هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور
هفته نامه عصر ارتباط - اولین و پر تیراژترین هفته نامه iCT کشور

ایران؛ موزه ماهواره‌های زمینی و فضایی

از چهارم تا دهم اكتبر هر سال كه مقارن با دوازدهم تا هجدهم مهرماه است، در کشورهایی از جمله ایران كه عضو اتحادیه جهانی مخابرات (ITU) هستند، هفته جهانی فضا نامیده می‌شود. فضا، عموما از جمله حوزه‌هایی است كه نه تنها در ایران، بلكه در بسیاری از كشورهای جهان به نوعی از جنبه نظامی-دفاعی به آن نگریسته می‌شود و در این میان اغلب تصمیم‌گیران ارشد در كشور تمایل دارند، حوزه فضایی به عنوان مانوری اقتدارگرایانه كه دارای جامه علمی ‌نیز هست، به نمایش گذاشته شود. اما به دور از هیاهوی موجود بر سر تحقق این خواسته، ایران تا چه حدتوانسته در عرصه فضا حرفی برای گفتن داشته باشد؟

مرور كارنامه ایران در حوزه فضا حاكی از این است كه ایران تا كنون 9 بار به طور جدی اقدام به ساخت و در برخی موارد پرتاب ماهواره با كمك كشورهایی چون روسیه، چین و ایتالیا به فضا کرده است كه در تمامی این اقدامات، میلیون‌ها دلار در پای قرارداد با كشورهای شریك و راهبر در این زمینه صرف شده است كه حاصلی جز زمین‌گیر شدن ماهواره‌ها به دلایلی همچون تحریم، گم شدن ماهواره‌ها در نقطه‌ای نامعلوم از فضا، عدم تحویل ماهواره به ایران و همچنین ردیف شدن فهرستی از نام‌های زیبا همچون ناهید، امید، مصباح، طلوع، رصد، نوید و فجر را در پی نداشته است. شعار امسال ایران «اکتشاف جهان‌های جدید در فضا» بود و در این هفته رویدادهای بسیاری در این خصوص رخ داد.

از جمله این كه رییس کارگروه هوافضای کمیسیون صنایع مجلس از اختصاص ۳۶ هزار میلیارد ریال در برنامه ششم به فناوری فضایی خبر داد و البته از نبود انسجام و هماهنگی در ساختار اداری فضایی کشور انتقاد کرد. رییس سازمان فضایی ایران اما بار دیگر و در ادامه ماموریت‌های این سازمان فهرستی بلند بالا از ماهواره‌های در دست پرتاب ارایه داد و در نهایت الهام امین زاده، دستیار حقوقی شهروندی رییس جمهور نیز پیش‌نویس قانون ملی فضا را ضمن یك سخنرانی به وزارت ICT اعطا كرد كه با تردیدهایی از سوی خبرگان همراه بود. برای مثال وی در ابتدا اعلام كرد كه حقوق فضا در مقایسه با حقوق هوا و دریا در ایران رشد نداشته است كه این خود باعث طرح این پرسش شد كه آیا واقعا منظور ایشان این است كه حقوق دریا و هوا در كشور رشد داشته؟! وی همچنین در حالی ایران را جزو ۱۰ کشور اول فضایی دنیا اعلام كرد كه عملكرد پرهزینه و نیز ناموفق ایران در این زمینه بارها موجبات انتقادات بسیاری از جمله نمایندگان مجلس در دوره‌های مختلف با هر نوع فراكسیون و حزبی را برانگیخته است. با این رویكرد به تحلیل اخبارICT  ایرانی در هفته‌ای كه گذشت، می‌پردازیم.

·       یك كشور و این همه ماهواره

هفته گذشته بهرامی، رییس سازمان فضایی ایران در نشستی با حضور خبرنگاران منتخب، از لیست بلندبالایی از ماهواره‌های ایرانی خبر داد كه در صف انتظار برای پرتاب ایستاده‌اند. وی در ابتدا از ساخت ماهواره دوستی متعلق به دانشگاه شریف خبر داد كه به‌زودی با پرتاب‌گر داخلی به فضا فرستاده می‌شود. سپس از اتمام مراحل ساخت ماهواره پیام دانشگاه امیرکبیر گفت. بهرامی ‌همچنین از رسیدن ماهواره ناهید به مرحله تحویل‌گیری توسط پژوهشگاه فضایی ایران خبر داد و اظهار داشت  ماهواره سنجشی ظفر دانشگاه علم و صنعت نیز تا سال ۹۷ برای پرتاب آماده می‌شود. وی یادی نیز از ماهواره مصباح كرد و گفت تعیین تکلیف این پروژه نیازمند زمان و هزینه بیشتر است كه این بدان معناست كه 11 سال (از سال 85 تا كنون) زمان و هزینه كردن برای این ماهواره كافی نبوده است! نكته جالب این بود كه وی در خصوص اعزام موجود زنده به فضا نیز گفت كه نباید جنبه هیجانی و تبلیغاتی به این قضیه دهیم، چرا که توقع ایجاد کردن، صدمه‌زا است. بهرامی ‌همچنین از ماهواره‌ای به نام پارس 1 نیز سخن گفت كه در این خصوص جزییات بیشتری ارایه نداد و ظاهرا دانش‌بنیان و دانشگاهی بودن از ویژگی‌های آن است.

·       من یك روس هستم

پس از این كه دولت‌آبادی، دادستان تهران علیه پاول دوروف، مدیرعامل پیام‌رسان تلگرام جهت بسترسازی برای ارتکاب جرم‌هایی مانند هرزه‌نگاری کودکان، قاچاق مواد مخدر و عملیات تروریستی از جمله گروه داعش اعلام جرم کرد، واكنش‌های بسیاری برانگیخته شد. در این میان همان طور كه انتظار می‌رفت، دوروف نیز بلافاصله پس از انتشار این خبر واكنش نشان داد. اما ظاهرا كنار آمدن با این قضیه برای وی آن قدر راحت نبود كه به رسم گذشته به انتشار یك توییت قناعت كند. زیرا وی، در واكنش به این خبر، ابتدا دو توییت به فاصله كوتاهی از یكدیگر منتشر كرد و سپس یادداشت مفصلی را در كانال شخصی خود در تلگرام نوشت كه متاسفانه رسانه‌های ایرانی، برداشت‌های آزاد و کلیک‌آور از بخشی از این یادداشت‌ها کردند. ما ترجمه كامل اظهارات وی را یافتیم كه درICT ایرانی بخشی از آن را می‌آوریم. دوروف چنین اظهار داشته است كه «برخی کاربران از من می‌پرسند که احکام قضایی در ایران و روسیه، چه تاثیری روی تلگرام و شخص من می‌گذارد. پاسخ ساده این است که: بی‌تاثیر است. برای من سفر نکردن به ایران ساده است. اگرچه این کشور تاریخی غنی دارد و به نظر جای جالبی می‌رسد، من ارتباطی با آن ندارم و می‌توانم ممنوعیت سفر به ایران را تاب بیاورم. در مورد روسیه اما، موضوع کمی ‌مهم‌تراست؛ چون من یک روس هستم (اگرچه گذرنامه سن کیتس دارم) و والدینم در روسیه زندگی می‌کنند. ممنوعیت سفر به روسیه، هزینه‌ای کوچک است که باید برای موضوعاتی که در معرض تهدید است، بپردازم. وی همچنین نوشت:«برای ما اهمیتی ندارد که برخی کشورها علیه ما، به دلیل حفاظت از حریم کاربران، اعلام جرم کنند. ما همیشه آماده‌ایم که تمامی ‌ارتباطات شخصی و تجاری را با چنین کشورهایی قطع کنیم که از این ارتباطات علیه ما استفاده نشود. آنها می‌توانند ما را در قلمرو خود مسدود کنند. اما، همان گونه که در نوشته‌های قبلی‌ام درباره چین نشان دادم، این کار به آنان کمکی نمی‌کند. در نهایت، آزادی و حریم خصوصی چیره خواهد شد و کسانی که می‌خواهند به دهه 1930 میلادی بازگردند، خود را در سمت نادرست تاریخ خواهند یافت.»

·       مسیریاب WAZE؛ دیگر صهیونیستی نیست!؟

اغلب رانندگانی كه دارای گوشی هوشمند هستند و یا افرادی كه از مسافران تاكسی‌های آنلاین در ایران‌اند، درباره مسیریاب WAZE چیزهایی شنیده‌اند. ویز در واقع یک برنامه جهت‌یابی جغرافیایی بر مبنای GPS است که برای گوشی‌های هوشمند طراحی شده و رانندگان برای مسیریابی بهتر از آن استفاده می‌کنند. این نرم‌افزار توسط استارت‌آپ اسراییلی به نام ویز ایجاد شد كه سرانجام در سال ۲۰۱۳، توسط گوگل به قیمت ۱٫۰۳ میلیارد دلار خریداری شد. ویز كه در ایران به دلیل ارایه اطلاعات ترافیكی و همچنین مسیریابی دقیق مورد استقبال شمار قابل توجهی از كاربران قرارگرفته بود در اسفند سال گذشته به شكل عجیبی فیلتر شد. فیلتر ویز از این جهت، تامل‌برانگیز بود كه عامل صدور دستور آن مطابق قانون، كمیته تعیین مصادیق مجرمانه نبود! بلكه طبق آنچه كه در آن زمان توسط خرم‌آبادی، معاون دادستان اعلام شد، این بود كه فیلتر این نرم‌افزار بنا به دستور یکی از مقامات قضایی ایران صورت گرفته است. در این رابطه، قاضی كه دستور فیلتر ویز را صادر كرد و بلافاصله حكم ایشان مورد اجرا قرار گرفت، هیچ‌گاه شناسایی نشد، اما علت فیلتر ویز، ابزار جاسوسی بودن و تعلق به رژیم صهیونیستی اعلام شد. به طوری كه بنا به گفته معاون دادستان، این نرم‌افزار قادر بود به محض نصب روی گوشی به تمامی اطلاعات شخصی کاربر از جمله مسافرت‌ها و موقعیت جغرافیایی و سایر اطلاعات خصوصی وی دسترسی پیدا کند و این امر می‌توانست برای امنیت مردم و کشور مشکلاتی ایجاد کند.

اما هفته گذشته، فیلتر ویز وارد فاز ابهام‌آمیز دیگری شد. به طوری كه رسانه‌ها خبر از رفع فیلتر بی‌سر و صدای ویز دادند. اما این بار ویز، دارای تغییرات جدیدی شده بود. از جمله این كه  امکانات فارسی از جمله راهنمای صوتی فارسی و نیز منوی فارسی برای بخش تنظیمات اپلیکیشن به این نرم‌افزار اضافه شده بود. اما در میان هیاهوی رفع فیلتر ویز بود كه دسترسی برخی از كاربران به این مسیریاب دوباره قطع و دسترسی بقیه به آن همچنان ادامه داشته و دارد. وضعیت فعالیت مسیریاب ویز در ایران در حالی ابهام‌آمیز است كه چنانچه فیلتر آن به دلیل صهیونیستی بودن‌اش باشد، تغییری در ماهیت آن ایجاد نشده است كه حال بخواهد رفع فیلتر شود. البته شایعات دیگری نیز وجود دارد كه علت فیلترینگ ویز را رایزنی فعالان حوزه حمل و نقل جهت مانع‌تراشی فعالیت تاكسی‌های آنلاین در كشور می‌داند.  

·       گیم‌های خارجی و دردسر جدید وزیر ارتباطات

آذری جهرمی ‌را می‌توان فعال‌ترین عضو كابینه در فضای مجازی و به ویژه توییتر دانست، اما به نظر می‌رسد دستیابی به چهره‌ای مردمی ‌دردسرهایی نیز دارد. وی كه چندی است، پیگیر وضعیت اتصال کاربران ایرانی به بازی‌های آنلاین خارجی است و علت این اقدام را مطالبات کاربران ایرانی از وی می‌داند، هفته گذشته نام 16 بازی آنلاین خارجی و نیز وضعیت سرعت دسترسی به سرعت آنها را در بازه زمانی 29 شهریور تا 3 مهر اعلام کرد. این در حالی بود كه در میان نام بازی‌های اعلام شده توسط وزیر، بازی‌هایی وجود داشت كه برخی از آنها بدون مجوز بنیاد بازی‌های رایانه‌ای بودند و یكی از آنها نیز دارای محتوای نامناسب مبتنی بر ترویج خشونت و عریان‌گری بود كه به دلیل احتمال تبلیغ و سوءاستفاده برخی از كاربران از بازی مذكور، نام آن افشا نمی‌شود و محفوظ باقی می‌ماند. این اقدام وی در حالی صورت گرفت كه وزیر جوان ارتباطات و فناوری اطلاعات در اینستاگرام نزدیک به 50 هزار فالوور دارد که البته بیشتر آنان را جوانان تشکیل می‌دهند. لذا پس از انتشار بازتاب گسترده این قضیه، وی پستی در اینستاگرام منتشر كرد و نوشت كه محتوای این بازی‌ها ازسوی وزارت ارتباطات بررسی نشده و صرفا اسامی‌بازی‌ها بر اساس بیشترین میزان مصرف کاربران و اقبال آنها در بین کاربران ایرانی لحاظ شده است.

·       دستگیری نذری‌یاب تلگرامی

اما یكی از خبرهای جالب و در عین حال تامل‌برانگیز هفته گذشته، دستگیری فردی بود كه اقدام به راه‌اندازی كانالی با عنوان نذری‌یاب کرده بود. گرداننده این كانال كه فردی باهویت ع.ا مستقر در شهر زنجان بود، در حالی اقدام به ایجاد كانال نذری‌یاب در تلگرام كرده بود كه ادعا داشت اعضای كانال می‌توانند با عضویت در آن از اماكن مختلف پخت و توزیع غذای نذری در سراسر كشور مطلع شوند. این در حالی بود كه به گفته سرهنگ آدینه‌لو، رییس پلیس فتا فرماندهی انتظامی‌استان زنجان، انگیزه اصلی این فرد ایجاد مزاحمت برای شهروندان بوده است. به طوری كه وی با انتشار آخرین اطلاعیه‌ای در كانال‌اش كه به موجب آن نیز دستگیر شد ادعا كرده بود قهوه‌خانه‌ای در شهر زنجان، نذر قلیان رایگان دارد! اما صرفنظر از اقدامات مذبوحانه‌ای كه این فرد برای آزار و اذیت مردم انجام می‌داد، افرادی هستند كه در این كانال عضو شده بودند. طبق اعلام پلیس فتا در این كانال 4 هزار نفر عضویت داشتند. این بدان معناست كه اگر این كانال تعطیل نمی‌شد و عضوگیری آن تا مراسمی ‌همچون اربعین كه مردم طی آن اقدام به پخش نذری می‌كنند، ادامه می‌یافت می‌توانست به بیش از پنج هزار عضو دست یابد كه این بدان معناست كه كانال مربوطه جزو كانال‌های پربازدید به شمار می‌رفت و طبق آیین‌نامه شورای‌عالی فضای مجازی، مشمول دریافت مجوز از وزارت ارشاد می‌شد!؟

درج دیدگاه

بررسی بازی