار تومان بوده است.

 سهم تراكنش‌ها از تولید ناخالص و نقدینگی ارزش تراكنش‌های بانكی در طول سال بین 7. 7 تا 10.8 درصد نقدینگی بوده است. نسبت ارزش تراكنش‌ها به تولید ناخالص داخلی ایران از 61 درصد در سال 92 به 142 درصد در زمستان 95 رسیده و تقریبا دو برابر شده است. بیش از 96 درصد مبلغ تراكنش‌ها برای خرید كالا و خدمات و 3.6 درصد برای شارژ تلفن همراه و پرداخت قبض بوده است. از نظر تعداد نیز 76 درصد برای خرید كالا و خدمات، 17 درصد برای قبض و خرید شارژ و 6 درصد برای مانده‌‌گیری است.

 

كاهش چشمگیر تعداد تراكنش‌های موبایلی

طبق آمار منتشر شده شاپرك بیشترین تعداد تراكنش‌ها روی پایانه‌های فروشگاهی بانك‌های ملت (287 میلیون تراكنش)، ملی ایران (79 میلیون تراكنش)، پارسیان (74 میلیون تراكنش)، صادرات ایران (73 میلیون تراكنش) و كشاورزی (71 میلیون تراكنش) گزارش شده و در مقایسه با مدت مشابه در سال گذشته، به ترتیب 95، 25، 39، 42 و 72 درصد رشد داشته است.

در حالی که تراکنش‌های پایانه‌های موبایلی در فروردین ماه سال جاری در مقایسه با فروردین پارسال، با رشد منفی 12.77 درصدی، به 26 میلیون تراکنش کاهش یافته است (در فروردین ماه 95، مجموعا 115 میلیون تراکنش روی پایانه‌های موبایلی گزارش شده است.

از نظر تعداد ابزارها نیز سهم كارت‌خوان‌ها 88 درصد، سهم اینترنت 2.36 درصد و سهم موبایل 9.5 درصد بوده است. در فروردین ماه سال جاری 1میلیارد و 116 میلیون تراكنش با ارزش 106 هزار میلیارد تومان در شبكه الكترونیك پرداخت كارت، پردازش شده كه نسبت به اسفند سال 1395 كاهش 19 درصدی در تعداد و 37.33 درصدی در ارزش ریالی داشته است. تراكنش‌های فروردین ماه 1396 به‌نسبت ماه مشابه سال 1395 از نظر تعدادی 19. 34 درصد و از نظر ریالی 27.97 درصد رشد داشته است. اما بخشی از رشد ارزش ریالی تراكنش‌ها ناشی از تورم در مدت مورد بررسی است كه اگر تورم این مدت را حدود 9.5 درصد در نظر بگیریم به معنای رشد 18.5درصدی ارزش تراكنش‌ها با احتساب تورم است و به معنای افزایش حضور تراكنش‌های بانكی در مبادلات اقتصادی كشور است.

 

عوامل تاثیرگذار بر تعداد و مبلغ تراكنش‌ها

از جمله سایر عوامل تاثیر‌گذار بر تعداد و مبلغ تراكنش‌های شاپرك، می‌توان به افزایش تعداد ابزارهای پذیرش، افزایش تعداد دارندگان كارت، افزایش تعداد كارت و افزایش میل استفاده از شیوه‌های مختلف پرداخت الكترونیكی به جای استفاده از پول فیزیكی، اشاره كرد.

بیشترین افزایش تعداد تراكنش‌ها روی پایانه‌های فروشگاهی بانك قرض‌الحسنه رسالت و بانك سپه بوده و از 16 و 24 میلیون تراكنش در فروردین سال 95، به 34 و 47 میلیون تراكنش در فروردین سال جاری افزایش یافته است. طی فروردین ماه سال جاری، از مجموع 106 میلیون تراكنش اینترنتی، 33 میلیون تراكنش مربوط به بانك ملت، 16 میلیون تراكنش مربوط به بانك پارسیان و 15 میلیون تراكنش مربوط به بانك سامان بوده است.

بیشترین تراكنش‌های موبایلی روی پایانه‌های بانك ملت (20 میلیون تراكنش)، بانك شهر (8 میلیون تراكنش) و بانك آینده (یك میلیون تراكنش) گزارش شده و در مقایسه با فروردین ماه 95، به ترتیب رشد منفی 74، منفی 77 و منفی 95 درصدی را تجربه كرده است به‌طوری كه در فروردین ماه 95، بیشترین تراكنش‌های موبایلی روی پایانه‌های بانك ملت با 89 میلیون تراكنش، بانك آینده با 8 میلیون تراكنش و بانك شهر با 6 میلیون تراكنش گزارش شده است.

 

ادامه پیشتازی به‌پرداخت در تعداد و مبلغ تراكنش‌ها

گزارش شاپرك حاکی است كه هرچند دوشركت به‌پرداخت ملت و تجارت الكترونیك پارسیان، در سهم تعدادی از تراكنش‌های خود با افزایش و كاهش بیش از یك درصدی مواجه هستند اما تغییر قابل‌ملاحظه‌ای در سهم تعدادی سایر شركت‌ها، و سهم بازار مبلغی آنها رخ نداده است و با وجود كاهش و افزایش اندكی در سهم بازار برخی از شركت‌ها، در رتبه‌بندی آنها نسبت به ماه گذشته تغییری مشاهده نمی‌شود.

در برخی از شركت‌ها اختلاف بین سهم تعدادی و مبلغی آنها بسیار قابل ملاحظه است. شركت به‌پرداخت ملت با سهم 22 درصدی از تعداد تراكنش‌ها و سهم 31 درصدی از مبلغ آنها و در استمرار رفتار پیشتازانه گذشته خود، همچنان بیشترین سهم از بازار را به خود اختصاص داده و در جایگاه نخست هر دو سهم قرار گرفته است.

با توجه به ریزش طبیعی تراكنش‌های شبكه پرداخت در فروردین ماه نسبت به اسفند ماه، به دلیل تعطیلات نوروز و ركود نسبی بازار پس از آن، كاهش تراكنش‌ها در تمامی شركت‌ها به تفكیك هر یك از ابزارها امری قابل انتظار بوده كه دراین ماه نیز اتفاق افتاده است.

شركت به‌پرداخت ملت با وجود ثبت بیشترین نرخ رشد منفی در تراكنش‌های كارت‌خوان فروشگاهی، همچنان با پوشش 25 درصد از بازار تراكنش‌های مذكور، بالاترین سهم را در اختیار خود دارد.

این شركت در بازار تراكنش‌های اینترنتی، با بهره‌جویی از عملكرد شركت پرداخت الكترونیك سامان و رقم نرخ رشد منفی بیشتر آن، با كسب 24 درصد، مجددا بالاترین سهم را در بازار تراكنش‌های اینترنتی كسب كرده است. در این ماه به‌رغم اینكه دو شركت فوق سیر نزولی در حجم تراكنش‌های اینترنتی خود نشان داده‌اند، لیكن همچنان عمده بازار تراكنش‌های مذكور توسط آنان پشتیبانی می‌شود.

شركت آسان‌پرداخت پرشین با وجود ریزش تراكنش‌های موبایلی آن، همچنان با پوشش 39 درصد از سهم بازار تراكنش مذكور، یكه‌تاز در بازار این نوع از تراكنش‌ها در صنعت پرداخت كارت كشور محسوب می‌شود.

 

رشد 34 درصدی تراکنش‌های موفق بانکی

خطاهای پذیرندگی، کاربری و شاپرکی گزارش شده در تراکنش‌های ناموفق فروردین ماه سال جاری در مقایسه با فروردین ماه 95، به ترتیب رشد 78.7، 30.25 و 55.19 درصدی را تجربه کرده است در صورتی که رشد خطاهای صادرکنندگی (منفی 37.43 درصد) و کسب و کار (منفی 80.35 درصد) رو به کاهش رفت.

از مجموع تراکنش‌های انجام شده در فروردین ماه، یک میلیارد و 116 میلیون تراکنش موفق و 117 میلیون تراکنش ناموفق اعلام شده و در مقایسه با فروردین ماه سال گذشته، به ترتیب 19.34 و 63.8 درصد رشد داشته است (در فروردین ماه 95، 832 میلیون تراکنش موفق و 108 میلیون تراکنش ناموفق گزارش شده است).

تعداد خطاهای صورت گرفته در تراکنش‌های ناموفق فروردین ماه سال جاری در مقایسه با مدت مشابه در سال گذشته، به‌طور متوسط رشد منفی 31.5 درصدی را تجربه کرده است. به‌طوری که، خطای پذیرندگی 78.7 درصد، خطای کاربری 30.25 درصد، خطای صادرکنندگی منفی 43.37 درصد، خطای شاپرکی 55.19 درصد و خطای کسب و کار منفی 80.35 درصد رشد داشته است.

 

دیدگاه‌ها

    ارسال دیدگاه