هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور
هفته نامه عصر ارتباط - اولین و پر تیراژترین هفته نامه iCT کشور

نتیجه یک بررسی در پژوهشگاه ICT وزارت ارتباطات

تلگرام به‌دنبال ایجاد یک دولت است

سال 2008 شخص (گروهی) به‌نام ساتوشی ناکاماتو مقاله‌ای را با عنوان «بیت‌کوین: سامانه پول الکترونیکی همتا به همتا 1» منتشر کرد. این مقاله سامانه پول الکترونیکی را معرفی می‌کرد که قادر به انجام پرداخت‌های برخط به‌صورت مستقیم از شخصی به شخص دیگر (بدون نیاز به عبور از سامانه یک موسسه مالی) بود.

بیت‌کوین از زنجیره بلوکي براي پیاده‌سازی ساختار ذخیره‌سازی و ایجاد اجماع توزیع‌شده استفاده کرد. امروزه زنجیره بلوکي یک اصطلاح چترگونه روی تمام فناوري‌هاي ایجادشده محسوب می‌شود.

یکی از سازوكار‌های عملیاتی‌كردن زنجيره بلوكي ICO ‌2ها (آي.سي.او) است. چرخه تجاری که ICOها ایجاد می‌کنند مشابه ارایه اوراق مشارکت در طرح‌های تولیدی و عمرانی است؛ با این تفاوت که در فضای سایبر انجام می‌شود و عموما به‌جای جذب دلار یا پول‌های بدون پشتوانه 3 دیگر از Bitcoin یا Ethereum براي سرمایه‌گذاری استفاده می‌شود. به این شکل مدل جدیدی از مشارکت عمومی ایجاد شده است.

1-1-  معرفي زیست‌بوم زنجيره بلوكي و شبکه‌های اجتماعی

زنجيره بلوكي در بعد فني موفق به ارایه راهکار مناسب مقابله با فریب کسب‌وکار توسط اجماع توزیع‌ یافته‌‌شده است. در این راهکار با جذب مشارکت افراد -با عناوین معدن‌کاوی 4 یا نگهداری سرمایه 5 - و توزیع واحدهای اطلاعاتی-مانند تراکنش‌ها ميان آنها- شبکه‌ای معتمد ایجاد شده است که نیازی به سوم شخص معتمد 6 در آن نیست.

از منظر ابعاد کلان نيز دستاورد زنجيره بلوكي، ایجاد زیست‌بوم مشارکت از طريق جذب افراد و ارایه اوراق مشارکت دیجیتالي به آنها است. این مشارکت در بیت‌کوین صرفا با هدف ایجاد اعتماد بوده است، اما با پیشرفت‌های صورت‌گرفته، خدمات و فعالیت‌های بیشتری از این مشارکت بهره‌مند شده‌اند.

مهم‌ترین پارامترهای ارزش‌گذاری شبکه‌های ‌1 اجتماعی به این شرح هستند:

1. تعداد افراد عضو

2. میزان فعالیت ميان آنها

3. نوع و محتوای فعالیت

زنجيره بلوكي با ارایه اوراق مشارکت (به روش‌های مختلف براي پوشش خط‌مشی‌های متفاوت) در شبکه‌های اجتماعی می‌تواند از مشارکت افراد عضو در جهت ایجاد خدمات و فعالیت‌های موردنظر بهره‌برداري كند.

لایه دوم شبکه زنجيره بلوكي -که در بیت‌کوین با نام شبکه رعدوبرق 2 شناخته می‌شود - کانال‌های ارتباطی همتا به همتا توسط الگوریتم‌های مسیریابی ایجاد می‌کند که باعث به‌وجود آمدن شبکه‌ای پیچیده می‌شود. در این شبکه داده‌ها و تراکنش‌ها با حفظ حریم خصوصی و اعتماد، قابل‌انتقال از شخصی به شخص دیگر -بدون نیاز به سرورهای مرکزی یا حتی ثبت در زنجيره بلوكي- هستند.

بنابراین با ترکیب زنجيره بلوكي (هر دولایه‌ آن) و شبکه اجتماعی یک دولت به وجود خواهد آمد که حتی ترافیک آن از دروازه‌های داده کشورها خارج نمی‌شود، اما خط‌مشی‌های بازيگران تاثیرگذار آن اجرا خواهد شد. درواقع، اين روند موجب جهت‌دهی نوع و محتوای فعالیت افراد عضو براي به‌دست آوردن اوراق می‌شود.

1-1- تهدیدهای پیش‌رو

شبکه‌های اجتماعی با افزایش دسترس‌پذیری، تغییرهايي را در مدل زندگی جوامع ایجاد كرده‌اند. بايد به اين موضوع توجه كرد كه زنجيره بلوكي یکی از اختراع‌های بزرگ 20 سال اخیر لقب گرفته است [2].

هر فناوري بنیادی می‌تواند تهدید‌ها و فرصت‌های جديدی را به همراه داشته باشد. از این‌رو برای گذار به فضای جدید نیاز به خط‌مشی‌گذاری موثر و مناسب احساس می‌شود.

فضای مجازی ایران تحت تاثیر مقوله صیانت فرهنگي-اجتماعي قرار دارد. خدمت‌دهنده‌های بزرگ و محبوبی در دنیا وجود دارند كه از ميان آنها نمونه‌هایی مانند یوتیوب، توییتر و فیس‌بوک در ایران فیلتر هستند. خدمات داخلی نیز از محبوبیت لازم در ميان توده‌های مردم برخوردار نیستند و این امر موجب ایجاد رفتار غیرطبیعی در تنها شبکه اجتماعی باز یعنی تلگرام شده است. براي ‌مثال، حجم قابل ‌توجهی از مبادله‌های این فضا مربوط به فیلم‌ها و تصاویر است که در کشورهای دیگر در وبگاه‌های مختص خود انجام می‌شود و به‌دلیل شفافیت موجود، مقوله الزام‌های رگولاتوری نیز در سطوح مختلف آن وجود داشته و اعمال می‌شود. البته به‌طور مشخص در تلگرام این شرایط وجود ندارد و به این دلیل به آن با عنوان يك رفتار غیرطبیعی نگريسته و برخورد می‌شود.

شبکه باز تلگرام1 (TON) با بهره‌جستن از زنجيره بلوكي و شبکه رعدوبرق ارایه‌گر ارزی مجازی به نام Gram است. در زیست‌بوم ایجادشده VPN، Proxy و DNS به‌صورت غیرمتمرکز و همتا به همتا طراحی ‌شده است. نکته جالب، انجام ICO توسط ارزهای بدون پشتوانه (Fiat) -مانند دلار و یورو- است که احتمالا هدف آن پشتیبانی از نقدینگی ارز دیجیتالي این زیست‌بوم است. تلگرام به‌دنبال راه‌اندازی دولتی در این شبکه اجتماعی است. افراد شبکه احتمالا تشویق می‌شوند تا به يكديگر كمك كنند تا از فیلتر عبور كنند و پیام‌های خود را ارسال كنند. اين امر به روش‌هاي زير محقق می‌شود:

1. استفاده از مشارکت افراد توسط پرداخت Gram به اعضا براي ایجاد VPN و Proxy غیرمتمرکز و عبور از سازوکارهای پالايش.

2. در دسترس بودن یکدست تلگرام در کشور موجب سهولت استفاده از خدمات آن -مانند نقل‌وانتقال‌های مالی- خواهد شد.

3. استفاده از مشارکت افراد توسط پرداخت Gram به اعضا براي تبادل پیام در شبکه همتا به همتای آن.

هر سه مورد بالا یک اشتراک دارند و آن تهاجم به حاکمیت ديجيتالي و فضاي سايبر كشور است. اين امر موجب تضعيف شرکت‌های پرداخت داخلی و بانک‌ها می‌شود و مقوله صیانت فرهنگی-اجتماعي حاکمیت در سطح محتوای اینترنت تحت تاثیر جدی اين پديده قرار خواهد گرفت. براي ‌مثال، ساختار فیلتر فعلی ناکارآمد می‌شود. استفاده از بانک‌ها کمتر و به کیف پول دیجیتالی تلگرام منتقل می‌شود. همان‌طور که SMS‌ها کاهش پیدا کرد، تراکنش‌های بانکی به بستر تلگرام منتقل می‌شوند. علاوه بر اين، به‌دلیل در دسترس بودن این پیام‌رسان تمام این اتفاق‌ها با سرعتی غیرقابل‌تصور رخ مي‌دهد.

1-3- فرصت‌های زنجيره بلوکی در شبکه‌های اجتماعی

با ایجاد زیست‌بوم زنجيره بلوكي می‌توان چرخه‌های اقتصادی تولیدمحور را ساماندهي كرده و به ایجاد شغل پرداخت؛ به این شکل که توسط هر ایده‌ای می‌توان یک ICO را راه‌اندازی و به جذب مشارکت عمومی اقدام کرد. افراد مشارکت‌کننده سرمایه اولیه انجام ایده را پرداخت می‌کنند و تولید‌کننده سعی در رشد محصول براي افزایش ارزش آن و بهره‌مندی سرمایه‌گذارها می‌کند. تلگرام در مستند خود از وجود VPNهای غیرمتمرکز صحبت کرده است. همزمان با اين موضوع می‌توان ایده‌های خلاقانه بسیاری را توسط بات‌های تلگرامی و استفاده از زنجيره بلوكي ارایه كرد. مدیریت زنجیره تامین، مدیریت حق تکثیر و انتقال مالکیت معنوی در کنار تمام کاربردهای دیگر زنجيره بلوكي نمونه‌هایی از اين ایده‌ها هستند. هرچند تا زمانی که به شکل رسمی نسخه‌ای از آن عمومی نشده و رابط‌های احتمالی برنامه‌نویسی آن ارایه نشود، نمی‌توان نظر قطعی درباره مزایای چنين فضايي را ارایه كرد.

علاوه ‌بر اين، درنتیجه‌ اضافه‌شدن زنجیره بلوکی به شبکه‌های اجتماعی، لایه جدیدي اضافه خواهد شد و آن اعتماد 1 است که قواعد خاص خود را دارد.

برای درک بهتر ابعاد آن مثالی از صيانت محتوا ارایه می‌شود که ضمن آن مصداق‌ها مشخص‌شده‌اند. براي ‌مثال، در مقوله صیانت محتوا مصداق متون و تصاویر غیراخلاقی، مستهجن و ضددین تعریف‌شده است و براي هرکدام از آنها سطوحی تعيين شده است، اما در اعتماد (زنجيره بلوكي) مصداق‌ها می‌توانند دربرگيرنده دلایل ادعا، کارکرد آن، جریان گردش اطلاعات، جریان گردش تراکنش‌ها و شبکه افراد منتفع باشند.

به بیان ساده‌تر، یک نوشتار می‌تواند ضددین باشد كه به‌محض مطالعه متن مشخص می‌شود، اما در اعتماد، کارکرد آن در حال و آینده مشخص می‌کند که چرخه به‌وجود آمده ضددین است یا خیر. این امر می‌تواند توسط بررسی رویه‌ها و چرخه‌های زیست‌بوم‌ها انجام شود. البته این کار به‌دلیل ایجاد معادلات چندمجهولی و روشن نبودن نیت بانیان آن امر ساده‌ای نخواهد بود.

فقط به اين موضوع توجه كنید كه توسط زنجیره بلاک می‌توان به صادرات گاز به آمریکا و اروپا بدون نیاز به بانک‌ها و الزام‌های قراردادي پرداخت. می‌توان از زیست‌بوم ایجادشده براي تولید شغل و تولید محصول و محتوا استفاده کرد. البته در اين راستا می‌توان به ارتقای شاخصه‌های فرهنگی دست‌یافت. افراد در شبکه براي کسب اوراق مشارکت فعالیت می‌‌کنند و این فعالیت می‌تواند انگيزه تلاش آنها براي عبور از فیلتر باشد. اين فعاليت حتي ممكن است با هدف تولید محتوای سالم و صادرات ایده‌ها و محصول‌ها انجام شود. همه اين موارد گزینه‌هایی هستند كه امكان استفاده از آنها در زنجيره بلوكي وجود دارد.

1-4- راهکار پیشنهادی

از دید کلان و مديريتي به‌نظر می‌رسد براي استفاده از فرصت‌های زنجیره بلوكي و تحت تاثیر قرار دادن مدل‌های تهاجمی مربوط به آن باید در سه سطح اقدام كرد:

1. به‌رسميت شناختن فناوري زنجيره بلوكي و کمک به رشد شبکه‌های اعتماد (زنجيره بلوكي)

*‌ طراحی مرحله گذار بر اساس وضعیت اولیه و اقدام‌های در حال انجام

2. مدیریت زمان ورود فناوري با بهره‌گیری از ماژول‌های هوشمند صیانت فرهنگی- اجتماعي

3. بهره‌برداری از شبکه‌های زنجيره بلوكي و لایه دوم مورد اعتماد مردم و حاکمیت

بنابراین پيشنهاد می‌شود همزمان با توسعه روندهاي موجود، حاکمیت به حمایت از ایجاد زیرساخت‌های اعتماد ورود كند. اين امر به‌دلیل نبود بخش خصوصی قدرتمند پيشنهاد می‌شود. با این‌حال برخورداري از آمادگی‌های زیر براي ارزیابی شرایط موجود و مواجهه كارآمد با چنين فضايي اجتناب‌ناپذیر است:

1. تغییرهاي فنی در طرح صیانت فرهنگي- اجتماعي

* براي ‌مثال، استفاده از فن‌های به‌روزتر در حوزه DPI

2. تغییر ساختار محل استقرار ماژول‌های صیانت فرهنگي- اجتماعي

*‌ براي ‌مثال، امکان‌سنجی ورود به هسته FCPها و اپراتورها

* پشتیبانی از پروتکل‌های هسته اپراتورها و FCP‌ها مانند GTP و EOIP

3. ایجاد Probeهای مناسب بررسی وضعیت و استفاده کاربران از زنجيره بلوك و شبکه رعدوبرق

4. تحقیقات در حوزه LI

a. منابع و مراجع

 

[1]       S. Nakamoto, "Bitcoin," 2008. [Online]. Available: https://bitcoin.org/bitcoin.pdf. [Accessed 7 11 2017].

[2]       M. Walport, "theguardian," 24 1 2016. [Online]. Available: https://www.theguardian.com/commentisfree/2016/jan/24/blockchain-bitcoin-technology-most-important-tech-invention-of-our-age-sir-mark-walport. [Accessed 29 1 2018].

 

1.Peer to Peer

2.Initial Coin Offering

3.Trusted Third Party

4.Proof of Stake

5.Proof of Work (Mining)

6.Fiat Currency

 

1.در علم ریاضی، شبکه به گراف‌های وزن‌دار اطلاق می‌شود. هرچه یال‌های آن بیشتر و اوزان نیز بیشتر باشند، پیچیدگی شبکه افزایش پیدا می‌کند که ارتباط مستقیمی در ارزش‌گذاری شبکه‌های اجتماعی دارد.

2. Lightning Network

1. Telegram Open Network

1.در مدل OSI بالاترین سطح شبکه‌های رايانه‌اي، لايه کاربرد است. با جذب مشارکتی که زنجیره بلوکی ایجاد كرده است، لایه بالاتر می‌تواند اعتماد نامیده شود که ناشی از مشارکت در الگوریتم‌های Proof of Work یا Proof of Stake است.

درج دیدگاه

بررسی بازی