دنیا را از دریچه شبکه‌های اجتماعی نبینیم

نتایج چند بررسی و نظرسنجی در کشور نشان می‌دهند که رفتار خبری نزدیک به 60 درصد کاربران اینترنت در ایران تغییر کرده و این کاربران اخبار خود را صرفا از طریق شبکه‌های اجتماعی کسب می‌کنند. بنابراین می‌توان گفت شبکه‌های اجتماعی بعضا به رتبه اول تاثیرگذاری در جامعه دست یافته‌اند و عملا رسانه‌های رسمی را به عقب رانده‌اند.

هرچند که شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها با سرعت و در فضایی پویا به جلو حرکت می‌کنند اما نباید از وجود اخبار نادرست، شایعات متعدد و جریان‌سازی‌های جهت‌دار و غیرقابل اطمینان در این فضا غفلت کرد. با همه‌گیر شدن گوشی‌های هوشمند و عضویت در کانال‌های متعدد تلگرامی این روزها مردم کمتر به رسانه‌های رسمی کشور مراجعه می‌کنند و این خود زنگ خطری برای جامعه به شمار می‌رود.

همان‌طور که هفته گذشته در همین ستون نوشتیم عدم وجود رسانه‌های تاثیرگذار و قدرتمند و البته قابل وثوق در کشور مهم‌ترین علت کوچ مردم به شبکه‌های اجتماعی به شمار می‌رود اما علی‌رغم تمام نقدهایی که به رسانه‌های رسمی وارد است باید این نکته را در نظر داشت که شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها جزو چرخه و اساسا حلقه نشر خبرهای قابل اتکا نیستند، حتی دیده می‌شود که گاه به واسطه اقتضائات فضای مجازی، خبرنگاران فعال در این فضا نیز دچار شتابزدگی شده و صحت اخبار را فدای سرعت انتشار می‌کنند.

حال که دیگر قید ورود مسوولان به این حوزه و پاکسازی شبکه‌ها از شایعات را زده‌ایم، بیشتر روی سخن با کاربران است؛ هرچند نقدهای جدی به کارکرد رسانه‌های سنتی در ایران وجود دارد اما هنوز هستند رسانه‌هایی که به مراتب قابل اتکاتر هستند و توصیه کارشناسان به مردم نیز این است که از دریچه شبکه‌های اجتماعی به دنیا نگاه نکنند چرا که فوران اخبار دستکاری‌شده، اطلاعات غیرعلمی و غیر تخصصی، اخبار تبلیغاتی و یا جهت‌دار، تخریب شخصیت‌ها به انحای گوناگون و شایعه‌پروری در این فضا رواج دارد و در نهایت روی این موج سوار شدن حاصلی جز غرق شدن نخواهد داشت.

یک نمونه کوچک این که همه روزه شاهد دست به دست شدن اخبار مربوط به زندگی خصوصی افراد سرشناس جامعه هستیم که در نهایت به واکنش و تکذیب این افراد می‌انجامد. در واقع این شبکه‌ها حتی در حد انتشار اخبار خصوصی زندگی هنرمندان هم قابل استناد نیستند و در نهایت باعث به خطر افتادن آبرو، اعتبار و یا حتی سرمایه مالی افراد می‌شوند. بنابراین همان‌طور که برای صرف غذا به پزشک مراجعه نمی‌کنیم و یا برای درمان بیماری به رستوران نمی‌رویم برای دریافت اخبار موثق نیز نباید به شبکه‌های اجتماعی مراجعه کرد.