هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور
هفته نامه عصر ارتباط - اولین و پر تیراژترین هفته نامه iCT کشور

هشدارهای سازمان تاکسیرانی هم به جایی نرسید

خط‌ونشان‌های بی‌نتیجه برای تاکسی‌های اینترنتی

کاوه درفشانی

شورای شهر و مسوولان جدید شهرداری که بر سر کار آمدند از  همان روز معارفه خود خط‌ونشان و هشدار به تاکسی‌های اینترنتی را شروع کردند. اپلیکیشن‌هایی که به‌راحتی و بدون اخذ مجوزی از نهاد مسوول حمل‌ونقل در قانون یعنی سازمان تاکسیرانی کار خود را در سراسر کشور آغاز کردند و انبوهی از شکایات از ایشان هم راه به جایی نبرد.

اگرچه این نخستین بار نبود که مسوولان یک نهاد به تهدید تاکسی‌های اینترنتی می‌پرداختند و این اپلیکیشن‌ها به موضوعاتی از این دست عادت داشته و چندان نگران کسب‌و‌کار خود نبودند، اما شورای شهر و مشخصا رییس جدید سازمان تاکسیرانی مکررا به انتقاد از این اپلیکیشن‌ها و نداشتن مجوز از سوی آنها پرداختند که البته همان‌طور که قابل پیش‌بینی بود راه به جایی نبردند؛ کما اینکه شکایات رسمی رییس پیشین سازمان تاکسیرانی هم هنوز راه به جایی نبرده است.

مرور ماجرا

ابتداي مهر‌ماه امسال بود كه ريیس کمیسیون عمران و حمل‌و‌نقل شورای شهر از لزوم ساماندهی و نظارت بر شرکت‌های تاكسي‌ياب اينترنتي در سازمان تاکسیرانی خبر داد.

ريیس کمیسیون عمران و حمل‌و‌نقل شورای شهر با ذكر اینکه هر نوع خدمات مسافربری با خودروهای سواری در تهران باید زیر نظر سازمان تاکسیرانی باشد، اظهار كرد: اگر اعتقاد داریم باید بر سرویس‌های مدارس نظارت کنيم، می‌دانیم که این مهم محقق نمی‌شود مگر اینکه سرویس مدارس تحت پوشش سازمان تاکسیرانی باشد تا امکان نظارت وجود داشته باشد، براین اساس هرگونه خدمات مسافربری باید با نظارت تاکسیرانی صورت گیرد.

اين مقام مسوول اگرچه تاکسی‌های برخط یا اینترنتی را ابداع خوبي دانسته بود و با اصل وجودي آنها مخالفت نداشت، اما معتقد بود اين استارت‌آپ‌ها باید ضمن ساماندهی تحت نظارت نیز قرار گیرند. تاکید بررسی صلاحیت رانندگان به‌دليل احتمال هرگونه تخلف یا مشکل از جمله مواردي بوده كه همواره تاكسيراني بر آن تاكيد داشته است.

اواسط امسال حتي گفته مي‌شد كه وزارت کشور آيین‌نامه‌ای را با محوریت تاکسی‌های اینترنتی در دست تدوین دارد و گفته مي‌شد معاونت حمل‌ونقل ترافیک شهرداری نیز به‌دنبال ساماندهی تاکسی‌های اینترنتی است.

يكي از مسوولان حمل‌ونقل شوراي شهر در اين مقطع گفته بود درصورت موافقت نكردن شركت‌هاي تاكسي‌ياب اينترنتي مدیریت شهری ابزارهایی دارد و می‌تواند با این شرکت‌ها برخورد کند و تاكيد كرده بود** اگر هرشرکتی بخواهد خارج از نظارت شهرداری فعالیت کند، در این صورت نباید انتظار داشت مدیریت شهری معنی پیدا کند.** با وجود اين اظهارنظر اما همچنان شركت‌هاي اينترنتي زيربار فعاليت تحت نظر تاكسيراني نرفته‌اند و صد البته كه برخورد جدي نيز با آنها نشده است.

اين انتقادها ادامه داشت تا اينكه اواخر آبان‌ماه مدیرعامل جدید سازمان تاکسیرانی شهرداری تهران در حالي كه تازه به صندلي مديرعاملي تكيه زده بود، در همان شروع كار لب به انتقاد از تاكسي‌هاي اينترنتي گشود. وي در اين مقطع اظهار كرد: در حال حاضر شرکت‌های بدون مجوز در سطح شهر تهران مشغول به فعالیت هستند که مستقیما فعالیتشان معیشت رانندگان تاکسی را تحت تاثیر قرار داده و این در حالی است که اساس این شرکت‌های بدون مجوز من‌درآوردی بوده و آنها به‌صورت خودرو کار می‌کنند و کنترل نامناسب آنها سبب شده که حضور فعال‌تری در سطح حمل‌ونقل تهران ایفا کنند.

اين اظهارات نيز البته با وجود لحن تند مطرح‌شده نتيجه مشخصي در پي نداشت و باز هم موجب برخورد جدي با تاكسي‌هاي اينترنتي نشده و نتوانست آنها را ملزم به رعايت قوانين به شكل كامل كند.

همين ثمر‌بخش نبودن انتقادها در نهايت باعث شد تا انتقادهاي مطرح‌شده به مرور تندتر شده و نوك تيز اين انتقادها وزارتخانه‌هاي ارتباطات و صنعت را كه مدعي مجوزدهي به تاكسي‌هاي اينترنتي هستند نشانه برود.

مدیرعامل سازمان تاکسیرانی شهرداری تهران اواخر آذرماه و در‌حالي‌كه ديگر متوجه شده بود كسي درخصوص عملكرد تاكسي‌هاي اينترنتي پاسخگو نيست، بار ديگر به مطرح كردن انتقادهاي خود پرداخته و اين بار با زباني تندتر گفت: وقتی یک سرویس استارت‌آپی رشد می‌کند و بزرگ می‌شود باید مسوولیت‌های خود را در قبال سیستم اجتماعی-اقتصادی که در آن قرار دارد بپذیرد. این‌گونه شرکت‌ها همه‌چیز را از منظر سود اقتصادی صاحبان سهام خود می‌بینند، اما هزینه‌های وحشتناک مستقیم و غیرمستقیم آنها بر دوش مدیریت شهری و درنهایت شهروندان خواهد بود. اطلاعات عمیق و دقیقی از تبعات این حوزه حتی در سطح مدیران بلندپایه دولتی در کشور وجود ندارد و **وزارتخانه‌هایی مانند «ارتباطات» و «صنعت، معدن و تجارت» مدعی صدور مجوز برای این کسب‌وکارها هستند، درحالی‌که هیچ تخصصی در حوزه حمل‌ونقل ندارند.‌**

اظهارات مدیر‌عامل سازمان تاکسیرانی اما زمانی بیشتر جای توجه و تامل دارد که می‌گوید: **چون از پشت صحنه این‌ها مطلع هستم و زیست‌بوم استارت‌آپی کشور را هم می‌شناسم، بسیار نگرانم از اینکه مدتی دیگر ما بمانیم و چند ده هزار آدمی که شغل خود را رها کرده، راننده تاکسی اینترنتی و آویزان مدیریت شهری شده‌اند.**

جالب آنكه اين انتقادهاي تند و آتشين هم هيچ ثمري نداشت تا كم‌كم مسوولان تاكسيراني هم متوجه شوند كه نمي‌توانند كار خاصي در قبال ناديده گرفتن قوانين توسط تاكسي‌هاي اينترنتي انجام دهند.

كاري از تاكسيراني ساخته نيست

به اين ترتيب ظاهرا رییس جدید سازمان تاکسیرانی نیز فهمیده که در خصوص برخی از این تاکسی‌های اینترنتی کاری از آنها ساخته نیست و نیازی به هماهنگی و اخذ مجوز از ایشان نیست. لذا حالا سازمان تاکسیرانی به‌دنبال اعطای مجوز به اپلیکیشن‌های دیگری رفته و اعلام می‌کند که تنها این اپلیکیشن‌ها از سازمان تاکسیرانی مجوز فعالیت دارند.

مدیرعامل سازمان تاکسیرانی كه گويا پس از انتقادهاي مختلفي كه مطرح كرده حالا متوجه شده كه با انتقاد كاري از پيش نمي‌برد، اواخر بهمن‌ماه اعلام كرد تاکنون چند مورد از شرکت‌های تاکسیرانی شخصی برای گرفتن مجوز از سازمان تاکسیرانی آمده و با ما به‌صورت مشخص مذاکره کرده‌اند؛ تا روشن شود كه رويكرد تاكسيراني در قبال تاكسي‌هاي اينترنتي به‌كل تغيير كرده و به زبان ديگر ماهيت وجودي آنها را پذيرفته‌اند. بر اساس اعلام تاكسيراني برخي شرکت‌هاي تاكسي‌ياب اينترنتي پذیرفتند که بر اساس چارچوب سازمان تاکسیرانی با تاکسی‌ها فعالیت كنند و به این ترتیب مجوز دریافت کردند.

حالا يكي از همين اپلیکيشن‌ها كه توسط سازمان تاکسیرانی طراحی شده فعاليت خود را گسترش داده و علاوه بر اینکه در چند شهر قزوین، سنندج، همدان و شیراز در حال اجراست، در سازمان تاکسیرانی دیگر شهرهای کشور نیز مي‌خواهد فعال شود. به اين ترتيب مشخص مي‌شود كه **راهبرد تاكسيراني بعد از قطعی‌شدن بی‌توجهی و نادیده گرفته‌شدن از سوی تاکسی‌های اینترنتی و نهادهای دولتی و قضایی، به رقابت با آنها تغيير پيدا كرده است.**

البته در اين ميان همچنان نقدهاي ملايمي از سوي تاكسيراني در خصوص لزوم كسب مجوز از تاكسيراني براي اينترنتي‌ها مطرح مي‌شود، اما حالا فتيله‌ها پايين كشيده شده و اين نقدها بسيار ملايم‌تر شده‌اند. در يك نمونه از اين انتقادهاي نرم، رييس سازمان تاكسيراني به تازگي گفته است: هر نوع ارايه خدمات در حوزه حمل‌و‌نقل شهری اعم از استارت‌آپ‌ها، خدمات نوین و سنتی باید در یک چارچوبی زیر نظر شهرداری شهر مربوطه ساماندهی شوند. **اگر این ساماندهی وجود نداشته باشد شاید بتوان گفت این استارت‌آپ‌ها با مسافربری‌های شخصی غیرمجاز تفاوتی نخواهند داشت و فقط نوع فراخوان آنها برای سوار کردن مسافر تغییر کرده است.**

نتیجه‌گیری و جمع‌بندی

اگرچه تلاش سازمان تاکسیرانی شهرداری تهران برای ساماندهی اپلیکیشن‌های تاکسی‌یاب قابل توجه است و این سازمان تلاش دارد تا روی اپ‌های دارای مجوز تمرکز کند، اما واقعیت اینجاست که تاکسی‌یاب‌های اینترنتی که مجوزی از این سازمان ندارند، امروز در تمام کشور فعال بوده و نیازی به حمایت و حتی تهدید سازمان تاکسیرانی ندارند. مصداق این موضوع کاملا روشن است آنها امروز همه جا تبلیغات رسمی هم دارند از جمله روی اتوبوس‌های شرکت واحد که زیر نظر شهرداری تهران هستند!

با اين تفاسير بعيد به‌نظر مي‌رسد كه برخوردي جدي با تاكسي‌هاي اينترنتي صورت گرفته يا اين استارت‌آپ‌ها ملزم به رعايت قوانين شهرداري و تاكسيراني شوند.

نکته پایانی اینکه مانند همیشه بسیاری از نهادهای دولتی و متولی در حوزه استارت‌آپ‌ها، به‌شکلی کاملا یکسویه، صرفا خود را مسوول هموار کردن راه به سودرسانی آنها می‌دانند، بی‌آنکه از تبعات و صدمات جانبی حمایت‌های خود مطلع بوده یا از مشورت نهادهای تخصصی بهره بگیرند.

به این ترتیب **اگرچه برخی مسوولان دولتی سرخوش از آمارهای شفاف و غیرشفاف استارت‌آپ‌ها و درج آن در کارنامه کاری خود هستند، اما با ظهور و بروز مشکلات آتی روی سخن با آنها خواهد بود نه نهادهایی که نه‌تنها امکان ایفای نقش در توسعه و ساماندهی استارت‌آپ‌ها را نیافتند، بلکه از سر راه نیز برداشته شدند تا یک‌سری از کسب‌وکارها یکشبه رشد کنند و سودهای کلان به‌دست آورند.**

درج دیدگاه

بررسی بازی