طرح‌هایی که مقدمات اجرای فاز سوم شبکه ملی اطلاعات را فراهم کردند

سان دیدن وزیر ارتباطات از اپراتورها

هفته گذشته تقریبا همه اپراتورها و ارایه‌دهندگان اصلی اینترنت پرسرعت(ADSL)  در اقدامی‌ هماهنگ، به خط شدند تا وزیر ارتباطات از آنها سان ببیند.‌ در طول این هفته‌ فکس و دعوت‌نامه بود که از طرف وزارت ارتباطات به سمت رسانه‌ها سرایز می‌شد و روبان‌ها یکی پس از دیگری بریده و پروژه‌های مختلف افتتاح و رونمایی می‌شدند.‌ حضور گسترده وزیر ارتباطات و معاونانش در شرکت‌های خصوصی برای افتتاح پروژه‌ها در واقع به نوعی مانور وزارت ارتباطات برای کلید خوردن فاز سوم شبکه ملی اطلاعات بود.‌
اگرچه شاید خیلی‌ها از این موضوع اطلاع نداشته باشند اما وزیر ارتباطات طی سال گذشته هر دوشنبه صبح با مدیران شرکت‌های خصوصی جلساتی را داشته و بر نحوه عملکرد آنها برای اجرای وظایف هریک از سربازان شبکه ملی اطلاعات نظارت کامل داشته است.‌
همراه‌اول، مخابرات، رایتل، شاتل، پارس‌آنلاین و ایرانسل از جمله شرکت‌هایی بودند که واعظی در هفته گذشته از آنها سان دید و اجرای فاز سوم شبکه ملی اطلاعات را با اتکا به آنها اعلام کرد.‌
پروژه‌های همراه‌اول
مراسم افتتاح فاز ۳ شبکه ملی اطلاعات صبح روز یکشنبه ۲۵ تیرماه در همراه‌اول با حضور محمود واعظی وزیر ارتباطات و معاونانش و وحید صدوقی مدیرعامل شرکت ارتباطات سیار ایران در برج همراه برگزار و از ۱۱ پروژه همراه‌اول در راستای فاز سوم شبکه ملی اطلاعات، رونمایی شد.‌
در زمینه توسعه نسل‌های جدید موبایل و توسعه شبکه دسترسی رادیویی در کل کشور جهت دسترسی تمامی‌ مشترکان به شبکه ملی اطلاعات، همراه‌اول اقدام به نوسازی 13 هزار و 860 سایت شبکه 2G ، توسعه شبکه 3G در هزار و 42 شهر و ۹۷۰ روستا و نیز توسعه شبکه 4.‌5G در ۷۱۰ شهر کرد.‌
همچنین ایجاد بسترهای پرظرفیت در جهت پاسخگویی به نیاز شبکه ملی اطلاعات با پروژه توسعه شبکه IPBB پروژه توسعه شبکه فیبر در 8هزار و 220 سایت، افزایش ظرفیت اتصال به مراکز IXP داخل کشور و توسعه شبکه CDN، تفکیک ترافیک اینترنت داخلی از بین‌الملل جهت کاهش هزینه دسترسی به محتواهای داخلی از دیگر پروژه‌هایی بودند که در همراه‌اول افتتاح شدند.‌
 علاوه بر این تامین و ارتقای شبکه ملی اطلاعات با اجرای پروژه‌های استقرار زیرساخت کلید عمومی ‌داخلی همراه‌اول(PKI)  به منظور حفظ محرمانگی، تمامیت، تصدیق اصالت و انکارناپذیری اطلاعات و همین‌طور امن‌سازی سامانه تراکنش‌های USSD  جهت ارایه سرویس امن از جمله خدمات بانکی و انتخاباتی برخی از دیگر پروژه‌هایی بودند که در حضور وزیر ارتباطات افتتاح شدند.‌
گفتنی است استقرار DNS کشوری در چهار شهر کشور جهت افزایش سرعت دسترسی به آدرس‌های اینترنتی از داخل کشور، ارایه محتوای فراگیر و پاک در شبکه ملی اطلاعات با پروژه توسعه سامانهNGF، راه‌اندازی فاز اول شبکه اینترنت چیزها در بستر شبکه ملی اطلاعات، سامانه مدیریت آموزش مجازی همراه‌اول با پشتیبانی ترافیک رایگان و راه‌اندازی رسانه تعاملی همراه‌اول در بستر شبکه ملی اطلاعات نیز در مراسم روز یکشنبه رونمایی شدند.‌
 ایجاد مشوق‌های لازم جهت استفاده بیشتر از شبکه ملی اطلاعات با ارایه باندل دیتای رایگان اینترنت و سرویس VOD یک شبکه اشتراک‌گذاری فیلم آنلاین و امضای تفاهم‌نامه همکاری برای مطالعه و پیاده‌سازی نسل پنجم تلفن همراه، با شرکت نوکیا نیز از دیگر پروژه‌های افتتاح شده همراه‌اول در فاز سوم شبکه ملی اطلاعات بودند.‌
در این مراسم، تفاهم‌نامه همکاری بین همراه‌اول و دانشگاه صنعتی شریف در خصوص فعالیت‌های مرتبط با مشاوره، تحقیقات و توسعه فناوری 5G  در کشور نیز امضا شد.‌ همچنین پروژه هوشمندسازی کنتورهای گاز بر پایه فناوری اینترنت چیزها هم رونمایی شد که در آن بسترهای ارتباطی در تمام لایه‌های رادیو، انتقال و core  در داخل شبکه همراه‌اول بوده و برای اولین بار در کشور توسط شرکت ارتباطات سیار ایران و شرکت ملی گاز اجرایی شد.‌

پروژه‌های رایتل
هفته گذشته محمود واعظی وزیر ارتباطات، علی ربیعی وزیر تعاون، کار و امور اجتماعی، مصطفی‌ پور محمدی وزیر دادگستری و ابوالحسن فیروزآبادی دبیر شورای‌عالی فضای مجازی، همگی به شرکت رایتل رفتند تا پروژه‌های اپراتور وابسته به سازمان تامین اجتماعی را افتتاح کنند.
سامانه ارایه محتوای چند رسانه‌ای و تلویزیون همراه رایتل، پورتال گنج انسان، تست عملیاتی و میدانی LTE Advance‎، تفکیک ترافیک داخل از خارج، ‎ارایه سرویس IPv6 و افتتاح نخستین  MVNO(اپراتور مجازی) از جمله پروژه‌های افتتاح شده رایتل در راستای اجرای فاز سوم شبکه ملی اطلاعات بود.‌
بر اساس این گزارش پروژه گنج انسان با مشارکت کنوانسیون ملی حقوق کودک در دادگستری و رایتل راه‌اندازی شده و یک بانک اطلاعاتی کامل در رابطه با حقوق بشر به ویژه کودک است.‌ کاربران با کمک این سامانه می‌توانند با مراجعه به بانک اطلاعاتی از حقوق کودکان آگاه شوند.‌
گفته می‌شود با استفاده از این سامانه دستگاه‌ها نیز می‌توانند براساس اطلاعات واقعی در حوزه کودک تصمیم‌گیری کنند و این سامانه که بزرگ‌ترین بانک اطلاعاتی کشور در حوزه کودک است، در آینده پاسخگوی جامعه چند ده میلیونی زیر 18 سال ایران خواهد بود.‌
سامانه ارایه محتوای چند رسانه‌ای و تلویزیون همراه رایتل نیز که هفته گذشته به بهره‌برداری رسید درواقع سامانه‌ای است که از سرویس برنامه‌های تلویزیونی بهره می‌گیرد و از طریق آن مشترکان رایتل می‌توانند به آرشیوی از برنامه‌های تلویزیونی در هر زمان و مکان و حتی در هنگام حرکت با سرعت بالا، دسترسی داشته باشند و محتوای مورد نظر خود را بر روی تلفن همراه و تبلت تماشا کنند.‌
پروژه LTE Advanced رایتل که با حضور وزیر ارتباطات در رایتل تست عملیاتی شد نیز درواقع فناوری است که در توسعه شبکه‌های LTE نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.‌ این فناوری جدید می‌تواند به کمک کاربردهایی که نیاز به پهنای باند بالا دارند آمده و سرعت‌های بیشتری را در انتقال داده‌ها در اختیار کاربران قرار دهند که این به معنای پوشش بهتر، مانایی بالاتر و عملکرد سریع‌تر خواهد بود.‌
در توضیح پروژه IPv6 نیز که رایتل اعلام کرد از این طریق به ارایه سرویس می‌پردازد باید گفت در حقیقت این یک سیستم جدید آدرس‌دهی بر اساس پروتکل اینترنتی است که می‌تواند تعداد آدرس‌های اینترنتی را نسبت به IPv4 تا چندین برابر افزایش دهد.‌
پروژه‌های صبانت
با نزدیک شدن به راه‌اندازی فاز سوم شبکه ملی اطلاعات، شرکت صبانت نیز پروژه‌هایی را با حضور وزیر ارتباطات افتتاح کرد.
در مراسمی ‌که به مناسبت افتتاح پروژه‌های این شرکت برگزار شد پروژه توسعه شبکه ثابت صبانت در استان زنجان، پروژه توسعه شبکه ثابت استان تهران در شهر جدید پرند و پروژه توسعه شبکه ثابت استان بوشهر، شهر جدید عالیشهر، دلوار و شهرک‌های صنعتی افتتاح شدند.‌
در این مراسم برنامه اقدام توسعه خدمات پایه در بستر شبکه ملی اطلاعات شامل سامانه آموزش الکترونیکی، سامانه آنلاین تامین کالای مصرفی، شبکه استعلام بها و شبکه اینترنت چیزها (IoT ) افتتاح شد.‌

پروژه‌های مخابرات
دوشنبه هفته گذشته طی مراسمی ‌که با حضور معاونان وزارت ارتباطات در شرکت مخابرات ایران انجام شد، سامانه کیفیت شبکه سرویس و سامانه سنجش کیفیت تجربه مشتریان و سالن جدید ناک دیتا با حضور وزیر ارتباطات، رونمایی شد.‌
همچنین در این مراسم، پروژه‌های ایجاد دسترسی برای کاربران و گسترش چرخه کسب وکار و فراهم کردن زیرساخت تولید محتوا در بستر شبکه ملی اطلاعات و دیتاسنتر شرکت افرانت در مرکز مخابراتی شهید بهشتی، مورد بهره‌برداری و رونمایی قرار گرفت.‌
بنابر اعلام شرکت مخابرات قرار است با اجرای عملیات طراحی و ساخت دیتاسنترها، سه مرکز مخابراتی رمضانی، آزادگان و نصرالهی در تهران نیز تا پایان امسال، به دیتاسنتر ابری تجهیز شوند.‌
رسول سراییان مدیرعامل شرکت مخابرات در مراسم افتتاحیه پروژه‌های این شرکت از ۱۰ محور کلیدی برنامه‌های شرکت مخابرات ایران برای استقرار و توسعه شبکه ملی اطلاعات خبرداد و گفت: این شرکت برنامه خود را در حوزه‌های شبکه‌های مترو و انتقال، شبکه‌های توزیع محتوا  (CDN)، مدیریت منابع شبکه، زیرساخت آی‌پی، مراکز داده و میزبانی داخلی، شبکه‌های دسترسی، مراکز تبادل ترافیکIXPها، زیرساخت‌های مدیریتی و دسترسی به اینترنت، امنیت و خدمات پایه برای توسعه شبکه ملی اطلاعات انجام داده است.‌
مدیرعامل مخابرات همچنین خبر توسعه CDN در چهار نقطه از کشور را اعلام کرد.‌

پروژه‌های شاتل
در ادامه دیدارهای فشرده وزارت ارتباطات از اپراتورهای ارتباطی برای اجرای فاز سوم شبکه ملی اطلاعات، سه شنبه هفته قبل در مراسمی ‌با حضور وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و معاونان وی پروژه‌های شرکت شاتل در راستای فاز سوم شبکه ملی اطلاعات هم افتتاح شد.‌
در این مراسم وزیر ارتباطات سه پروژه این شرکت یعنی فیبرنوری (FTTC)، دیتاسنتر پشتیبان (DRP) و شبکه تلفن ثابت شاتل در مسکن مهر پنج استان فارس، قم، گیلان، تهران و خراسان رضوی را افتتاح کرد.‌ طبق اعلام شرکت شاتل، در حال حاضر یک سوم از کاربران اینترنت در کشور سرعتی کمتر از ۲ مگابایت بر ثانیه را تجربه می‌کنند که با راه‌اندازی پروژه‌ FTCC اما سرعت کاربران به ۱۰۰ مگابایت بر ثانیه خواهد رسید.‌ این پروژه در فاز اول در هشت شهر اجرا می‌شود.‌
با کلیکی که وزیر انجام داد پروژه FTCC روی رایانه یک کاربر به صورت آزمایشی راه‌اندازی شد.‌
پروژه‌ تلفن ثابت شاتل نیز از دیگر پروژه‌هایی بود که افتتاح شدند، این پروژه در مسکن مهر مشهد، مسکن مهر قم، مسکن مهر رشت، مجتمع صدرا جهرم و شهر پردیس راه‌اندازی شد.‌ در جریان این مراسم وزیر ارتباطات برای افتتاح و تست تلفن ثابت شاتل به صورت آنلاین با مسوولان شهر گلبهار در شهرستان چناران استان خراسان رضوی تماسی تلفنی برقرار کرد و ‌مدیرعامل زیرساخت نیز دستور راه‌اندازی تلفن ثابت شاتل در شهر خود جهرم را صادر کرد.‌
به گفته احمدرضا نخجوانی، مدیرعامل شاتل این شرکت فاز اول پروژه FTTC خود را در هشت شهر اصلی در نظر گرفته و در تلاش است در فاز نخست این راه‌اندازی یک میلیون پورت با سرعت حداقل 50 مگابیت بر ثانیه را به مشترکان خود واگذار کند.
همچنین در یک سال آینده شاتل 20 هزار کابینت براساس تکنولوژی فیبر نوری را نصب خواهد کرد.‌ گفته می‌شود برای توجه به تولیدات داخلی تجهیزات دیتاسنتر تازه افتتاح شده شاتل نیز توسط تولیدکنندگان داخلی تهیه شده است.‌

پروژه‌های پارس آنلاین
وزیر ارتباطات اما به محض فارغ شدن از بازدید از شاتل و افتتاح پروژه‌های این شرکت راهی محل افتتاح پروژه‌های پارس آنلاین شد.‌
پروژه‌های پارس آنلاین برای تحقق فاز سوم شبکه ملی اطلاعات شامل ایجاد شبکه ملی اینترنت چیزها، توسعه ظرفیت مراکز داده و ایجاد مراکز داده جدید، توسعه بخش شبکه مترو انتقال و دسترسی، ایجاد سامانه سنجش کیفیت کاربران و شبکه توزیع محتوا بود.‌
پروژه اصلی پارس آنلاین در واقع در زمینه شبکه ملی، به IoT مربوط بود که از طریق یکی از زیرمجموعه‌های پارس آنلاین به نام پارس نت در حال توسعه است و بر بستر "سیگفاکس" یا همان باند باریک مخصوص اینترنت چیزها کار می‌کند.‌
آن‌طور که مسوولان پارس آنلاین اعلام کرده‌اند فاز اول شبکه ملی اینترنت چیزها در دی ماه ۹۶ به بهره‌برداری می‌رسد و ۱۲ شهر پرجمعیت ایران تحت پوشش قرار خواهند گرفت که حدود ۳۰ درصد از جمعیت ایران است.‌ فاز دوم نیز در شهریور ۹۷ و فاز سوم در شهریور ۹۸ به بهره‌برداری می‌رسد.‌
پروژه دیگر پارس آنلاین، مربوط به توسعه ظرفیت مراکز داده‌های فعلی و ایجاد مرکز داده جدید بود.‌ بر این اساس، ظرفیت مرکز داده پارک فناوری پردیس از ۱۳۰ به ۲۵۰ رک و مرکز داده تهران از ۵۰ به ۱۵۰ رک افزایش خواهد یافت.‌ همچنین پارس آنلاین مشغول توسعه مرکز داده جدیدی در جاده کرج است که ظرفیتی پنج مگاواتی با ۷۲۰ رک خواهد داشت.‌
در این مراسم همچنین عنوان شد که پارس آنلاین تصمیم به ارایه بسته‌هایی متناسب با نیاز مشتریان دارد.‌ از آنجا که بخش زیادی از ترافیک مصرفی کشور مربوط به استفاده از شبکه‌های اجتماعی است، پارس آنلاین تصمیم دارد بسته‌هایی را در اختیار مشتریان قرار دهد که همین نیاز را برطرف می‌کنند.‌
پروژه‌های ایرانسل
در نهایت نیز نوبت شرکت ام‌تی‌ان ایرانسل بود تا در آخرین روز کاری هفته از طرح‌های این اپراتور در حضور وزیر ارتباطات و معاونان این وزارتخانه رونمایی کند.‌

اهم سخنان وزیر ارتباطات
اما بخش قابل توجهی از سخنرانی‌های واعظی که هفته گذشته از اپراتورهای ارتباطی کشور سان دید، حول محورهایی همچون پاسخ به اظهارات خرم‌آبادی دبیر کمیته فیلترینگ بود.
واعظی تقریبا در هیچ جلسه‌ای این موضوع را فراموش نکرد و به انتقادات تند از اظهارات وی پرداخت.
وی همچنین گفت که از ابتدای شروع به کار در وزارت ارتباطات دولت یازدهم هدف من و همکارانم شکستن انحصار در حوزه ICT کشور بود.‌ اولین قدم برای این هدف نیز با تغییر پروانه شرکت‌های PAP و تبدیل آن به FCP  اتفاق افتاد.‌ حالا این شرکت‌ها می‌توانند سرویس‌هایی را در اختیار کاربران بگذارند که تا پیش از این تنها مخابرات امکان ارایه آن را داشت از جمله تلفن ثابت.‌
وی فعالیت 17 دارنده پروانه FCP را عاملی برای شکست انحصار و ایجاد رقابت برای ارایه سرویس باکیفیت و ارزان دانست و تاکید کرد پروژهایی که تا کنون توسط فعالان بخش خصوصی ICT افتتاح شد پازل‌هایی از شبکه ملی اطلاعات بودند که در نهایت می‌توانند به ارایه سرویس با کیفیت و محتوای مفید بر بستر این شبکه کمک کنند.‌

خداحافظی تلویحی آقای وزیر
وزیر ارتباطات در مراسمی ‌که در پارس آنلاین برگزار شد توصیه‌هایی هم برای وزیر ارتباطات بعدی در دولت دوازدهم داشت که اگر این اظهارات جنبه تعارف نداشته باشد و واعظی واقعا رفتنی باشد افتتاح‌های هفته گذشته را باید آخرین دیدار و مانور وزیر ارتباطات در میان اپراتورها دانست.‌
با تمام فراز و فرودهای دوران وزارت واعظی در دولت یازدهم به نظر می‌رسد حتی با وجود انتقادات فراوانی که به او مطرح شده جمع‌بندی شرکت‌های خصوصی از دوران وزارت او مثبت بوده و این قضیه حداقل در صحبت‌های مسوولان شرکت‌های حوزه ارتباطات و مخابرات نمود داشت.
به علاوه برگزاری جلسات هفتگی با شرکت‌های خصوصی، حمایت تمام‌قد از استارت‌آپ‌ها، اعطای مجوز FCP  به اپراتورهای خصوصی و رابطه نزدیک و صمیمی ‌واعظی با این دست از شرکت‌ها شاید از جمله عواملی باشند که باعث شود این شرکت‌ها دلتنگ غیبت احتمالی او شوند.


پلتفرم جذب مشترک روی تبلیغات آنلاین، پلت فرم پرداخت مستقیم سرویس‌های دیجیتال، برنامه‌های کاربردی با عقد قرارداد با 30 مجموعه تولید کننده محتوا، سرویس تبلیغات هدفمند بر بستر تلفن همراه، خدمات cloud PBX، خدمات Hotline، خدمات دولت همره و خدمت تجاری مدیریت ناوگان حمل و نقل و مدیریت ماموریت‌ها  از جمله پروژه‌های ایرانسل، در فاز سوم شبکه ملی اطلاعات است.