همراه ما باشید
هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور
Soroush - Asreertebat | عصر ارتباط - پیام‌رسان سروش

پروژه‌ای ملی که در بلاتکلیفی به‌سر می‌برد

سرنوشت اپراتور چهارم در دستان وزير ارتباطات

هفته گذشته گزارش مشروحی از آخرین وضعیت و وعده‌های پیرامون اپراتور فیبر نوری که از آن با نام اپراتور چهارم نیز نام برده می‌شود، منتشر کردیم.

این گزارش حدود سه ماه قبل تهیه شده بود و در نوبت انتشار قرار داشت، نظر به اهمیت موضوع و گذشت یک‌سال از وعده‌های قبلی محمود واعظی، وزیر پیشین ارتباطات، تلاش کردیم تا به بررسی بیشتر سرنوشت این پروژه ملی بپردازیم. اگرچه شرکت ایرنیان‌نت به‌عنوان مجری این پروژه امکان پاسخگویی و ارایه اطلاعات بیشتر را نداشت، بنابراين از طرق دیگر به بررسی ماجرا پرداختیم.

اپراتور فيبر نوري یا اپراتور چهارم، پنج سالي مي‌شود که قرار است فيبر نوري در کشور ايجاد کند و البته با مشكلاتي كه در اين سال‌ها پیش آمده همچنان موفق به انجام اين كار نشده است.

18 ارديبهشت‌ماه سال جاری بود که شرکت ايرانيان‌نت و MTN با حضور محمود واعظي، وزير وقت ارتباطات، پشت درهاي بسته توافقنامه‌اي امضا کردند که به‌نظر مي‌رسيد نقطه پاياني اين شركت براي غلبه بر چالش‌هاي مالي و فني پيش رويش باشد. اگرچه شائبه تبلیغاتی و انتخاباتی بودن امضای این توافقنامه را در همان زمان نیز مطرح کردیم، لیکن ظاهرا تغییر كابينه و تغيير سياست‌ها از يك‌سو و گران شدن ناگهاني دلار از سوي ديگر، سرنوشت اپراتور فیبرنوری را وارد دوره دیگری از سکوت و سکون کرده است.

آن‌طور که محمود واعظی گفته بود، به‌موجب توافقنامه ايرانيان‌نت و MTN قرار بود 750 ميليون دلار سرمايه‌گذاري مستقيم و غيرمستقيم براي ايجاد شبکه فيبر نوري طي چهار سال در هشت کلانشهر صورت گیرد. اگرچه واعظي در دوره وزارتش هر از گاهی سرنوشت اين پروژه را پيگيري مي‌كرد، اما با اين وجود به‌نظر مي‌رسد اين توافقنامه با تغییرات در کابینه و وزارت ارتباطات شکل دیگری به خود گرفته است.

محمدجواد آذری جهرمي پس از انتصاب به‌عنوان وزیر ارتباطات، تا کنون سخنی درباره پروژه اپراتور چهارم و سرنوشت آن نگفته است. برگزار نشدن جلسه یا خبری از حضور مدیران و سهامداران شرکت ایرانیان‌نت با وزیر ارتباطات و همچنین عدم ارایه گزارشی از سرنوشت اپراتور فیبر نوری در ایام دهه فجر در گزارش‌های مرسوم وزارت ارتباطات (با وجود یک افتتاحیه در کرج از سوی شرکت ایرانیان‌نت)، از دیگر مواردی است که شایعات و زمزمه‌های تغییر رویکردها و برنامه‌های وزیر جدید ارتباطات به این پروژه را تقویت می‌کند.

فارغ از نامشخص‌بودن رویکرد وزیر ارتباطات به اپراتور فیبر نوری به‌نظر می‌رسد توافق اولیه ایرانیان‌نت و MTN نیز دستخوش چالش‌هایی شده است که نوسان و گرانی نرخ دلار یکی از مهم‌ترین و محتمل‌ترین این چالش‌ها محسوب می‌شود.

اگرچه دوره بازگشت سرمایه در این پروژه سنگین، چیزی حدود 10 سال تخمین زده می‌شود که همین موضوع جذابیت لازم برای سرمایه‌گذاران را کاهش داده و حاضر به پذیرش ریسک‌های احتمالی نیز نیستند.

از این‌رو شنیده می‌شود که شرکت MTN آفریقای جنوبی نیز اگرچه موافقت اولیه خود برای سرمایه‌گذاری در این پروژه را اعلام کرده، اما اکنون تضمين‌هاي بیشتر و جدیدی برای ورود به این پروژه خواسته است؛ موضوعی که در صورت صحت، نیازمند مجوز و دریافت تاییدهای لازم از سوی دولت و مشخصا وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات است.

تاريخچه شركت ايرانيان‌نت

شايد بد نباشد بار ديگر به ترکيب سهامداران ايرانيا‌ن‌نت توجه كنيم. شرکت ارتباطات زيرساخت به نمايندگي از وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات و دولت در حال حاضر 20 درصد سهام شرکت ايرنيان‌نت را در اختيار دارد. شرکت‌هاي گسترش الکترونيک سينا، گسترش الکترونيک مبين‌ايران، فناوران توسعه ارتباطات پايوران و صندوق بازنشستگان کارکنان صنعت نفت نيز صاحب 80 درصد باقي‌مانده سهام اين شرکت هستند.

در اين ميان شرکت گسترش الکترونيک سينا، هلدينگ تخصصي فاواي بنياد مستضعفان انقلاب اسلامي است. شرکت گسترش الکترونيک مبين‌ايران نيز خود يکي از سهامداران شرکت مخابرات ايران است و صندوق بازنشستگان کارکنان صنعت نفت هم از سال 79 توسط شرکت نفت راه‌اندازي شده است. به اين ترتيب بايد گفت اگرچه شرکت ايرانيان‌نت شايد روي کاغذ يک شرکت نيمه‌خصوصي قلمداد شود، اما با توجه به سهامداران آن در بهترين حالت يک شرکت نيمه‌دولتي- نيمه‌خصولتي محسوب مي‌شود.

اپراتور چهارم يا همان ايرانيان‌نت با هدف پياده‌سازي و بهره‌برداري از شبکه فيبر نوري، فعاليت خود را از دي‌ماه سال 1391 آغاز کرده است.

در همان ابتداي امر قرار شد ايرانيان‌نت پياده‌سازي شبکه فيبرنوري در کشور را آغاز کرده و در فاز اول هفت شهر تهران، مشهد، شيراز، اصفهان، تبريز، کرج و قم به شبکه فيبر نوري مجهز شوند که البته فاز اول محقق نشد.

در ابتداي امر تاكيد مجريان پروژه بر اين بود كه زيرساخت‌هاي ساخته‌شده توسط نهادهاي نظامی، انتظامی و دولتي را كه به‌صورت اختصاصي كشيده شده به يكديگر متصل كند تا هزينه‌هاي انجام پروژه را كاهش داده و در زمان كوتاه‌تري به نتيجه برسد. به‌زودي اما مخالفت نهادهاي مذکور و حتي شركت‌هايي مانند راه‌آهن با به‌اشتراك‌گذاشتن زيرساخت‌هايشان به دلايل امنيتي باعث شد تا در عمل امكان استفاده از زيرساخت‌هاي موجود منتفي شود.

باتوجه به هزينه‌هاي هنگفت ايجاد زيرساخت فيبرنوري در سراسر كشوري پهناور همچون ايران بهترين تصميم براي ايجاد زيرساخت فيبرنوري در كشور استفاده از سرمايه‌گذار توانمند خارجي به‌نظر مي‌رسيد كه با توان مالي و فني بالا بتواند اجراي اين پروژه را تضمين كند. در نهايت اواخر وزارت محمود واعظي در وزارت ارتباطات با حمايت اين وزارتخانه ايرانيان‌نت موفق شد با MTN به‌عنوان يك سرمايه‌گذار خارجي به توافق برسد و در ازاي واگذار كردن 49 درصد سهام خود به اين سرمايه‌گذار خارجي، اولين گام موثر براي ايجاد زيرساخت فيبر نوري در كشور برداشته شود.

نقش تعيين‌كننده وزير ارتباطات

وزير ارتباطات با وجود آنكه از روز انتصاب تا کنون با تعداد زيادي از اتحاديه‌ها و اصناف ديدار، برنامه و نشست داشته است، اما بر اساس خروجي رسانه‌ها و خبرگزاري‌ها تاكنون هيچ ديداري با سهامداران ايرانيان‌نت نداشته است و حتي در ايام دهه فجر كه افتتاح پروژه كرج ايرنيان‌نت برگزار شد خبري از حضور وزير ارتباطات نبود.

باتوجه به اختياراتی كه وزير ارتباطات در اين پروژه دارد، در مقطع كنوني تعيين سرنوشت تحقق سرمايه‌گذاري خارجي در اپراتور چهارم در دستان وزير ارتباطات است.

اين موضوع را هم نبايد فراموش كرد كه شركت ايرانيان‌نت تقريبا از ابتداي سال جاري در سكوت خبري ‌بسر مي‌برد كه همين امر به‌شكلي گوياي نوعي بلاتكليفي اين شركت در خصوص پروژه فيبر نوري كشور است.

درج دیدگاه

بررسی بازی