همراه ما باشید
هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور

ICT ايراني در هفته‌اي كه گذشت

خدمات الكترونيكي با طعم دانلود فرم‌هاي كاغذي

پريسا خسروداد

در بازار ICT ايراني، هر از چند گاهي اقدامات و پروژه‌هايي رواج مي‌يابد و به‌عبارتي مد مي‌شود. از جمله اقداماتي كه چندي است دستگاه‌هاي دولتي نسبت به اجرا و پياده‌سازي آن بسيار علاقه نشان داده‌اند، در دستور كار قرار دادن سامانه‌هاي مختلف است. اين سامانه‌ها كه اعتبارات و هزينه‌هاي ميلياردي به پاي آنها ريخته مي‌شود، گاه بسيار كاربردي هستند و به‌معناي واقعي كلمه مي‌توانند دردي از مردم دوا كنند. اما برخي نيز كاملا نمايشي بوده و فاقد ويژگي‌هايي هستند كه بتوان از آنها با عنوان سامانه ياد كرد. اين دسته از به‌اصطلاح سامانه‌ها كه جنبه نمايشي و تبليغاتي دارند، صرفا اين فرصت را در اختيار دستگاه مربوطه قرار مي‌دهند كه بتواند از عملكرد خود در شوراها و مناسبت‌هايي كه به همين منظور برگزار مي‌شود، دفاع كند. اين اقدام در حالي صورت مي‌گيرد كه آنچه عنوان سامانه را در اين دستگاه‌ها به يدك می‌كشد، چيزي بيشتر از دانلود و دريافت يك فايل الكترونيكي نيست كه شناسه خدمت نيز دريافت كرده است و فرد خدمت‌گيرنده براي دريافت خدمت نهايي بايد راه درازي را طي كند. در گزارش اين هفته ICT  ايراني، با توجه به وجود بسياري از محدوديت‌ها و موانع، به‌صورت اختصار به بررسي برخي از اين سامانه‌ها مي‌پردازيم و در عين حال اهم رويدادهاي هفته مياني بهمن را مرور و ارزيابي مي‌كنيم.

از طلاق الكترونيكي تا معرفي كادر موبایل‌باز بيمارستان‌ها

بسياري از بيماران ايراني، از پديده پزشكان و پرستاران و به‌طور كلي كادر موبايل به‌دست اتاق عمل و بخش‌هاي مختلف بيمارستان‌ها در عذابند، به‌طوري كه بعضا مشاهده شده حين حضور در اتاق عمل، علاوه بر نگراني از نتيجه اين اقدام به تبعات پس از آن در صورت ادامه حيات فكر مي‌كنند. اين قضيه نيز از جايي نشات مي‌گيرد كه انتشار و لو رفتن چند ويديو در فضاي مجازي از بيماران در اتاق عمل باعث هتك حرمت و آبروي فرد قرباني شد. پيرو اين مهم، بخشنامه‌اي صادر و سامانه‌اي توسط وزارت بهداشت ايجاد شده كه بيمار در صورت شكايت از فرد مذكور (صرف‌نظر از داشتن هر گونه جايگاهي) مي‌تواند با مراجعه به سامانه 190 مراجعه و درخواست رسيدگي کند. منع استفاده كادر بيمارستان‌ها از تلفن همراه بنا به دلايلي نظير کاهش دقت عملکرد، بی‌اعتمادی بیمار و همراهان بیمار، تشدید عفونت‌های بیمارستانی، اختلال در دستگاه‌های بیمارستانی و تهدیدکننده حریم شخصی بیمار و پزشک صورت گرفته است. 

اما در عين حال هفته گذشته، وزارت تعاون اقدام به معرفي سامانه‌اي كرد كه دستگاه اجرايي آن سازمان بهزيستي است. اين سامانه با عنوان ارايه خدمات مشاوره و مداخله‌اي به زوجين و متقاضي طلاق فعاليت مي‌كند، اما با عنوان طلاق الكترونيكي در ميان مراجعان شهرت دارد، خدمتي از نوع G2C و به عبارتي خدمت به شهروندان است و هدف آن كاهش مخاطرات طلاق است. با مراجعه به اين سامانه براي دستيابي به جزييات دقيق‌تر مطلع شديم، نحوه دسترسي به اين خدمت داراي چهار مرحله است كه دستيابي به تمامی اين مراحل غيرالكترونيكي است و فقط دانلود فرم آن به شيوه الكترونيكي است(!) به اين ترتيب كه از مرحله نخست آن كه شامل اطلاع‌رساني خدمت است گرفته تا مرحله درخواست خدمت، توليد خدمت (فرايند داخل دستگاه يا ارتباط با ديگر دستگاه‌ها) و سرانجام مرحله آخر كه شامل پيگيري خدمت است، به‌صورت غيرالكترونيكي انجام مي‌شود. به همين منظور، توقع افكار عمومي اين است كه ضمن توجه به لزوم تدوين استانداردهاي اوليه براي ارايه خدمتي كه داراي عنوان الكترونيكي است، كيفيت خدمات الكترونيكي دولت به جاي تعداد خدمات، به‌عنوان يك معيار مدنظر دستگاه‌هايي كه وظيفه نظارت و ارزيابي كيفيت اين خدمات را به عهده دارند، قرار گيرد.

قهرمانان بازي‌هاي رايانه‌اي چند چند هستند؟

بازي‌هاي رايانه‌اي همانند فيلم‌هاي سينمايي داراي ژانرهايي هستند كه مطابق رسم اغلب سناريوها داراي قهرماناني نيز هستند. در نگاه جدي‌تر نسبت به اين حوزه، قهرمانان بازي‌هاي رايانه‌اي را صرفا توليدكنندگان كنسول‌هاي بازي تشكيل نمي‌دهند، بلكه سياست‌گذاران و فرهنگ‌سازاني تشكيل مي‌دهند كه سعي مي‌كنند با استفاده از پديده بازي‌هاي رايانه‌اي به‌عنوان يك ابزار، علاوه بر كاهش مخاطرات اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي، ضمن كنترل و به‌اصطلاح قانونمند كردن هرچه بيشتر اين پديده از آن به‌عنوان ابزاري براي فرهنگ‌سازي استفاده كنند. اما در ايران، گرچه ادعا مي‌شود مسوولان امر و دستگاه‌هاي مربوطه به‌خوبي نسبت به حساسيت امر آگاهند، اما در عمل وضعيتي به وجود آمده كه طي آن آشفته‌بازاري ايجاد شده كه چند دستگاه به‌طور موازي سعي دارند با كشيدن يك گوشه از آن به اعمال نفوذ بپردازند. حال اين مهم كه هر يك تا كنون چقدر موفق به پيشبرد همين هدف شده‌ و چقدر شكست خورده‌اند نيز كه ديگر بماند.

بنياد ملي بازي‌های رايانه‌اي از قديمي‌ترين مدعيان اين حوزه است كه با هدف تبیین، تقویت و ترویج مبانی فرهنگی و هویت اسلامی‌ـ ایرانی از طریق این صنعت و حمایت و نظارت بر گسترش فرایند تولید، تامین، واردات، صادرات، آماده‌سازی، تکثیر و توزیع انواع بازی‌های ویدیویی و رایانه‌ای تاسيس شده است. اين بنياد كه همواره با انتقادات فراواني به‌ويژه در حوزه كنترل واردات بازي‌هاي خارجي و ضعف در اجراي نظام رده‌بندي سني بازي‌ها همراه بوده است، داراي چالش‌هاي ديگري نيز هست. از جمله اينكه مدعيان ديگري در اين حوزه وجود دارند که داراي موقعيت‌هاي مختلفي در لايه‌هاي اجرايي و حاكميتي نظير وزارت ارشاد و شوراي‌عالي فضاي مجازي هستند كه آنها نيز به‌نوعي متولي‌گري در حوزه بازي‌هاي رايانه‌اي را دارند. اما هفته گذشته، مدعي ديگري نيز به اين حوزه اضافه شد، به‌طوري‌كه رييس مرکز تولید و نشر دیجیتال انقلاب اسلامی (متنا) طي گفت‌وگويي از تاسيس اين مركز با هدف ساماندهی، آموزش و ارتقای سطح توانمندی جوانان و علاقه‌مندان به حوزه تولیدات رسانه‌ای در فضای مجازی اعم از پویانمایی، بازی‌های ویدیویی و تولیدات تصویری خبر داد. هرچند ادعاي توليد بازي‌هاي رايانه‌اي ايراني با هدف ساماندهي اين توليدات، دو مقوله كاملا مجزا از يكديگرند، اما به نظر مي‌رسد تاسيس اين مركز هر دو هدف را نشانه رفته است.

شبهات مسدودسازي USSD

USSD از شناخته‌شده‌ترين خدمات بانكداري الكترونيكي است كه اغلب مردم آن را به‌عنوان خدمات ستاره‌مربع مي‌شناسند. اصلي‌ترين خدماتي كه کدهای USSDارايه مي‌دهند شامل اقداماتي مانند انتقال وجه، اعلام موجودی، خرید شارژ، پرداخت قبوض و حتی پرداخت کمک‌های خیرخواهانه است. اما اين خدمات در ايران به شكل ابهام‌آميزي دچار مشكل مي‌شوند، به‌طوري‌كه از بانك مركزي بابت ناامن بودن هشدار مي‌گيرند و تهديد به مسدودسازي مي‌شوند، اما پس از مدتي به‌صورت مجدد و همانند گذشته به فعاليت خود ادامه مي‌دهند. اين جريان كه بيش از چهار سال است ادامه دارد، هفته پيش با شكل و شمايل جديدي كليد خورد، به‌طوري‌كه بانك مركزي هشدار داد تا 15 بهمن خدمات USSDها كه مورد خريد شارژ تلفن همراه تمامی اپراتورها قرار مي‌گيرد به‌دليل لزوم امن‌سازی تراکنش‌ها بسته مي‌شود. اما كمي بعد وزارت ارتباطات، از توافقي با بانك مركزي به منظور به تعويق انداختن چهار ماهه اين جريان خبر داد و دليل آن را نيز جلوگيري از بروز اختلالی كه در سرویس‌دهی به مردم رخ مي‌دهد، عنوان كرد. اما در ميانه اين كش‌و‌قوس‌ها زمزمه‌هايي نيز شنيده مي‌شود مبني بر اينكه تصميم بانك مركزي در خصوص مسدودسازي گاه و بيگاه USSD به نوعي سياسي قلمداد می‌شود. اين رويكرد بر اين باور استوار است كه چنانچه اين خدمات واقعا امن نيست و خطراتي را براي مشتريان و شبكه بانكي به همراه دارد، پس جايي براي مماشات وجود ندارد و مذاكره در اين خصوص چه معنايي دارد؟ كارشناساني كه به اين فرايند با ديده شك نگاه مي‌كنند، پاي كارمزد فروش شارژ از طريق USSD را وسط مي‌بينند كه نقش تعيين‌كننده‌اي را در اين مذاكرات براي ذي‌نفعان ايفا مي‌كند.

شرط رييس‌جمهور براي وزير كار

در گزارش شماره گذشته ICT ايراني به تفصيل به موضوع سرمايه‌گذاري‌هاي تامين اجتماعي در خصوص واردات گوشي و سرمايه‌گذاري در رايتل پرداختيم و حتي گريزي به قضيه خريد نفتكش زديم. در همين راستا، هفته گذشته رييس‌جمهور نيز در نشست خبري اين موضوع را نشانه گرفت و تلويحا اشاره كرد كه ربيعي، وزير كار برخلاف نظر ايشان دست به اقدامات فوق زده است.

وی در پاسخ به پرسشی در ارتباط با چگونگی پرداخت بدهی دولت به سازمان تامین اجتماعی گفت: در زمینه بدهی سازمان تامین اجتماعی دولت صحبت‌های مهمی دارد. من به وزیر کار تاکید کردم که باید از بنگاه‌های اقتصادی دست بردارد. شرط من برای روی کار ‌آمدن ایشان در این وزارتخانه این بود که از بنگاه‌ها دست بردارد. وی ادامه داد: چه مقامات دولتی و چه نهادهای غیردولتی و چه نیروهای مسلح باید بنگاه‌های اقتصادی را رها کنند. این به نفع خود آنها و مردم است.

درج دیدگاه

بررسی بازی