پیگیری سرنوشت یک پروژه

سرانجام مهاجرت به IPV6 روشن نیست

پیگیری سرنوشت یک پروژه

مسير توسعه فناوري در جهان به سمت اينترنت چيزها پيش مي‌رود و براي تحقق آن هم به تعداد بسيار زيادي IP نياز داريم تا بتوان همه‌چيز را از اشیا گرفته تا گياهان كاشته‌شده در بلوارها را به اينترنت وصل كرد.

ظهور پدیده‌هایی مانند اینترنت چیزها بر اساس برخي برآوردها ماهانه حدود 300 هزار کاربر به اینترنت اضافه مي‌كند و صد البته كه هر روز بر تعداد كاربران عادي اينترنت نيز افزوده مي‌شود؛ بر همین اساس، پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال 2020 نزدیک به 50 میلیارد IP به شبکه اینترنت متصل شوند. محدودیت IP يكي از كمبودهايي بوده كه همواره در كشورهاي جهان سوم و نيز در كشورهاي رو به توسعه وجود داشته و صد البته كه كشور ما نيز از اين قاعده مستثنا نيست.

تامین نشدن آدرس‌های IP چالشی فراروی شرکت‌های داخلي مختلف از جمله فعالان بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات قرار داده و گسترش و بهبود عملکرد خدمات آنها را که تنها به‌‌واسطه ارايه خدمات جدید و با کیفیت بالا امکان‌پذیر بوده، با مشکلاتی مواجه کرده است.

به‌منظور رفع اين نقيصه سازمان فناوری اطلاعات ایران از سال 88 موضوع گذر به IPv6 را در دستور کار قرار داد؛ پس از انجام دو سال مطالعات مختلف، تدوین و ابلاغ سند راهبردی گذر به IPv6 ایران در سال 90 اعلام شد. پس از اين اما تقريبا موضوع سه سالي مسكوت ماند تا در سال 93 علی‌اصغر انصاری، معاون وقت توسعه و مدیریت شبکه ملی اطلاعات در اين خصوص اظهارنظر كرده و اعلام كند با توجه به محدودیت‌های موجود و به‌منظور بهره‌گیری از مزایای پروتکل آدرس‌دهی IPv6، وزارت ارتباطات درصدد استفاده از سازوکارها و روش‌های گذار یا مهاجرت به IPv6 در کشور است. به این ترتیب در سال 94 موضوع بررسی و ارزیابی شبکه‌ اپراتورها براي مهاجرت به IPv6 در دستور کار جدی وزارت ارتباطات قرار گرفت.

در سال 95 اما در‌حالي‌كه انتظار مي‌رفت سرانجام حداقل در اندازه‌اي محدود پروژه IPv6 عملياتي شود، اما باز هم صحبت‌هاي مشابهي از سوي وزارت ارتباطات به گوش رسيد و بدون اشاره به اظهارات سال‌های قبل اعلام شد كه گذار از IPV4  به IPv6 تدریجی خواهد بود و اصراری نیست این مهاجرت سریع انجام شود!  

همچنین گفته شد: این یک گذار تدریجی است و تا چند سال به طول می‌انجامد، بنابراین همچنان از نسخه چهار و تجهیزات آن استفاده می‌کنیم؛ هر‌چند از این به بعد توسعه شبکه ارتباطات کشور بر اساس IPV6 خواهد بود.»

با توجه به گذشت هشت سال از برداشته شدن اولين قدم‌ها براي مهاجرت از IPV4 به IPV6 پيگير موضوع شديم تا ببينيم كه اين وعده به چه نتيجه‌اي رسيده است. يك مقام آگاه كه تمايل نداشت نامش فاش شود، در اين خصوص به خبرنگار عصر ارتباط توضيحاتي را ارايه كرده كه حاکی است با وجود كندي حركت به سمت اين فناوري نوين، سرانجام در عمل اقداماتي براي حركت به سمت IPV6 صورت گرفته و البته همچنان تا تحقق بخش عمده‌ای از این پروژه فاصله وجود دارد.

اين مقام آگاه مي‌گويد در حال حاضر وزارت ارتباطات همزیستی همزمان ipv4 و IPV6 را در دستور كار قرار داده و شاید تا پنج سال آينده و بلکه بیشتر نيز تحقق صددرصدي IPV6 در كشور اتفاق نيفتد.

اگر اين پيش‌بيني درست باشد، با توجه به اينكه پروژه گذار به IPV6 از سال 1388 براي اولين بار مطرح شده و در سال 1401 (احتمالا) به نتيجه مي‌رسد و حداقل عمر اجرايي شدن آن13 سال برآورد مي‌شود.

از سوي ديگر، بعضي شنيده‌ها حاكي از اين است كه زيرساخت IPV6 در شبكه پياده شده و هر سه اپراتور موبايلي نيز آن را پياده كرده‌اند؛ از ميان شركت‌هاي FCP نيز گويا تا اين لحظه شركت‌هاي هاي‌وب و آسياتك پياده‌سازي اين پروژه را انجام داده‌اند.

افزون بر اين، گفته مي‌شود شركت زیرساخت وزارت ارتباطات در حال حاضر چند لینک IPV6 در اختيار دارد که با مصرف بیشتر به مرور اضافه خواهند شد. بر اساس ارزیابی‌های بین‌المللی حدود 17 درصد شبکه دیتاي کشور در حال حاضر IPV6  است و همچنان با تحقق صددرصدي فاصله زيادي وجود دارد.

گفته مي‌شود مشكل اصلي در پيش نرفتن پروژه، عدم اعطاي مجوزهاي لازم است كه به دلايلي نظير كم بودن ترافيك و جواب ندادن سيستم‌هاي ارتباطي اين مجوزها صادر نشده است. با ادامه اين روند اگر مجوزهاي لازم به‌زودي صادر نشود بايد مسوولان متولی پروژه IPV6 با انتشار گزارشی از مخاطرات احتمالی، پیگیر موضوع و ارجاع آن به مراجع ذی‌صلاح باشند.