همراه ما باشید
هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور
Soroush - Asreertebat | عصر ارتباط - پیام‌رسان سروش

كار به اعلام جرم و شكايت كشيده است

تعلل وزير راه براي راه‌اندازي سامانه املاك و اسكان

سياوش روشني

حتما شما هم در ميان آشنايان و دوستان كسي را مي‌شناسيد كه ملكي را خريده اما بعد از پرداخت وجه ملك متوجه شده كه اين ملك به كسان ديگري نيز فروخته شده و كلاه گشادي بر سرش رفته است. سال‌هاست که گفته می‌شود محتکران مسکن تعداد زیادی خانه را خالی به گوشه‌ای رها کرده‌اند تا هم قیمت ملک و هم بهای اجاره هر سال دچار تورم و افزایش کاذب شود و هم دولت نتواند مالیاتی از خانه‌های خالی به‌دست آورد.

واقعیت این است که سامانه املاك و اسکان کشوری با الكترونيكي كردن اطلاعات ملكي و ايجاد شفافيت مي‌تواند به‌راحتي بسياري از اين مشكلات را حل كند كه البته با تعلل وزير راه همچنان راه‌اندازي نشده است.

سال 94 بود که لایحه اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم توسط مجلس شورای اسلامی تصویب و وزارت راه ‌و ‌شهرسازی ملزم شد تا ظرف شش‌ ماه، «سامانه ملی املاک و اسکان کشور» را ایجاد کند و در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار دهد.

این سامانه قرار بود به شکل بانک اطلاعاتی از تمامي املاک موجود در کشور اطلاعات داشته باشد، به این معنا که آخرین اطلاعات مربوط به تمام واحد‌های مسکونی و تجاری موجود در کشور شامل مشخصات هویتی مالکان، آدرس و موقعیت آنها، در این سامانه ثبت شود.

علاوه بر این با استفاده از این سامانه مي‌شد وضعیت سکونتی این املاک شامل ملکی یا استیجاری بودن و همچنین خالی از سکنه یا خانه دوم بودن را برای تمام املاک مسکونی و غیرمسکونی قابل رصد و رهگیری قرار داد كه همين امر نيز مي‌توانست با اخذ ماليات از خانه‌هاي خالي و به تبع آن فروش يا اجاره دادن اين خانه‌ها توسط مالكان براي فرار از پرداخت ماليات مانع ايجاد حباب در قيمت خانه و اجاره‌بها شود.

**درواقع سامانه ملی املاک و اسکان کشور به‌عنوان پیش‌نیاز دریافت مالیات از خانه‌های خالی در قانون تعریف شده و کماکان منتظر اراده وزارت راه و شهرسازی براي اجراست، اما بي‌توجهي وزير راه به ايجاد اين سامانه و تعلل‌هاي طولاني‌مدت وي با هیچ اعتراضی از سوی نهادهای نظارتی و حتی خود مجلس که به قوانین مصوبش اهمیتی داده نشده، مواجه نشد.**

در نهایت و به‌دنبال بی‌توجهی نهادهای مجری قانون، هفته قبل صدای یک سازمان مردم نهاد درآمد و نهایتا كار به شكايت از آخوندي وزير راه بابت اجرا نشدن اين سامانه و زیان صدها میلیارد تومانی به بیت‌المال کشیده شد.

فوايد ايجاد سامانه املاك

يكي از بزرگ‌ترين فوايد ايجاد سامانه املاك آن است كه اين سامانه مي‌تواند باعث شفافیت در معاملات و نيز موجب کاهش کلاهبرداری در خرید و فروش املاک شود و از سوءاستفاده و فروش چندباره املاك كه به يك مساله بزرگ در كشور تبديل شده جلوگيري كند.

با راه‌اندازی این سامانه، امکان فروش یک ملک به‌صورت همزمان به چند نفر تا حد بسیار زیادی از بین خواهد رفت.

از دیگر فوايد ایجاد این سامانه، جلوگيري از سوداگری در بازار املاک و مستغلات است؛ به این صورت که با استفاده از سامانه باید مسوولان متولی از وضعیت خانه‌های خالی اطلاع یابند و مالیات از خانه‌های خالی اخذ شود؛ این اقدام یکی از راه‌های مطمئن برای جلوگیری از عرضه نكردن مسکن و احتکار آن در سطح کشور به‌حساب می‌آید.

بنابراین سامانه ملی املاک و اسکان کشور هم از نظر اخذ حق ‌و حقوقی که قانون در حوزه مالیات برای دولت تعیین کرده و هم از نظر ایجاد شفافیت در وضعیت زمین و مسکن کشور، دارای اهمیت است.

علاوه بر موارد ذکرشده «سامانه ملی املاک و اسکان کشور» می‌تواند در کنار سایر بانک‌های اطلاعاتی برای شناسایی اقشار آسیب‌پذیر، به‌ویژه در حوزه مسکن کارایی داشته باشد؛ چراکه اطلاعات کامل محل سکونت، ویژگی‌های آن و نوع مالکیت را مشخص می‌کند.

بنابراین این سامانه قادر خواهد بود در کنار کمک به دستگاه‌های حمایتی مانند کمیته امداد و بهزیستی برای شناسایی جامعه هدف، بخشی از بوروکراسی فعلی در سیاست‌گذاری‌های حوزه تامین مسکن را نیز برطرف کند.

بنابر گزارش‌هاي موجود در بيشتر کشورهای توسعه‌یافته، وجود این سامانه جزء لاینفک بازار املاک و مستغلات است، زیرا بسیاری از برنامه‌های راهبردی همانند اخذ مالیات از خانه‌های خالی از طریق این سامانه قابل‌اجراست.

وعده‌های وزیر راه براي راه‌اندازي سامانه املاك

نخستین بار عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی ۲۴ فروردین سال ۹۶ در حاشیه بازدید از راه آهن اراک-ملایر از راه‌اندازی سامانه ثبت خانه‌های خالی برای اخذ مالیات خبر داد که البته عملی نشد.

ادامه‌دار بودن این موضوع و عملی نشدن وعده‌های مسوولان مربوطه، سخنگوی کمیسیون عمران مجلس را بر آن داشت تا در قالب یک سوال در دیدار با وزیر راه‌ و ‌شهرسازی این مساله را پیگیری کند. در جواب وزیر قول داد که چنانچه برای وزارت راه ‌و ‌شهرسازی دولت دوازدهم رای بیاورد، این کار را در اولویت قرار می‌دهد و تا پایان سال به سامان می‌رساند.

با وجود اتمام سال 96 اما از راه‌اندازی این سامانه که زمینه را برای شفافیت در وضعیت مسکن فراهم کرده و دریافت مالیات از خانه‌های خالی را ممکن می‌سازد، خبری نیست و اتفاقا از ساکنان خانه ملت هم خبری نیست.

شكايت توكلي از وزير راه

با توجه به نياز مبرم به اين سامانه و البته با نظر به بي‌توجه بودن وزارت راه به آن «سازمان مردم نهاد دیده‌بان شفافیت و عدالت» در نامه‌ای سرگشاده به وزیر راه و شهرسازی خواستار توضیح این وزیر در مورد تعلل در ایجاد نکردن سامانه ملی املاک و اسکان کشور و ضرر چند ۱۰۰ میلیاردی به بیت‌المال شد.

احمد توکلی، ريیس هیات‌مدیره تشکل مردم‌نهاد دیده‌بان شفافیت و عدالت در نامه‌ای خطاب به عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی خواستار ارايه توضیحات وی در زمینه علت ایجاد نشدن سامانه ملی املاک و اسکان کشور موضوع تبصره ۷ ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم شد.

نماينده پيشين مجلس در بخشی از این نامه نوشته است: **از آنجا که تعلل وزارت راه و شهرسازی در اجرای این وظیفه قانونی، هر سال چند صد میلیارد تومان از درآمد دولت کاسته و با خسارت به بیت‌المال، باعث شده این مبلغ به ناحق در جیب مستغلات‌داران باقی بماند، دیده‌بان شفافیت و عدالت قصد دارد به اتهام خسارت به منافع ملی، علیه وزارت راه‌ و شهرسازی اعلام جرم کند.**

در نامه توكلي همچنين آمده اگر وزارت راه و شهرسازی به این تکلیف قانونی عمل می‌کرد، از اول بهمن سال ۱۳۹۴ (زمان تصويب تبصره قانوني ايجاد سامانه املاك) سازمان امور مالیاتی می‌توانست مالیات بر خانه‌های خالی را در سراسر کشور وصول کند، اما مسوولان سازمان امور مالیاتی اعلام کرده‌اند مکاتبات چند باره وزارت امور اقتصادی و دارایی با وزارت راه و شهرسازی بی‌پاسخ مانده است.

سازمان مردم‌نهاد ديده‌بان شفافيت و عدالت همچنين در اين نامه خطاب به آخوندي، وزير راه و شهرسازي خاطرنشان كرده است: (لازم ديديم) قبل از اقدام حقوقی، درباره علل تعلل در اجرای این تکلیف قانونی، از جناب‌عالی(وزير راه و شهرسازي) توضیح خواسته شود. مقتضی است دستور فرمایید توضیحات حداکثر ظرف ۱۰ روز به‌طور رسمی به اطلاع عموم و دیده‌بان برسد.

با توجه به افزايش فشارها براي به نتيجه رسيدن و اجرايي شدن سامانه املاك بايد ديد كه واكنش وزارت راه به ايجاد اين سامانه چه خواهد بود و آيا سرانجام اين سامانه اجرايي شده و وزير راه به وعده ايجاد آن عمل مي‌كند يا تعلل طولاني‌مدت وزارت راه همچنان ادامه‌دار خواهد بود.

درج دیدگاه

بررسی بازی