سهمیه سوخت رانندگان تاکسی‌های اینترنتی در برزخ بلاتکلیفی

سهمیه سوخت؛ سوخت یا نسوخت؟

«مدیران عامل اسنپ و تپسی با انتشار توییتی تاکید کردند مبلغ سهمیه به حساب رانندگان واریز خواهد شد و می‌توانند مانند گذشته به فعالیت خود ادامه دهند.» با انتشار این خبر در 25 آبان ماه امسال، رانندگان دو تاکسی اینترنتی معروف، بعد از افزایش قیمت بنزین طی دو ماه اخیر، ظاهرا باید با خیال آسوده به فعالیت‌شان ادامه داده باشند، اما واقعیت چیز دیگری است. ‌بعد از گذشت حدود 70 روز از صبحگاه پرتلاطمِ جمعه، 24 آبان 98، هنوز تعداد زیادی از رانندگان اسنپ و تپسی که وعده افزایش سهمیه بنزین و اعطای کمک هزینه سوخت از طریق کارت بانکی‌شان به آنها داده شده، در بلاتکلیفی به سر می‌برند. ‌

ماجرا از این قرار است که طبق اطلاعیه شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی و تایید وزارت کشور، مقرر شد به رانندگان تاکسی‌های اینترنتی نیز از 24 آبان، سهمیه‌ بنزین تعلق ‌گیرد؛ به این صورت که هزینه‌ بنزین سفرهای رانندگان فعال این تاکسی‌هاي اينترنتي، در طول ماه به قیمت ۱۵۰۰ تومان، محاسبه و در ابتدای ماه بعد سهميه در کارت بانکی آنها منظور ‌شود. ‌رانندگان فعال، افرادی هستند که ماهانه بیش از ۲۰۰ کیلومتر مسافت، از طریق سامانه‌های آنلاین داشته باشند. ‌بر این اساس، رانندگان دارای پیمایش ماهانه کمتر از ۲۰۰ کیلومتر می‌توانند از سهمیه‌ اولیه‌ اختصاصی یعنی معادل ۶۰ لیتر استفاده کنند. ‌همچنین سهمیه بنزین برای خودروهای دوگانه‌سوز، به ازای هر 100 کیلومتر، 4.2 لیتر و برای خودروهایی که فقط از سوخت بنزین استفاده می‌کنند، به ازای هر 100 کیلومتر، هفت لیتر است.

 

از سوختن تا ساختن

با این حال، مشاهدات میدانی خبرنگار «عصر ارتباط» نشان می‌دهد بسیاری از رانندگان خانواده بزرگ اسنپ و تپسی، با وجود گذشت دو ماه از وعده‌های مسوولان در خصوص واریز کمک هزینه سوخت، از این وضعیت گلایه دارند؛ یکی از رانندگان اسنپ که ترجیح داد به دلیل حفظ امنیت شغلی، نامش ذکر نشود، گفت: «از زمان افزایش قیمت بنزین، مشکلات زیادی در روند پرداخت سهمیه، ایجاد شده. ‌پمپ بنزین‌ها یا از پرداخت اعتباری مطلع نیستند یا سیستم‌شان قطع است! مگر قول نداده بودند که در پرداخت‌ها مشکلی ایجاد نمی‌شود؟»

وی ادامه داد: «وقتی هم با اسنپ تماس می‌گیریم، ما را به شرکت به‌پرداخت حواله می‌دهند و آنها هم بالعکس! یک دور باطل است.» یک راننده تپسی هم می‌گوید: «مدیران می‌گویند سهمیه بنزین شما توسط وزارت کشور واریز می‌شود و وزارت کشور و شرکت ملی پالایش و پخش هم به تپسی! همه می‌گویند شاید دیر و زود داشته باشد اما سوخت‌وسوز ندارد! آخر این چه وضعی است، هرکس توپ را در زمین دیگری می‌اندازد!»

قطعی‌ مداوم سیستم پرداخت اعتباری تاکسی‌های اینترنتی، اعلام نامعتبر بودن رمز به رانندگان، نمایش ندادن کیلومتر پیمایش‌شده در نرم‌افزار، واریز نکردن به موقع سهمیه در کارت‌ها، مشکلات ناشی از فعال شدن رمز یک بار مصرف در بانک‌ها، ارسال نکردن مابه‌التفاوت سهمیه بنزین توسط نرم‌افزار یا پیامک واریز هزینه‌ها از دیگر مشکلات رانندگان برای دریافت کمک هزینه سوخت است. ‌برخی از رانندگان معتقدند: «اگر به جای هزینه، همان بنزین را اختصاص می‌دادند، بهتر بود.»

اکنون چندین پرسش، مطرح می‌شود؛ مشکل اصلی در تخصیص سهمیه سوخت به کجا برمی‌گردد؟ آیا باید انگشت اتهام را صرفا به سمت تاکسی‌های اینترنتی گرفت؟ نقش سایر نهادهای مسوول در این زمینه چیست؟ به تعبیر دیگر، نقش‌آفرینان اصلی سریال نارضایتی قشر عظیم رانندگان تاکسی‌های اینترنتی چه کسانی هستند؟

 

چه کسی مقصر است؟

با توجه به مشکلات مطرح شده، مسوولان تاکسی‌های اینترنتی نیز محدودیت‌ها و دغدغه‌های خاص خود را برای اجرای بهینه طرح سهمیه سوخت بعد از افزایش قیمت بنزین دارند. ‌نگار عرب، مدیر روابط عمومی شرکت تپسی، درباره چگونگی ورود اطلاعات رانندگان و حساب بانکی آنها گفت: از ابتدای طرح، وزارت کشور و شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی، اطلاعات رانندگان را اخذ و براساس کدملی افراد از بانک مرکزی درخواست کردند اطلاعات حساب بانکی رانندگان در اختیار آنها قرار گیرد. ‌از آنجا كه ما در تپسي براي تراكنش‌هاي مالي خود با رانندگان از آنها شماره حساب و شماره شبا داشتيم و شماره کارت رانندگان در سيستم ما ثبت نشده بود، بنابراین شرکت‌های تاکسی اینترنتی نیز شماره کارت از رانندگان نداشتند و این موضوع، اولین مشکل تخصیص سهمیه سوخت بود.

مدیر روابط عمومی تپسی، داشتن حساب‌های متعدد بانکی و پیرو آن، کارت‌های بانکی مختلف را از دیگر معضلات واریز سهمیه بنزین عنوان و تصریح كرد: از آنجا كه در مرحله اول بانك مركزي براساس كدملي رانندگان يكي از شماره كارت‌هاي رانندگان را به وزارت كشور ارايه داده بود، سهمیه بنزین به بخش عمده‌ای از رانندگان تعلق گرفته اما به کارتی واریز شده که خود راننده هم اطلاع ندارد. ‌

به گفته عرب، طبق اعلام بانک مرکزی، از آنجا که تاریخ انقضای برخی کارت‌های بانکی تمام شده، امکان واریز وجه سهمیه سوخت وجود ندارد که این نکته نیز سومین معضل، محسوب می‌شود. ‌بنابراین تاکسی‌های اینترنتی، مسوولیت اصلی را در این زمینه برعهده نداشته‌اند و تابع تصمیمات نهادهای دولتی بوده‌اند.

گرچه اظهارات روابط عمومی تپسی، درباره ریشه‌یابی معضلات ناشی از واریز سهمیه سوخت و نارضایتی رانندگان، ظاهرا منطقی به نظر می‌رسد، اما این موضوع، نافی مسوولیت این شركت‌ها نیست.

ژوبین علاقبند، مدیر عامل اسنپ، نیز در این خصوص گفت: اصلی‌ترین مساله‌ای که در بحث سهمیه‌بندی سوخت موجب تاخیر در پرداخت‌ها شده است به فرایند زمان‌بر استعلام بین ۳ سازمان پلیس راهور، ثبت‌احوال و بانک مرکزی برمی‌گردد. بعد از آنکه استعلام بین این سه سازمان به طور تمام و کمال انجام شود پرداخت سهمیه بنزین بر اساس یک روال انجام خواهد شد. تیم مدیریت اسنپ تمام تلاش خود را به کار گرفته‌ است تا ضمن انتقال مشکلات رانندگان به مسوولان، به عنوان یک تسهیل‌گر عمل کند و فرآیند استعلام‌ها را سرعت بخشد. از همین رو اسنپ به طور مدارم با وزارت کشور، وزارت نفت و به‌پرداخت در حال مذاکره برای پیگیری و حل مشکلات رانندگان در بحث سهمیه‌ بنزین است.

 

‌گفت‌وگوی عصر ارتباط با رانندگان نشان می‌دهد به هرحال آنها، شرکت‌های تاکسی اینترنتی را به خاطر ارتباط مستقیم، مسوول این معضلات می‌دانند و انتظار حل آن را دارند. ‌مدیر روابط عمومی تپسی، در واکنش به این موضوع، گفت: ما در حوزه تخصیص سهمیه سوخت هیچ نقش مستقیمی نداریم و طبق پروتکل توافق‌شده، میزان مسافت طی‌شده توسط راننده را در اختیار وزارت کشور قرار می‌دهیم تا از این طریق در اختیار شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی و سپس در اختیار پیمانکاران قرار گیرد. ‌این اطلاعات پیمایش به صورت هفتگی ارایه می‌شود و بعد از تایید وزارت نفت، سهمیه به صورت هفتگی به رانندگان تخصیص می‌یابد.

 

از وداع تا ترغیب

همه این‌ها در حالی است که به گفته رانندگان تاکسی‌های اینترنتی، براساس ضوابط، کرایه‌های این تاکسی‌ها افزایش پیدا نکرده و این همه بی‌نظمی و آشفتگی در سیستم پرداخت الکترونیکی، آنان را در این شرایط دشوار اقتصادی با چالش‌های فزاینده‌ای مواجه كرده است؛ به گونه‌ای که برخی از رانندگان از قطع تداوم همکاری خود با تاکسی‌های اینترنتی می‌گویند. ‌راننده‌ای که خود را امید معرفی كرده بود، گفت: اگر این وضعیت ادامه داشته باشد و ساماندهی نشود، به‌رغم میل باطنی، عطای این سیستم و درآمدش را به لقایش می‌بخشم. ‌حساب و کتاب همان آژانس‌ها، بهتر است.

از سوی دیگر، با وجود مشکلات اعلام‌شده توسط رانندگان تاکسی‌های اینترنتی، فعالیت‌های ترویجی شرکت‌های تاکسی اینترنتی برای حفظ و گسترش رانندگان، حل مشکلات آنها و جلب رضایت‌شان، خصوصا بعد از افزایش قیمت بنزین شدت بیشتری پیدا کرده است؛ مدیر روابط عمومی تپسی در همین خصوص بيان كرد: برای رفع این مشکل، وب‌سایت Tap30.ir/bank طراحی و به رانندگان پیامک داده شد تا اگر سهمیه سوخت‌شان را دریافت نکرده‌اند، با درج اطلاعات لازم از جمله مشخصات كارت بانکی‌شان، بانک اطلاعات جدید، گردآوری شود. ‌این اطلاعات از طریق شرکت‌های تاکسی اینترنتی به وزارت کشور و از این طریق به شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی اعلام می‌شود. ‌

وی همچنین تاکید كرد: چنانچه رانندگانی تا کنون از سهمیه‌شان استفاده نکرده باشند با اصلاح اطلاعات بانکی‌، سهمیه از روز اول، به آنها اختصاص می‌یابد و نباید نگرانی در این خصوص داشته باشند.

بنا به اعلام عرب، به منظور شفاف شدن سهمیه‌بندی سوخت، تپسی به زودی روی اپلیکیشن رانندگان، میزان مسافت طی شده را به آنها (رانندگان) نشان می‌دهد تا خودشان تشخیص دهند که سهمیه، درست تخصیص داده شده یا خیر.

علاوه بر این‌ها، اوایل دی‌ماه امسال، مدیران شركت‌ تپسي اعلام کردند رانندگان فعال، اگر هر هفته بیش از هزار کیلومتر طی کنند، به ازای هر ۱۰۰ کیلومتر بیشتر از ۲۰ هزار تومان کمک هزینه خرید بنزین دریافت می‌کنند، در حالی که قبلا این رقم 10 هزار تومان بوده است. ‌در همین زمینه، برای رانندگان تاکسی‌های اینترنتی بابت هر 100 کیلومتر پیمایش، هفت لیتر بنزین تخصیص داده شده که حداکثر تا سقف 300 لیتر قابل تخصیص است.

با توجه به نظرات رانندگان درباره سیستم پرداخت تاکسی‌های اینترنتی، آنها همچنان بر سر واریز سهمیه بنزین با مشکلات متعددی مواجهند و در انتظار حل مشکلات هستند ضمن اینکه این موضوع به هر حال، دغدغه‌ای برای مسافران تاکسی‌های اینترنتی نیز به شمار می‌رود زيرا اسنپ و تپسی به دلیل بهره‌مندی از صدها هزار راننده و آمار میلیونی جابه‌جایی روزانه مسافر تاثیر بسیاری بر اقتصاد معیشتی خانوارها گذاشته‌اند. ‌همین امر مسوولیت نهادها و سازمان‌های سیاست‌گذار و تصمیم‌گیر از جمله شرکت پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی، وزارت کشور، نهادهای مالی و بانکی از جمله سیستم‌های پرداخت الکترونیکی خصوصا سیستم به‌پرداخت و شهرداری‌ها را نیز در قبال رانندگان و مسافران دوچندان می‌کند.

 

وعده‌های نافرجام

در این اوضاع و احوال نامساعد، این روزها اخباري  به گوش می‌رسد مبنی بر اینکه براساس دستورالعمل نظارتي تاکسي‌هاي اينترنتي، 1.5 درصد هزينه سفر این تاکسی‌ها مشمول عوارض شهرداري مي‌شود تا این شرکت‌ها شامل معافیت مالیاتی شوند. ‌نکته قابل توجه اینکه بر اساس اعلام روابط عمومی اسنپ، کسر اين عوارض «از محل درآمد رانندگان تاکسي‌هاي اينترنتي نخواهد بود و معادل رقم آن به قيمت سفرها اضافه مي‌شود.» بنابراین مسافران باید بار این اضافه قیمت را بر دوش بکشند. ‌هرچند پیروز حناچی، شهردار تهران، از ناچیز بودن این مبلغ و به گونه‌ای، لغو این عوارض خبر داده: «اخذ عوارض 2 درصدی روی سفر شهروندان مبلغی در حدود 200 تا 300 تومان است که در آن بازه زمانی که بنزین گران شده بود، با توجه به جو موجود در فضای جامعه تصمیم بر آن شد که این عوارض دریافت نشود، اما عوارض دریافتی از شهروندان رقم بزرگی نیست.» با این حال، این اخبار به نگرانی‌ها دامن می‌زند.

به نظر می‌رسد در حالی که هنوز وعده مسوولان از وزارت کشور گرفته تا وزارت نفت، شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی و در نهایت مدیران تاکسی‌های اینترنتی، برای حل مشکلات سیستم پرداخت سهمیه سوخت رانندگان، عملی نشده، به‌تدریج باید به وعده مسوولان، درباره عدم افزایش نرخ کرایه تاکسی‌های اینترنتی در آینده هم شک کرد؛«گل بود، به سبزه نیز آراسته شد!»