وضعیت فعلی بازار کامپیوتر ایران این‌گونه است؛

خریداران ناتوان و فعالان بازار زیر فشار مالیات و گمرک

رییس هیات مدیره پاساژ کامپیوتری رضا در تشریح وضعیت بازار کامپیوتر گفت: بازار فناوری اطلاعات و ارتباطات همانند بسیاری از صنوف از نیمه دوم سال 97 با تلاطم زیادی مواجه شد و فعالان این بازار روزهای پرالتهاب و رکود سختی را پشت سرگذاشتند. اما با وجود تحریم‎های خارجی و مشکلات داخلی، از دو ماه پیش تا کنون بازار به یک ثبات نسبی رسیده است که امیدواریم با سیاست‎گذاری دولت برای تثبیت نرخ دلار این روند ادامه پیدا کند و به شرایط مطلوبی برسیم.

وطن‌خواه با بیان اینکه شرایط بد اقتصادی و تحریم‎های شدید باعث شد تا فعالان بازار با مشکل کمبود کالا مواجه شوند، افزود: از اواخر سال گذشته به دلیل خودتحریمی‎های وزارت صنعت و مشکلات ثبت سفارش، حجم واردات قانونی کالا در بازار به‌طور چشمگیری کاهش پیدا کرد که این امر تبعات زیادی به همراه داشت. نخست اینکه سازمان‎های دولتی با توجه به اینکه می‎بایستی نیازهای خود را از طریق واردکنندگان مجاز تامین کنند، به مشکل جدی برخوردند و از سوی دیگر با کمبود کالا در بازار کامپیوتر، ورود کالا از طریق مبادی غیرمجاز و قاچاق به شدت افزایش یافت. در واقع هم واردکنندگان رسمی دچار ضرر و زیان بسیاری شدند و هم کالاهای بدون کیفیت چینی که از سال 96 از گردونه بازار خارج شده بودند دوباره مثل علف هرز رشد کردند.

 

پس‌لرزه‎های افزایش نرخ دلار

رییس هیات مدیره پاساژ کامپیوتری رضا با اشاره به اینکه بازار کامپیوتر به شدت تحت تاثیر نوسان نرخ دلار است، گفت: عمده محصولات این بازار وارداتی هستند و مشکلاتی که در زمینه واردات به‌خصوص نوسان نرخ دلار وجود دارد باعث شده بازار پرالتهاب شود. طی دو الی سه ماه گذشته که نرخ دلار ثابت شده بود شاهد ثبات نسبی در بازار کامپیوتر بودیم و قیمت‌ها نیز رشد نزولی داشت، اما قطعا با نوسان نرخ دلار بازار نیز ملتهب خواهد شد.

زیرا جو روانی بدی ایجاد می‎شود و واردکنندگان و فعالان صنف نگرانند نتوانند کالایی که می‎فروشند دوباره جایگزین کنند.

وی افزود: با توجه به اینکه دوره و سیکل واردات کالا دو ماهه است، در صورتی که نرخ دلار تثبیت شود و واردکنندگان و فعالان صنف بتوانند برای دوماه آینده خود برنامه‎ریزی کنند، هم بازار به آرامش می‎رسد و هم قیمت‎ها روند نزولی به خود خواهد گرفت. اما نمی‎توان انتظار داشت که بازار رونق پیدا کند، زیرا از یک سو خریدهای دولتی به دلیل کمبود بودجه کاهش یافته و از سوی دیگر خرید کاربران خانگی نیز به دلیل نبود نقدینگی به شدت کم شده است و کاربران با احتیاط بیشتری نیازهای خود را تامین می‎کنند.

 

رونق فروش کالاهای استوک

وطن‌خواه همچنین با بیان اینکه با افزایش قیمت کالاهای کامپیوتری و اقلام وابسته به آن، خرید و فروش کالاهای استوک و دست دوم در صنف کامپیوتر افزایش یافته است، گفت: قدرت مالی مصرف‌کنندگان به شدت کاهش یافته است و نمی‌توانند برای خرید کالای نو هزینه کنند به همین دلیل سراغ کالای دست دوم می‎روند که البته کنترل دست‌دوم‌فروش‎ها بسیار سخت است.

وی افزود: کالاهای تکنولوژی‌محور اعتبار زمانی مشخصی برای سالم بودن ندارند و عمر مفید آنها مشخص نیست بنابراین خرید آنها باید با دقت صورت گیرد. در عین حال بخش تعمیرات کالا نیز رونق گرفته است، زیرا اکنون اقلام ارزان نیستند که بتوانیم به راحتی از آنها عبور کنیم.

 

مشکلات عدیده مالیاتی

وطن‌خواه در ادامه با اشاره به مشکلات عدیده و بی‌شماری که فعالان صنف رایانه با آن دست به گریبانند، گفت: مالیات یکی از مهم‌ترین مشکلات فعالان این صنف است که هر روز بر وسعت آن افزوده می‎شود. یکی از بزرگ‌ترین مشکلات در این خصوص، این است که از سال 1396 تا سال 97 نرخ دلار سه و نیم برابر شده است که این امر باعث شده قیمت کالاها سه تا چهار برابر شود و گردش مالی نیز به تبع آن نسبت به سال 96 چهار برابر شود. اين در حالی است که ضرایبی که در سازمان امور مالیاتی در نظر گرفته می‎شود برای قبل سال 96 است و کسبه این بیم و نگرانی را دارند اکنون که گردش مالی بالا رفته، سازمان امور مالیاتی چه سقفی برای فروش در نظر خواهد گرفت.

وی با تاکید بر اینکه گردش مالی در بازار کامپیوتر بالا رفته است، اما حاشیه سود بسیار پایین است، افزود: حاشیه سود در این بازار بین 1تا 4 درصد بوده اما سودی که دارایی در نظر گرفته بین 9 تا 12درصد است که سود یک کاسب در طول سال است که باید به یکباره به دارایی پرداخت کند. شاید بتوان برای لبنیات و پوشاک این سود را لحاظ کرد ولی برای کالای کامپیوتری امکان‌پذیر نیست زیرا قیمت‌ها به‌طور قابل ملاحظه‎ای بالا می‎رود.

رییس هیات مدیره پاساژ کامپیوتری رضا تصریح کرد: مشکل دیگری که در این خصوص وجود دارد این است که فروشندگان جزو بند (ج) قانون سازمان امور مالیاتی هستند و طبق این بند باید خرید و فروش آنها زیر 900 میلیون تومان باشد و بالای این رقم جزو بند (الف) محسوب می‎شوند، در حالی که با 3 الی4 برابر شدن قیمت کالاها گردش مالی افزایش پیدا کرده است و بند (ج) نیز به تبع آن باید حداقل رقمی معادل 3 میلیارد و 600 میلیون تومان شود در صورتی که طبق قانون این رقم زیرمجموعه بند الف است و مغازه‌دار باید ارزش افزوده پرداخت کند.

وی در توضیح افزود: فروشندگان کالاهای کامپیوتری مجاز به دریافت مالیات بر ارزش افزوده از مشتریان نیستند و کد ارزش افزوده برای آنها تعریف نشده است. در صورتی که اگر گردش مالی آنها بالای 900 میلیون تومان باشد باید مالیات بر ارزش افزوده پرداخت کنند.

وطن‌خواه با بیان اینکه پرداخت مالیات اصولی وظیفه قانونی تمام فعالان صنف است، گفت: فعالان صنف کامپیوتر هر سال به موقع مالیات خود را پرداخت کرده و مفاصاحساب گرفته‎اند. اما ممیزان مالیاتی اکنون بعد از شش سال برای سال 92 متمم کشیده‎اند و به فعالان بازار اعلام کرده‎اند که چرا فروش فصلی خود را اعلام نکرده‎اید در صورتی که صنوفی که کد مالیات بر ارزش افزوده دارند فروش فصلی را اعلام می‎کنند. این امر موجب شده که فعالان صنف به دردسر بیفتند و مدام در راه دارایی باشند.

 

به روز نبودن سیستم TSC گمرک

رییس هیات مدیره پاساژ کامپیوتری رضا در خصوص مشکلات فعالان و واردکنندگان صنف کامپیوتر با گمرکات نیز گفت: سامانه جامع امور گمرکی (TSC) که گمرک بر مبنای آن قیمت کالاها را ارزیابی می‎کند به‌روزرسانی نمی‌شود و این موضوع واردکنندگان را به دردسر می‌‎اندازد. قیمت کالاهای تکنولوژی‌محور به‌طور دائم در کل دنیا در حال تغییر است و به صورت پلکانی ریزش می‎کند اما در سیستم گمرک لحاظ نمی‎شود.

وی افزود: در شرایط عادی و اگر کالا درگیر پروسه استاندارد نشود، یک ماه طول می‎کشد تا کالا از گمرک ترخیص شود. باید در گمرکات یک سری کارشناس باشند که ارتباط مستقیم با اتحادیه فناوران رایانه داشته باشند. این امر می‎تواند به روند به‎‌روزرسانی سامانه جامع امور گمرکی کمک کند.

 

هزینه‎های غیرواقعی استاندارد

وطن‌خواه در خصوص مشکلات استاندارد و هزینه‎های تحمیل شده به واردکنندگان نیز گفت: عمده کالاهای صنف کامپیوتر به صورت واردات تامین می‎شود و دارای استانداردهای جهانی هستند. به‌طور مثال نوت‌بوک با استانداردهای جهانی تولید و به کشور ما وارد می‌شود از این رو کابل برق آن سه پین است و این موضوعی است که سازمان استاندارد به آن ایراد می‌گیرد و حدود 20 روز کالا را نگه می‌دارد. درحالی که با یک تبدیل ارزان قیمت فعالان صنف مشکل را حل می‎کنند.

وی افزود: در عین حال سازمان استاندارد برای هزینه‎های استاندارد تعریف مشخصی ندارد و هر طور که بتواند هزینه را دریافت می‎کند. در واقع دلیل منطقی پشت آن نیست.

 

انتظارت از تشکل صنفی

رییس هیات مدیره پاساژ کامپیوتری رضا درخصوص انتظارات و مطالبات فعالان صنف کامپیوتر از تشکل‎های صنفی خود به خصوص اتحادیه فناوران رایانه گفت: انتظار ما از اتحادیه این است که در تعامل هر چه بیشتر با سازمان‌های دولتی بتواند مشکلات را مطرح و گامی در جهت رفع آنها بردارد. به‌خصوص مشکلاتی که مربوط به مالیات است.

وی افزود: وجود مشکلات متعدد در این صنف باعث شده فعالان صنف انگیزه‎ای برای ادامه فعالیت نداشته باشند و سرمایه‌گذاری در این صنف کاهش پیدا کند. به‌طور مثال شهرداری برای تابلوهای داخل پاساژها عوارض می‌خواهد در حالی که ربطی به زیباسازی شهر ندارد و پرداخت این عوارض غیرمنطقی است.

وی تصریح کرد: در عین حال می‎خواهیم تمام رسته‎های مربوط به فناوری اطلاعات و ارتباطات زیر نظر اتحادیه فناوران قرار گیرد تا فعالان صنف در این خصوص کمتر دچار دردسر شوند و ساماندهی بهتری صورت گیرد. جدا شدن رسته موبایل و تبلت از اتحادیه فناوران مشکلات زیادی را برای فعالان صنف کامپیوتر ایجاد کرد زیرا کاسبان این صنف عمدتا جوان با اطلاعات فنی پایین هستند و به این دلیل کاربران اغلب دچار مشکل می‎شوند. بنابراین می‌بایستی زیر نظر اتحادیه قوی همانند اتحادیه صنف فناوران رایانه ساماندهی شوند.