مقاومت سازمان تامین اجتماعی در اجرای دولت الکترونیکی

موضوع ایجاد دولت الکترونیکی سال‌ها است که در کشور مطرح شده و وزارت ارتباطات هم هر ساله گزارش‌هایی از وضعیت و پیشرفت دولت الکترونیکی در کشور ارایه می‌کند. ‌با این وجود اما نگاهی به وضعیت الکترونیکی شدن سازمان‌ها و نهادهای دولتی در کشور، گویای آن است که در بسیاری از موارد صرفا یک وب‌سایت یا سامانه ایجاد شده که مردم می‌بایست در آنها ثبت‌نام کنند اما خدمات مناسبی ارایه نمی‌دهند.

به جرات می‌توان گفت یکی از پر مشکل‌ترین و پر مساله‌ترین سازمان‌ها در اجرای دولت الکترونیکی سازمان تامین اجتماعی بوده است.

مشکلات متعدد سامانه مشاهده سوابق بیمه تامین اجتماعی تنها بخش کوچکی از مشکلات الکترونیکی شدن خدمات سازمان تامین اجتماعی است. ‌

جزیره‌ای بودن بخش‌های مختلف این سازمان اعم از بخش درآمد، امورفنی بیمه‌شدگان و سایر حوزه‌ها باعث شده مردم ناچار شوند در مراجعه به شعب تامین اجتماعی بارها پله‌های ساختمان‌های تامین اجتماعی را برای دریافت امضا از کارشناسان مختلف بالا و پایین بروند. ‌

این در حالی است که اگر سازمان تامین اجتماعی، الکترونیکی شدن را به شکل کامل و صحیح دنبال می‌کرد امکان اتصال بخش‌های مختلف و تعریف امضای الکترونیکی فراهم شده و مردم از حضور در شعب این سازمان و معطلی‌های بعضا چندساعته و چند روزه بی‌نیاز می‌شدند.

در این گزارش سعی كردیم به بررسی مشکلات متعدد سازمان تامین اجتماعی در روند الکترونیکی شدن بپردازیم و البته پاسخ روابط عمومی سازمان تامین اجتماعی را نیز ارایه کنیم.

 

اجرایی نشدن دولت الکترونیکی در تامین اجتماعی

یکی از نکاتی که به اشتباه در کشور ما تعریف شده تعریف دولت الکترونیکی است؛ بسیاری از سازمان‌ها در این سال‌ها صرفا با ایجاد یک سایت یا سامانه مدعی اجرای دولت الکترونیکی شده‌اند و البته در این میان سازمان تامین اجتماعی نیز از این قاعده کلی مستثنا نیست.

اگر سری به یکی از شعب اصلی سازمان تامین اجتماعی در شهرهای شلوغ به ویژه تهران بزنید با خیل جمعیت منتظری که نوبت گرفته و روی صندلی‌ها نشسته‌اند یا سرپا ایستاده‌اند مواجه می‌شوید. ‌

برای بررسی اینکه چرا چنین جمعیتی در شعب تامین اجتماعی جمع می‌شوند به شعبه یوسف آباد این سازمان مراجعه کردم.

 در طبقه اول ساختمان این شعبه بخش امور فنی بیمه‌شدگان مستقر شده است؛ با چند نفر از مراجعه‌كننده‌ها همکلام شده و به سرعت متوجه می‌شوم که شکایت آنها از پاسکاری شدن بین کارشناسان بخش‌های مختلف و کاغذبازی همیشگی سازمان است.

مرد میانسالی که از مرخصی استعلاجی استفاده کرده، می‌گوید تاکنون بارها بین بخش‌های مختلف سازمان تامین اجتماعی جابه‌جا شده و برای رفع مشکلش ناچار شده بارها به بخش "درآمد" واقع در طبقه سوم رفته و بار دیگر به بخش "امورفنی" در طبقه اول مراجعه کند. ‌او می‌گوید شاید به کل قید حقوق این یک ماه و نیم استعلاجی را بزنم و بیشتر از این خودم را درگیر معطلی‌های بی‌انتهای سازمان تامین اجتماعی نکنم.

خانم مسنی که برای دریافت مستمری مراجعه کرده نیز دغدغه‌های مشابهی دارد و می‌گوید که بارها بین اتاق‌های مختلف از جمله اتاق شماره 16 بخش فنی، کارشناسان مختلف امور فنی و دبیرخانه پاسکاری شده است و برگه‌هایی را برای امضا، اسکن، تایید یا ثبت به هر یک ارایه کرده است.

نگاهی به انجام دستی امور و بوروکراسی بیمارگونه‌ای که این روزها در سازمان تامین اجتماعی به امری عادی بدل شده گویای آن است که اجرای دولت الکترونیکی در این سازمان صرفا به ایجاد یک سامانه محدود شده اما در عمل بخش‌های داخلی این سازمان با سیستم یکپارچه الکترونیکی به هم متصل نشده‌اند و یا در صورت اتصال به درستی از شبکه استفاده نمی‌شود.

این در حالی است که به راحتی این امکان وجود داشت که کارشناسان با مشخص کردن چند تیک در سیستمی الکترونیکی کار ارباب رجوع را انجام داده و از پاسکاری کردن آنها برای دریافت امضای فیزیکی و روی کاغذ خودداری کنند.

فراموش نکنیم که امروز در وزارت ارتباطات حتی مکاتبات رسمی بین مدیران ارشد نیز بعضا به شکل الکترونیکی صورت می‌گیرد. ‌

به نظر می‌رسد مسوولان سازمان تامین اجتماعی اما همچنان شیوه‌های قدیمی کاغذی را که در آن فرد پشت میز برای ارباب رجوع به تصمیم‌گیر نهایی تبدیل می‌شود و البته می‌تواند باعث ایجاد فساد نیز بشود به الکترونیکی کردن امور رایج خود ترجیح می‌دهند.

 

مشکل سامانه سوابق بیمه‌شدگان

اگر از مشکل بوروکراسی و کاغذبازی اپیدمی شده در شعب حضوری تامین اجتماعی بگذریم باید به عملکرد نامناسب سامانه مشاهده سوابق تامین اجتماعی اشاره كنیم. ‌

 یکی از مشکلات این روزهای کاربرانی که قصد بررسی سوابق بیمه تامین اجتماعی خود را دارند مشکلات سامانه مشاهده سوابق است. ‌باتوجه به اینکه این سامانه با هدف ارتقای حریم خصوصی و امنیت اطلاعات کاربران، مقررات خاصی را ایجاد کرده و بر این اساس رمز عبور کاربر می‌بایست ترکیبی از حروف درشت، کوچک و اعداد باشد بسیاری از کاربران بعد از مدتی با مشکل فراموشی رمز عبور خود مواجه می‌شوند.

درواقع باتوجه به الزام پیچیده بودن رمزهای عبور انتخاب‌شده از یکسو و ناآشنا بودن بخش بزرگی از کاربران سامانه با فرایندهای الکترونیکی، بسیاری از افراد رمز عبور خود را فراموش کرده و برای بازیابی رمزشان به بخش مربوطه در سامانه مراجعه می‌کنند. ‌

براساس روش در نظر گرفته شده برای سامانه مشاهده سوابق تامین اجتماعی، امکان بازیابی رمز عبور از روش‌های مختلف از جمله از طریق ارسال پیامک تایید توسط سامانه به شماره همراه کاربر وجود دارد. ‌

پس از انجام این مرحله و وارد کردن رمز ارسال شده به گوشی اما وقتی کاربر اقدام به ثبت رمز جدید می‌کند با پیغام رمز انتخاب شده صحیح نیست مواجه می‌شود؛ این در حالی است که در عمل رمز به درستی تغییر کرده و در سیستم سامانه تامین اجتماعی نیز نشسته است.

این باگ سیستمی در سامانه مشاهده سوابق باعث شده هر روز تعداد زیادی از افراد برای رفع مشکل رمز سامانه به دفاتر تامین اجتماعی مراجعه کنند و زمان و انرژی آنها برای مشکلی که به سادگی قابل رفع است هدر شود. ‌فراموش نکنیم که به علت وجود این باگ، هر روز وقت کارشناسان تامین اجتماعی نیز ساعت‌ها تلف می‌شود.

 

 در انتظار پاسخ روابط عمومی سازمان تامین اجتماعی

برای بررسی بیشتر موضوع و شنیدن دلایل و پاسخ‌های مسوولان سازمان تامین اجتماعی با روابط عمومی این سازمان تماس گرفتیم كه در این خصوص قلی‌زاده گفت: بخشی از کارهای سازمان تامین اجتماعی به صورت غیرحضوری انجام می‌شود و بخش‌هایی از کارها در دستور کار قرار گرفته که به صورت غیرحضوری انجام شود اما هنوز بستر آماده نیست.

وی وعده داد که هماهنگی لازم را برای انجام مصاحبه با مسوولان مربوطه در سازمان تامین اجتماعی برای پاسخگویی در خصوص وضعیت دولت الکترونیکی در این سازمان فراهم کند که البته تا لحظه تنظیم این گزارش این امر محقق نشده است. ‌

تحریریه عصر ارتباط اما به این وسیله آمادگی خود را برای انتشار نقطه نظرات و پاسخ‌های احتمالی سازمان تامین اجتماعی در خصوص وضعیت اجرای دولت الکترونیک در این سازمان اعلام می‌كند.

 

جمع‌بندی

نگاهی به تجربه‌های جهانی در خصوص اجرای دولت الکترونیکی نشان می‌دهد که پس از اجرای آن تا حدود زیادی از نابرابری و فسادی که در انجام امور دولتی وجود دارد کاسته می‌شود. ‌برای مثال براساس تحقیقی که در ایالات متحده آمریکا صورت گرفته مشخص شده که پس از الکترونیکی شدن امور سازمانی و دولتی کارهای اداری سیاه‌پوستان بسیار بهتر انجام شده است زیرا لزوم به حضور فیزیکی و مشخص شدن رنگ پوست فرد برای کارمندان اکثرا سفیدپوست دولتی وجود نداشته است.

در کشور ما نیز براساس تحقیقات صورت گرفته از جمله براساس تحقیقی که دکتر مهدی محسنیان‌راد در حوزه ارتباطات فرهنگی در کتاب ریشه‌های فرهنگی ارتباطات در ایران منتشر کرده مشخص شده که برخورد کارمندان دولتی می‌تواند با اشخاص ساکن در روستاها و شهرها و یا با قومیت‌های مختلف متفاوت باشد.

لذا بی‌شک الکترونیکی شدن فرایندها و اجرای دولت الکترونیک امری است که می‌بایست تمام سازمان‌ها به‌خصوص سازمان تامین اجتماعی که هر روز با تعداد بالای مراجعه مردمی مواجه است مد نظر داشته باشند. ‌افزون بر این فراموش نکنیم که اجرای دولت الکترونیکی تسهیل انجام امور و کاهش زمان و هزینه را هم برای مردم و هم برای سازمان‌ تامین اجتماعی در پی خواهد داشت.

دیدگاه‌ها

    ارسال دیدگاه