هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور
هفته نامه عصر ارتباط - اولین و پر تیراژترین هفته نامه iCT کشور

وزارت آموزش و پرورش گام نخست را برداشت

آغاز كوچاندن میلیونی كاربران به پيام‌رسان‌هاي داخلي

كوكب فرخ‌پيام

در اقدامی هماهنگ و از هفته قبل سیاست‌های نهادهای دولتی و غیردولتی کشور برای آنچه که شکست انحصار تلگرام خوانده می‌شود، به سرعت و با جدیت وارد فاز عملیاتی و اجرایی شد.

بر این اساس سه استراتژی تشویق، تهدید و اجبار با حمایت بی‌سابقه و گسترده تمامی کانال‌ها و شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی در دستور کار قرار گرفته است و بحث خروج کاربران از پیام‌رسان تلگرام گویی به اولویت نخست کشور تبدیل شده است.

بر اساس "سیاست تشویق"، ارایه اینترنت نیم‌بها و رایگان در استفاده از برخی پیام‌رسان‌های داخلی، فراهم‌سازی بسترهای نقل و انتقال پول و گام‌هایی در جهت ایجاد اطمینان به حفظ امنیت و حریم خصوصی کاربران در دستور کار قرار گرفته است.

بر اساس "سیاست تهدید"، تاکید بر فیلتر تلگرام در روزهای آینده، تبلیغات گسترده صدا و سیما در خصوص ناامنی تجمیع و تبادل اطلاعات مردم روی تلگرام، طرح نگرانی از خروج پول از کشور بعد از ارایه ارزرمز از سوی این پیام‌رسان و در نهایت زیر سوال بردن نیت و مقصود مخالفان حذف و مهار تلگرام از ایران به عنوان نمونه‌هایی مشاهده می‌شود که در دستور کار قرار گرفته است.

اما به نظر می‌رسد موثرترین روش "سیاست اجبار" است که بر اساس آن نهادهای دولتی، غیر دولتی و حاکمیتی ملزم به خروج از بستر تلگرام و ارایه خدمات خود به مردم روی پیام‌رسان‌های داخلی شده‌اند.

الزامی که به موجب آن وزارت آموزش و پروش اقدام اجرایی را با بخشنامه ممنوعیت استفاده ادارات، مدارس و نهادهای وابسته به خود کلید زد.

 

گام 14 میلیونی آموزش و پرورش

هفته قبل در اولين گام وزیر آموزش و پرورش اعلام كرد كه تمام مدارس ملزم هستند براي ارتباطات خود از پيام‌رسان‌هاي داخلي به جاي خارجي استفاده كنند.

محمد بطحایی، وزير آموزش و پرورش گفته: "باتوجه به سیاست‌های کلی نظام و اینکه نباید یک فضای انحصاری برای پیام‌رسان‌های خارجی وجود داشته باشد بخشنامه(‌اي) صادر کردیم که طی آن حوزه اداری آموزش و پرورش نباید در مراودات اداری خود از پیام‌رسان خارجی استفاده کند."

وی البته بدون نام بردن از پيام‌رسان‌ داخلي مورد نظر وزارت آموزش و پرورش گفته است: ما در آموزش و پرورش مذاکراتی را با دو پیام‌رسان داخلی آغاز کردیم و ظرف چند روز آینده با آنها به تفاهم می‌رسیم.

بر اساس آمار سال تحصیلی 96-97 مجموع تعداد دانش‌آموزان دختر و پسر در مقاطع مختلف تحصیلی رقمی در حدود 14 میلیون و 220 هزار نفر را شامل می‌شود که آمار از روند رو به رشد جمعیت دانش‌آموزان کشور در سال‌های پیش‌رو حکایت دارد به گونه‌ای که در سال تحصیلی 1400-1401 تعداد دانش‌آموزان کشور به 15 میلیون و 613 هزار و 546 نفر خواهد رسید.

اما اهمیت اقدام وزارت آموزش و پرورش در آن است که در حال حاضر تقریبا میلیون‌ها نفر از دانش‌آموزان و والدین آنها از طریق پیام‌رسان تلگرام با مدارس و معلمان در ارتباط هستند که امور مختلفی از هماهنگی جلسات اولیا و مربیان گرفته تا مسایل مربوط به دانش‌آموزان از جمله تکالیف، امتحانات و غیره را در بر می‌گیرد.

از سوی دیگر اما هفته قبل حسین نقوی حسینی، سخنگوی فراکسیون نمایندگان ولایی مجلس با ارایه گزارشی از نشست این فراکسیون با مسوولان اطلاعات سپاه در حوزه فضای مجازی، از آغاز انتقال تمامی خدمات و فعالیت‌های دستگاه‌ها و نهادها به پیام‌رسان‌های داخلی خبر داد و گفت: انتظار این است که مراجع ذی‌ربط در حوزه فضای مجازی کشور، به وظیفه انقلابی شرعی و ملی خود عمل کنند، چون فضای مجازی در خدمت آمریکا و رژیم صهیونیستی است و باید مردم را از چنگ آنها نجات داد.

از این رو پيش‌بيني مي‌شود پيام‌رسان‌هاي داخلي با افزايش معني‌دار كاربران در آينده نزديك مواجه شوند.

به عبارت دیگر لزوم ساخت كانال‌هايي بر بستر پيام‌رسان‌هاي داخلي براي تمام نهادها و سازمان‌هاي دولتي باعث خواهد شد كه پيام‌رسان‌هاي داخلي تبديل به وسيله‌اي براي ارتباط مردم با حاكميت شوند.

 

سابقه ممنوعیت استفاده دولتی‌ها از تلگرام

شهریور ماه سال 95 بود که عبدالصمد خرم‌آبادی، معاون دادستان کل کشور با اعلام ممنوعیت استفاده نهادهای دولتی از پیام‌رسان‌های خارجی اعلام کرد: اگر مطلع شویم که برخی از نهادها در امور اداری‌شان از تلگرام استفاده می‌کنند قطعا علیه‌شان اعلام جرم خواهد شد و به‌طور جدی با آنها برخورد می‌شود.

وی در آن زمان گفته بود: برخی از نهادها از این شبکه اجتماعی استفاده کرده بودند که تذکر داده شد و البته بخشنامه‌ای برای این مساله صادر شد که این موضوع را تخلف دانستند و اگر این موضوع منجر به خروج اطلاعات از کشور شود به نحوی که دیگران بتوانند از این اطلاعات استفاده کنند، قطعا جنبه کیفری هم پیدا خواهد کرد.

البته این مقام قضایی همان زمان نیز مشخصا از وزارت آموزش و پرورش نیز نام برده و گفته بود: **شنیده‌ام که در برخی از مدارس زیر مجموعه وزارت آموزش و پرورش برای ارتباط بین دانش‌آموزان و مدارس و انجمن اولیا و مربیان از تلگرام استفاده می‌کنند. بنده تذکر می‌دهم که از این پیام‌رسان خارجی استفاده نکنند و از پیام‌رسان‌های داخلی که تعدادشان قابل توجه است، استفاده کنند.**

شش ماه بعد یعنی در بیست و ششم فروردین ماه سال قبل نیز شورای‌عالی فضای مجازی در جلسه‌ای به ریاست حسن روحانی که به منظور بررسی سیاست‌ها و اقدامات ساماندهی پیام‌رسان‌های اجتماعی برگزار شده بود، ممنوعیت استفاده نهادها و موسسات دولتی و عمومی غیر دولتی از پیام‌رسان‌های اجتماعی برخط خارجی برای مکاتبات و خدمات اداری را تصویب کرد.

 

چالش‌هایی که باقی مانده‌اند

اگرچه اقدامات دستگاه‌های قانونی کشور وارد فاز عملیاتی و اجباری شده که قاعدتا چاره و حق انتخابی برای متقاضیان ارتباط و دریافت خدمات دولتی و عمومی باقی نمی‌گذارد، اما در توفیق قطعی شکست انحصار تلگرام و مهاجرت به پیام‌رسان‌های بومی همچنان موانع و تردیدهایی وجود دارد.

- تعدد پیام‌رسان‌های داخلی: در حال حاضر پنج پیام‌رسان داخلی مورد تایید حاکمیت هستند که مشمول دریافت خدمات و حمایت‌های مالی نیز قرار گرفته‌اند. در یک نمونه مشخص وزارت آموزش و پرورش اعلام کرده که در حال مذاکره با دو پیام‌رسان از پنج نمونه مورد تایید است. به عبارت دیگر اگر فرض را بر آن بگذاریم که یکی یا هر دوی این پیام‌رسان‌ها مورد پذیرش وزارت آموزش و پرورش قرار گیرد، میلیون‌ها دانش‌آموز و خانواده‌های ایشان نیز احتمالا بسته به انتخاب مدارس، باید یکی از این پیام‌رسان‌ها را روی گوشی‌های خود نصب کنند.

لذا با چنین رویه‌ای اگر سایر نهادهای قانونی کشور هر کدام یکی از پنج پیام‌رسان دارای صلاحیت را مورد تایید قرار دهند، احتمالا برخی از ایرانی‌ها باید تمام پیام‌رسان‌های داخلی و منتخب را روی گوشی‌های خود نصب کنند که مسایل و چالش‌های خاص خود را دارد.

- نگرانی از حفظ حریم خصوصی: فارغ از مسایلی همچون توانایی فنی پیام‌رسان‌های داخلی در پذیرش و پردازش حجم انبوهی از کاربران و داده‌های مبادله شده میان ایشان، با وجود تلاش‌های در پیش گرفته شده، نگرانی از مسایل پیرامون حفظ حریم خصوصی در میان کاربران ایرانی موضوعی غیر قابل انکار است.

به همین دليل شنیده می‌شود برخی از کاربرانی که ناچار به دریافت و استفاده از خدمات دولتی و غیر دولتی بر بستر پیام‌رسان‌های داخلی هستند، قصد دارند تا از گوشی‌های رها شده در خانه‌های خود استفاده کنند.

این موضوع به مفهوم آن است که بسیاری از کاربران در صورت عدم فیلتر تلگرام و مهار فیلترشکن‌ها، همچنان به حضور همزمان خود در تلگرام ادامه خواهند داد. چراکه تلگرام تنها ابزار اجرای امور اداری نبوده و از بسیاری کسب‌وکارهای خصوصی گرفته تا سرگرمی، ارتباطات و کسب اخبار، همچنان مورد توجه و استفاده آنها خواهد بود.

**کما اینکه در مورد بسیاری از مقامات و مسوولان، همچنان تلگرام و سایر ابزارهای فیلتر شده همچون توییتر و فیس‌بوک، از جمله ابزارهای اظهار نظر و اطلاع‌رسانی آنها به جامعه مورد استفاده است.**

از سوی دیگر در همين مدت كوتاه كه حرف فيلتر شدن تلگرام مطرح شده، برخی از كانال‌هاي كاربردي و پربازديد، اقدام به ایجاد كانال‌هايي مشابه در واتس‌اپ و ساير پيام‌رسان‌هاي خارجي كرده‌اند كه همين مساله استفاده مردم در دوران پساتلگرام بر بستر پيام‌رسان‌هاي داخلي را دچار تردید می‌کند.

بدیهی است بروز هر گونه اختلال در ارایه خدمات پیام‌رسان‌های داخلی نیز با توجه به میزان کارایی آنها برای متقاضیان دریافت خدمات دولتی، می‌تواند زمینه‌ساز بروز مشکلات جدی شود.

درج دیدگاه

بررسی بازی