همراه ما باشید
هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور
Soroush - Asreertebat | عصر ارتباط - پیام‌رسان سروش

موضوع حریم خصوصی مساله‌ساز است

تمام نظرات موافقان و مخالفان تلگرام

نادر نینوایی

خبر فيلتر یا محدود شدن تلگرام بار ديگر بر سر زبان‌ها افتاده و با اعلام خبر فيلترشدن آن تا انتهاي فروردين امسال عملا به موضوعي جدي تبديل شده است. در سال‌هاي گذشته همواره دلايل مختلفي براي فيلتر شدن احتمالي تلگرام مطرح شده كه دلايل امنيتي و سياسي در صدر آنها بوده است. اين بار اما افزون بر دلايل امنيتي و سياسي دلايل اقتصادي هم به مجموعه دلايلي كه طرفداران فيلترينگ تلگرام مطرح مي‌كنند، اضافه شده است. در همين حال اما مخالفان فيلترينگ تلگرام نيز كم نيستند و لزوم آزادي اطلاعات، ايجاد كانال‌هاي خبري و تجاري موفق بر بستر اين پيام‌رسان را عواملي مي‌دانند كه با استناد به آنها مي‌بايست مانع فيلترينگ تلگرام شد.

در اين مطلب سعي كرده‌ايم با بررسی نقطه نظرات طيف گسترده‌اي از مسوولان، كارشناسان و مردم علل مخالفت‌ها و موافقت‌ها با فيلتر شدن اين پيام‌رسان را خلاصه کنیم.

 

مخالفان فيلتر تلگرام چه مي‌گويند؟

* در یک نظام پیشرفته، یک مدیر حکومتیِ هوشمند، دسترسی آزاد مردمش به اطلاعات را محدود نمی‌کند. او می‌داند "جریان اطلاعات" مثل هواست، بالاخره وارد می‌شود.

* فيلترينگ مخالف آزادي رسانه‌ها و حق انتخاب مردم براي انتخاب رسانه مورد نظر خودشان است و اين جريان در كليت خود مخالف جريان آزاد اطلاعات است.

* فيلترينگ براي حكومت، دردسر، هزینه و استرس دارد. به جاي فيلترينگ باید گذاشت مردم به بلوغ رسانه‌اي برسند، بخشی از اين فرآيند را هم البته حکومت باید آموزش دهد.

* فيلتر تلگرام در نهايت تاثير مثبت نخواهد داشت چون يا باعث مي‌شود مردم بيشتر از فيلترشكن استفاده كرده و در تلگرام بمانند يا بار ديگر به يك پيام‌رسان خارجي مشابه مهاجرت كنند.

* تلگرام اولین شبکه اجتماعی است که توانسته انحصار رسانه‌ای نفتی و رانتی را بشکند، آگاهی ایجاد کند‌ و صدها کانال خبری مستقل از بودجه‌های دولتی و فارغ از نگاه‌های محافظه‌کارانه را سامان دهد. تلگرام فاصله نویسندگان و نخبگان با بدنه جامعه را به حداقل رسانده و توانسته روایت رسمی خبر و اطلاع‌رسانی را از سیطره یک‌طرفه صداوسیما، خبرگزاری‌ها و روزنامه‌های دولتی درآورد.

 

موافقان فيلترينگ تلگرام چه مي‌گويند؟

* تلگرام بی‌هویت و فاقد آدرس، دفتر و سهامدار است؛ اين پيام‌رسان در هيچ كشوري به جز كشور ما پيام‌رسان غالب نيست اما ما بسياري از دارايي‌هايمان را روي بستر آن قرار داده‌ايم.

* تلگرام در سايت خود سندي 32 صفحه‌اي منتشر و اعلام كرده به روش "آيكو" كه يكي از راه‌هاي جمع‌آوري منابع مالي براي توسعه پروژه‌هاي ارزرمز است قصد دارد عمل كند و تلگرام را تبديل به يك سكوي اقتصادي كند.

* تلگرام مي‌خواهد براي توليد ارزرمز از فناوري بلاك‌چين بلادرنگ استفاده كند و علاوه بر اين از تمام معاملاتي كه بر بستر آن انجام مي‌شود كميسيون دريافت كند.

* دلیل اصلی فیلترینگ تلگرام موضوعی کاملا غیر سیاسی است که به اقتصاد کشور ربط دارد. اخبار حکایت از آن دارد که تلگرام درصدد ایجاد ارز اینترنتی "گرام" است تا با شیوه‌های متعدد و متنوع ظرف مدت کوتاهی سرمایه‌های کشور را از ایران خارج کند و ایران را دچار بحران جدی اقتصادی کند که در صورت صحت این خبر چاره‌ای جز فیلتر تلگرام باقی نخواهد بود.

* اطلاعات رد و بدل شده در تلگرام در اختیار انگلیس، آلمان و رژیم صهونیستی قرار می‌گیرد.

* وقتی کشور انگلیس به عنوان کشور شاخص غربی در سطح نخست‌وزیری اعلام می‌کند تلگرام بستر تولید تروریست است و کشورهایی چون چین و پاکستان تلگرام را فیلتر می‌کنند، این موضوع نشان دهنده این واقعیت مهم است که تلگرام عملا با طراحی‌های صورت گرفته و پیچیدگی‌های پشت پرده تهدید امنیتی و اختصاصی برای جمهوری اسلامی است. به دلیل تهدید امنیتی تلگرام کشورها آن را فیلتر کردند و از شبکه‌ها و پیام‌رسان‌های داخلی و ملی خود استفاده می‌کنند، ما هم به عنوان کشور شاخص طبیعتا باید در این جهت فعال باشیم.

*درزمان ناآرامي‌هاي دي ماه96 با وجود ارتباط دولت با مدیر تلگرام در جهت فیلتر کانال‌هایی که مشوق ضد امنیت بودند مسوولان تلگرام با ایران همکاری نکردند، آنها به دنبال این هستند که مشکل آفرینی کنند.

* هر چند که فیلتر تلگرام ممکن است در ابتدای امر برای بسیاری از ما ناخوشایند باشد اما امیدواریم تحولات آتی در نهایت به نفع تمام مردم ایران و فعالان کسب و کارهای نوپا تمام شود و این امر به خواست پروردگار و درایت مسوولان دولت و همدلی و همزبانی گروه‌های مختلف مردم با یکدیگر شدنی است.

 

دنیا چه راهی رفته است؟

موافقان مهار و فیلتر تلگرام معتقدند همانگونه كه هر خانه‌اي مي‌بايست در داشته باشد تا از ورود كسي كه مالك خانه نيست به داخل خانه جلوگيري كند عرصه اطلاعات و ديتا نيز نيازمند يك عامل كنترل‌كننده و نظارت‌كننده براي بررسي روند ورود و خروج اطلاعات به هر كشوري است تا از بروز مشكلات عليه امنيت ملي و نيز اعمال سلطه از طريق ارسال پيام كه گفتمان اين روزهاي دولت‌هاي قدرتمند جهان براي اعمال سلطه بر كشورهاي ديگر است، جلوگيري شود.

در دنيا براي نظارت و كنترل تبادل اطلاعات و جريان ديتا در كشورها راه‌هاي مختلف و متفاوتي به كار گرفته شده است؛ برخي دولت‌ها سعي مي‌كنند با وارد شدن به تعامل با قدرت‌هاي بزرگ اينترنت مثل گوگل به مدیریت ورودی و خروجی داده‌ها و اطلاعات بپردازند. برخي ديگر مثل روسيه اما به كل قصد دارند ساختاري موازي با اينترنت جهاني به وجود آورده و اين بستر نو را براي فعاليت كاربران خود ارايه داده و حتي آن را به صورت جهاني راه‌اندازي كنند.

كشوري همچون چين نيز از سويي با سیاست بومي‌سازی مشتقات اینترنت و ساير زيرساخت‌ها سعي بر كنترل بيشتر داشته و از سوي ديگر با اعمال فشار بر شركت‌هاي بزرگ مثل فيسبوك و گوگل مانع نشر اطلاعاتي مي‌شود كه تمايل ندارد كاربرانش آنها را دريافت كنند.

كشورهاي اروپايي اما عمدتا سياست‌هاي مقررات‌گذاري براي كنترل را در پيش گرفته‌اند و با ابزاري مثل قوانين مبارزه با دامپينگ، تروريسم و قوانين حمايت از حقوق بشر به کنترل موضوعاتی می‌پردازند كه ممكن است به كشورشان لطمه بزند.

كشورهاي خاورميانه و همسايه‌هاي عرب‌زبان ما نيز كه از لحاظ فرهنگي و اجتماعي شباهت‌هايي به ما دارند بيشتر رو به پول‌درماني آورده و با خريد سهام ابر شركت‌هاي فعال در عرصه اينترنت مثل توييتر قصد اعمال نفوذ و كنترل براي جريان اطلاعات در كشورهايشان دارند. اين كشورها البته هر از گاه با فيلتر كردن پيام‌رسان‌هاي موبايلي با اين بهانه كه وجود آنها باعث لطمه به اپراتورهاي موبايلي‌شان مي‌شود نيز در اين عرصه اعمال نفوذ مي‌كنند.

كشور ما نيز در اين ميان با ايجاد شبكه ملي اطلاعات در پي بومي‌سازي بوده و البته سیاست محدودیت و فيلترينگ را نيز دنبال مي‌كند؛ در اين ميان اما توان رگوليشن و مقررات‌گذاري دقيق در اين عرصه به دلیل جایگاه ایران و شرکت‌های بزرگ عرضه‌کننده خدمات اینترنتی محسوس است.

مساله ما با دنيا چيست؟

كشورهايي مثل هند و چين به واسطه قدرت جمعيتي، اقتصادي و سياسي كه دارند سعي مي‌كنند ابر شركت‌هاي اينترنتي را ملزم به رعايت خواسته‌هاي خود كنند و صد البته اين شركت‌ها هم كه نمي‌خواهند بازار بيش از يك ميلياردي كشورهاي هند و چين را از دست دهند در بيشتر موارد با آنها همكاري مي‌كنند.

اروپایی‌ها نیز با سیاست واحد اتحادیه‌ای و مقررات‌گذاری منافع خود را پیش می‌برند.

كشور ما اما مثل ساير كشورهايي كه قدرت جمعيتي، اقتصادي و سياسي پايين‌تري دارند اين امكان را ندارد كه ابر شركت‌هاي اينترنتي را وادار به پذيرش خواست‌هاي خود كنند. شايد در اين ميان راه چاره اما استفاده از مقررات‌گذاري و اعمال مقررات سفت و سخت باشد كه البته به دليل تعاريف متفاوت ما از مسايلي همچون حريم خصوصي، گردش آزاد اطلاعات، حقوق بشر و مسایلی از این دست با دنيا باز هم مشكلاتي وجود دارد.

درواقع مشكل ما در همين تعريف متفاوتمان از حريم خصوصي، جرم و جرم‌انگاري با دنیا است.

اما کشور چين درحالي كه سردمدار محدودیت اینترنت، بزرگترين ناقض حقوق بشر و گردش آزاد اطلاعات در جهان شناخته مي‌شود اما دومين اقتصاد ديجيتالي جهان را دارد. شايد يكي از علل مهم آن نيز همين مطابقت تعريف حريم خصوصي دولت چين با تعاريف جهاني باشد. چيني‌ها درواقع در عرصه حريم خصوصي دست كاربران را باز گذاشته‌اند و فقط در شرايطي كه مطلبي خلاف حكومت كشور مطرح شود با آنها برخورد مي‌كنند.

در كشور ما اما همانطور كه در سلسله مقالاتي كه به قلم "سیامک قاجار قيونلو" کارشناس حقوق سایبری به آن پرداختيم؛ محدوديت‌هاي حريم خصوصي بسيار بالا بوده كه همين امر حتی باعث از بین رفتن جنگل‌های کشور، افزایش آلودگی، افزایش مصرف بنزین، تصادفات رانندگی نیز شده است! به این مفهوم که تعداد قابل ملاحظه‌ای از مردم براي آنكه كسي متعرض آنها نشود ويلاهايي با دیوارهای بلند در دل جنگل‌هاي شمال می‌سازند تا بتوانند به حفظ حريم خصوصي خود اميدوار باشند. صدالبته كه همين موضوع به قطع بيشتر جنگل‌ها و تشديد آلودگي هوا براي سفرهاي هفته‌اي ساكنان پايتخت به شمال دامن زده است.

شايد براي ايجاد شرايطي مناسب براي كنترل ديتا و اينترنت در كشور بهترين راه‌حل اين باشد كه با بازنگري در قوانين حريم خصوصي ترس مردم از برخوردهاي قانوني فرو بريزد تا هم مردم به پيام‌رسان‌هاي داخلي راحت‌تر اعتماد كنند و هم امكان نظارت بر محتوا وجود داشته باشد.

درج دیدگاه

بررسی بازی