همراه ما باشید
هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور

ICT ایرانی در هفته‌ای که گذشت

معماي قمارخانه‌هاي آنلاين و علاقه مجلس براي رمزگشايي

پريسا خسروداد

هدف ما فقط سود در كنار شماست! اين جمله يكي از معروف‌ترين شعارهاي گردانندگان فعاليت‌هاي شرط‌بندي در كشور است. شرط بندي در ايران! بله....درست است. شايد به طور فيزيكي در خيابان يا پاساژهاي شهر، شاهد پاتوق‌هاي شرط‌بندي با دكورها و طرح‌هاي خاص و عجيب و غريب نباشيم، اما فضاي مجازي آكنده از كانال‌هاي باز و صفحاتي است كه جوانان را تشويق به انجام شرط‌بندي مي‌كنند. مهم‌تر از همه اين كه گردانندگان و تشكيلات مالي اين قمارخانه‌ها را نه افراد مقيم خارج كشور و حساب‌هاي خارجي، بلكه ايراني‌هاي مقيم مركز(!) و حساب‌هاي بانكي داراي شتاب و شبا تشكيل مي‌دهند. گو اين كه هيچ بانكي در خارج از ايران ميزبان واريزي پول‌هاي مجعول و بدون حساب و كتاب نيست و با احتساب پرسش از كجا آورده‌اي و لحاظ كردن اصلي‌ترين شرط مبارزه با پولشويي به همكاري با نهادهاي نظارتي در اين خصوص مي‌پردازد.

اما در ايران در حالي كه مسوولان ادعاي فيلتر بدون برو و برگرد محتواي غيراخلاقي را دارند و فروشگاه‌هاي اينترنتي را ملزم به پرداخت ماليات مي‌دانند و كانال‌هاي خبري بايد براي شناسنامه‌دار شدن اقدام كنند وگرنه اعمال قانون مي‌شوند، كانال‌هاي شرط‌بندي آزادنه به بلعيدن سرمايه مردم و به ويژه جوان‌ها مي‌پردازند. اين فعالان نه حق بيمه پرداخت مي‌كنند، نه ماليات و عوارض پرداخت مي‌كنند، نه نهادهاي نظارتي مالي به سراغ حساب‌هاي ميلياردي آنها مي‌روند، نه بانك‌ها براي شان مهم است كه اين پول را از كجا به دست آورده اند و نه فيلتر مي‌شوند، در عوض علنا و شبانه‌روز در حال کلاهبرداری، پولشویی و خروج ارز از کشور هستند!

اين كلاف پيچيده كه به درستي معلوم نيست، سر هزارتوي آن كجاست، باعث ايجاد اين شائبه شده است كه يا مبارزه با اين اقدام خلاف شرع و قانون غيرممكن است و يا اراده‌اي در پس برخورد با باتلاق قمارخانه‌هاي آنلاين ايراني وجود ندارد. پرسشي كه هفته گذشته براي یکی از نمايندگان مجلس نيز به وجود آمد. با اين رويكرد به بررسي اهم رويدادهاي ICT ايراني در هفته‌اي كه گذشت مي‌پردازيم.

·        معماي فعاليت بدون فيلتر سايت‌هاي شرط‌بندي

امیر خجسته، ريیس فراکسیون مبارزه با مفاسد اقتصادی و اداری در مجلس شورای اسلامي ‌هفته گذشته با شگفت‌آور بودن گسترش سايت‌هاي قمار در مملكت اسلامي ‌اظهار داشت، افراد با فعالیت در این سایت‌ها می‌توانند ظرف مدت چند روز همه سرمایه خود را نابود کنند یا صاحب میلیون‌ها تومان سرمایه بادآورده شوند و این یکی از مصادیق بارز پولشویی است. وي با طرح اين قضيه كه به نظر مي‌رسد هیچ عزمي ‌برای برخورد با این پدیده شوم و انگل‌گونه وجود ندارد، گفت، آقایانی که ادعا دارند دست‌شان روی دکمه فیلترینگ نمی‌رود لازم است در این موارد با جدیت برخورد کنند.  

اگرچه این موضوع ارتباطی با وزیر ارتباطات ندارد، اما وي از احتمال قريب‌الوقوع طرح سوال از وزیر ارتباطات بابت اين قضيه خبر داد و گفت: وزیر ارتباطات باید پاسخگو باشد که چرا تا به امروز شاهد اقدام موثری نبوده‌ایم و این سایت‌ها علاوه بر افزایش تعداد، مخاطبین و سرمایه‌های بیشتری را جذب مي‌کنند. چگونه ممکن است افرادی در طول روز از حساب‌هایی با مبدا یکسان مبالغ حاصل از قمار را دریافت نمایند و نتوان پیگیری کرد.

اين نماينده مجلس این نوع فعالیت را در همه فرهنگ‌ها عملی تقبیح شده دانست كه علاوه بر ایراد ضرر و خروج سرمایه ملی موجب خسران شخص خواهد شد.

بر اساس اين گزارش، گرچه ريیس فراکسیون مبارزه با مفاسد اقتصادی مجلس خواستار رسيدگي وزير ارتباطات به عنوان عضوي از كابينه نسبت به اين مهم شده است. اما نبايد فراموش كرد كه در برخورد با قمارخانه‌هاي آنلاين و آنچه كه عموما با قضيه فيلترينگ در ارتباط باشد، دستگاه‌ها و عوامل موثر ديگري نيز دخالت دارند كه بررسي سوابق عملكرد آنها نشان مي‌دهد نفوذ آنها در آنچه كه در فضاي مجازي بايد برود يا بماند به مراتب ممكن است بيشتر از وزارت ارتباطات به عنوان عضوي از اعضاي كميته فيلترينگ باشد. همچنين در خصوص برخورد با قمارخانه‌هاي آنلاين و سايت‌هاي شرط‌بندي كه عمده زمينه فعاليت آنها را پيش‌بيني مسابقات فوتبال تشكيل مي‌دهد، عملكرد پليس فتا به عنوان يك دستگاه پليسي و انتظامي‌ نيز قابل تامل است. زيرا در گذشته به دفعات هشدارهايي نسبت به عدم مشاركت كاربران در اين گونه كانال‌ها و سايت‌ها مشاهده شده است، اما واقعا چرا تا كنون برخورد ضربتي با اين قبيل فعالان كه شناسايي آنها حتي از آشاميدن آب خوردن هم آسان‌تر است، صورت نگرفته است اما به طور تقريبي هفته‌اي نيست كه خبري از دستگيري گردانندگان كانال‌هاي غيراخلاقي در اقصي نقاط كشور منتشر نشود.

 

دوراهي الزام يا اختيار توسط آموزش و پرورش

از زماني كه بحث فيلتر تلگرام و ساير پيام‌رسان‌هاي خارجي مطرح شده است، موجي بسيار گسترده در سازمان‌ها و دستگاه‌هاي دولتي كشور سرايت كرده است كه طي آن متوليان امر را بر آن داشته است كه تا جايي كه مي‌توانند و ضمن به كار بستن ابزارهاي مختلف، مخاطبان خود اعم از كارمندان و حتي ذي‌نفعان خود را مجبور كنند از پيام‌رسان‌هاي بومي ‌و در اکثر موارد فقط پيام‌رسان سروش استفاده کنند. شايد اين رويكرد در نگاه نخست، اقدامي ‌در جهت حفظ امنيت اطلاعات و حمايت از توليدات داخلي به نظر برسد اما به طور مسلم مي‌بايست حرفه‌اي و با در نظر گرفتن حقوق همه‌جانبه كاربران باشد.

در همين راستا، هفته گذشته آموزش و پرورش از دو الزام خبر داد كه به درستي مشخص هم نيست آيا اتاق فكر اين وزارتخانه به اين قضيه انديشيده است كه اجرايي ساختن اين الزامات چه قدر ممكن است و يا صرفا در موج به راه افتاده در اين خصوص قرار گرفته و اقدام به وضع يك سري بايدها و نبايدها كرده است؟ در اين خصوص مي‌توان به اظهارات بطحايي، وزير آموزش و پرورش در خصوص صدور بخشنامه‌ای اشاره كرد كه در آن ذکر شده با توجه به سیاست‌های کلی نظام و فضای انحصاری که برای یک پیام‌رسان خارجی ایجاد شده است تمامی بخش‌های آموزش و پرورش باید از پيام‌رسان داخلی استفاده کنند. اما آموزش و پرورش در هفته گذشته براي حوزه ديگري نيز الزاماتي را ايجاد كرد. اين الزام كه هنوز به مرحله صدور بخشنامه نرسيده است در خصوص تلويزيون تعاملي ويژه اين وزارتخانه با عنوان سينا است. اين تلويزيون در حال سپري كردن دوران آزمايشي است، اما ظاهرا مقدمات مشاهده اجباري محتوا و برنامه‌هاي آن براي دانش‌آموزان، معلمان و خانواده‌ها اجباري خواهد شد.

لذا صرف‌نظر از اين كه آيا اجبار كاربران به استفاده از پيام‌رسان‌هاي داخلي و يا مشاهده تلويزيون تعاملي چه قدر عملياتي است و يا عموما تصميم درستي هست يا نه، يك نكته بسيار اساسي وجود دارد و اين است كه آيا خود اين محصولات شرايط عرض اندام و قابليت ارايه امكانات و محتواي مناسب را دارند و يا مي‌خواهند صرفا زير چتر حمايت‌هاي قانوني و بايد و نبايدها قرار بگيرند؟

سازمان فضايي و دستور كار جديد

به طور كلي سازمان فضايي كشور در زمره آن دسته از سازمان‌هايي قرار مي‌گيرد كه به‌ندرت تمايل به اطلاع‌رساني و اعلام آخرين وضعيت پروژه‌هايي كه در دست دارد جهت تنوير افكار عمومي ‌نشان مي‌دهد. اما هنگامي ‌هم كه اقدام به انجام اين كار مي‌كند بنا به دلايلي چون وجود سوابق متعدد در به زمين نشستن بسياري از پروژه‌هايش كه بخش قابل توجه آنها را ماهواره‌ها تشكيل مي‌دهند معمولا با واكنش‌هاي متعددي مواجه مي‌شود.

اما هفته گذشته رييس اين سازمان از ورود به عرصه جديدي از اين فعاليت سخن گفت كه علاوه بر بازتاب فراوان، غافلگيركننده نيز بود. براري، رييس سازمان فضايي كشور اظهار داشت از آنجا که فضا، محیطی ناشناخته و اسرارآمیز و دارای ویژگی‌های بسیار متفاوتی از سطح زمین همچون شرایط خلا، بی‌وزنی و عناصر ناشناخته است از اين جهت سازمان مذكور در دستور كار خود دارد تا با توسعه زیرساخت‌ها و بسترهای لازم و تدوین بسته‌های حمایتی، از تولید بازی‌های فضایی حمایت كند.

آنچه بديهي است سفارش ساخت بازي كامپيوتري با يك موضوع خاص نظير دفاعي، سلامتي، شهري، مذهبي و يا حتي فضايي توسط سازمان‌هاي متولي يك راهكار بسيار مناسب و غيرمستقيم جهت ترويج و فرهنگ‌سازي موضوع مدنظر به شمار مي‌رود. اما اين كه ورود به زيرساخت‌ها و بسترهاي لازم جهت اجراي اين هدف مورد نظر سازمان مذكور قرار گيرد، قطعا به شرح وظايف و ماموريت‌هاي وي بازمي‌گردد كه بعيد به نظر مي‌رسد اين قضيه در شرح وظايف سازمان فضايي گنجانده شده باشد.

بر اساس اين گزارش، صرف‌نظر از اعلام ورود سازمان فضايي كشور به حوزه بازي‌هاي رايانه‌اي، اين حوزه كه داراي حساسيت‌هاي ويژه‌اي نه تنها در ايران بلكه در ساير كشورهاي جهان است داراي متوليان متعدد مستقيم و غير مستقيمي ‌است كه به انحاي مختلف ادعاي داشتن مسووليت در اين حوزه به خصوص را دارند اما در عمل صرفا صاحب اختيارات هستند و فاقد مسووليت به شمار مي‌روند. بنياد بازي‌هاي رايانه‌اي، شوراي‌عالي فضاي مجازي، آموزش و پرورش، شوراي‌عالي انقلاب فرهنگي و ده‌ها بنياد و نهاد غيرانتفاعي كه در گوشه‌اي به فعاليت مشغول‌اند و ادعاي اداره به صورت خصوصي و مردم‌نهاد را يدك مي‌كشند از ديگر بازگردانان اين حوزه هستند كه گاه با ساخت يك بازي و گاه با پيش بردن يك بخش‌نامه يا آيين‌نامه و يا اخذ بودجه در زمينه بازي‌هاي رايانه‌اي به اعمال نظر مي‌پردازند.

درج دیدگاه

بررسی بازی