همراه ما باشید
هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور

فرصتی برای کاهش تبعات اخبار جعلی

زهرا میرخانی

انتشار خبر پیدا شدن یک جسد مومیایی‌شده در تهران فارغ از هویت مومیایی، هیاهوی رسانه‌ای زیادی درکشور ایجاد کرد. کمتر مقام مسوولی پیدا شد که در این باره مهر سکوت بر لب زده باشد و چندین دستگاه اظهار نظرهای ضد و نقیضی در این مورد کردند. این البته تنها یک نمونه کوچک از تناقض‌گویی‌‌ها در اطلاع‌رسانی است در حالی که با همه‌گیر شدن شبکه‌های اجتماعی جوامع در بستر فضای مجازی درگیر خطر اخبار جعلی یا فیک‌نیوز شده‌اند و متاسفانه رسانه‌های رسمی هم با کم‌توجهی و یا تحت تاثیر هیجان‌زدگی اخبار دروغ یا جعلی را منتشر می‌کنند. فضای محدود مطبوعات، تنوع دستگاه‌های اجرایی و البته دست به دست شدن شایعه و اخبار کذب در پیام‌رسان‌ها، همگی از عوامل انتشار این‌گونه اخبار محسوب می‌شوند. (در صفحه 6 همین شماره به طور مبسوط به بحران اخبار جعلی در کشور پرداخته‌ایم).

اما راهکار کاهش تبعات اخبار جعلی چیست؟ واقعیت این است که در کشور ما دستگاه‌ها و سازمان‌های زیادی وجود دارند که شرح وظایفشان با یکدیگر هم‌پوشانی دارد و به نوعی موازی یکدیگر فعالیت می‌کنند. لذا شاید یک راهکار ابتدایی و اولیه این باشد که خوشه‌های اطلاع‌رسانی در حوزه اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، شهری و غیره ایجاد شده و در هر بخش یک نهاد مسوول پاسخگویی باشد. در چنین شرایطی به طور حتم خبرها نیز به شکل کانالیزه و از یک منبع قابل اتکا به گوش مردم می‌رسند و در نتیجه از تناقض‌گویی و انتشار اخبار جعلی تا حد امکان جلوگیری می‌شود.

البته در این خصوص و در عین مشوش بودن فضای رسانه‌ای و وفور اخبار جعلی و متناقض اما از دیرباز شاهد تجربه‌های موفق در حوزه‌های نظامی و امنیتی بوده‌ایم. در حوزه مسایل امنیتی و نظامی اخبار از یک مجرای واحد و با انضباط خاص ارایه می‌شوند. از این رو در دو حوزه مذکور شاهد پراکندگی اخبار، تناقض آماری و اطلاعاتی و دیگر مسایل که می‌توانند یکی از عوامل بسترساز انتشار اخبار جعلی و باورپذیری آنها شود، نبوده و نیستیم.

حادثه پلاسکو را فراموش نکرده‌ایم یا بحران اطلاع‌رسانی پس از زلزله‌های مختلف در کشور را، حال آنکه در این گونه مواقع و با تشکیل یک نهاد به عنوان مرجع پاسخگویی می‌توان به راحتی علاوه بر جلوگیری از تشویش اذهان عمومی و آموزش همگانی در توجه به یک منبع معتبر، ناشران اخبار جعلی را نیز شناسایی و از تبعات منفی پس از آن جلوگیری کرد.

درج دیدگاه

بررسی بازی