همراه ما باشید
هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور

آغاز یک ماراتن ناقص و ناتوان

دیجیتالی کردن محتواهای سازمانی اولویت دارد!

عباس پورخصالیان

اکنون مدتی است که موضوع «تولید محتوای دیجیتالی» در همه نهادهای متولی و متصدی توسعه فناوری اطلاعات ایران به‌جد پیگیری می‌شود، ولی آنچه مغفول مانده است، دیجیتالی کردن نوع به‌خصوصی از محتوای موجود در سازمان و همواره مورد استفاده کارکنان و مشتریان است به نام «دانش سازمانی یا corporate knowledge» که آگاهی‌ها، استانداردهای سازمانی، مهارت‌های شخصی افراد کلیدی تشکیل‌دهنده سازمان و حتی تجربه مشتریان را نیز شامل می‌شود. 

تلاش برای تولید محتوای بومی در کشور به‌قدری گسترده شده است که می‌توان از آن، به عنوان "نهضت" یا «جنبش تولید انبوه محتوا» یاد کرد. این نهضت یا جنبش اما هنوز ناقص و ناتوان است. ناقص است، چون همه ابزار لازم (مثل عِده و عُده، قانون و سرمایه) را در اختیار ندارد؛ و ناتوان است، چون هنوز اولویت‌های نهادی‌اش را نمی‌شناسد.

اکنون تولیدکنندگان محتوای دیجیتالی در هر موضوع، هر حوزه و هر زمینه‌ای که بتواند "ارزش‌آفرینی" کند وارد می‌شوند، مثلِ محتواهای مربوط به: بازی و سرگرمی، دین و فرهنگ، پزشكی و سلامت، آموزش و پرورش، كارآفرینی و اقتصاد دانش، علوم فنی و مهندسی، هنر و معماری، بانكداری پرداخت و فناوری‌ مالی، نقشه‌برداری و گردشگری، جاده­سازی و ساختمان و از این قبیل حوزه‌ها.

کنشگران حوزه تولید محتوا برای شناسایی و یافتن استعدادهای درخشان در زمینه تولید محتوای دیجیتالی، مسابقه و ماراتن ترتیب می‌دهند و شبکه اجتماعی ایجاد می‌کنند:

* دانشگاه‌ها (مثل دانشگاه شریف و آزاد اسلامی)، جامعه مدنی (مثل حسینیه ارشاد و شبکه مدرسه)، وزارتخانه‌ها (مثل وزارت‌ ارتباطات، آموزش و پرورش، علوم و ارشاد) و بخش خصوصی (مثل بسیاری از استارت‌آپ‌های فعال در این حوزه)، سازمان مردم‌نهاد (مثل پژوهشگاه فناوری‌های علوم‌زیستی و شهر کتاب)، بسیاری از دست‌اندرکاران زمامداری الکترونیکی (e-Governance) و اکثریت قریب به اتفاق کاربران فضای سایبر، همه به دنبال تولید محتوای دیجیتالی هستند.

 **ولی بسیاری از مدیران سازمان‌ها و نهادها، گویا هنوز به این نکته نمی­اندیشند یا نرسیده‌اند که:

* دانش درون‌سازمانی و مهارت‌های فردی کارکنان به علاوه تجربه مشتریان را نیز باید به شکل محتوایی دیجیتالی مستند و نگهداری کرد،

* تولید این نوع محتوای درون‌سازمانی (با موضوع دانش سازمانی و مهارت‌های فردی)، نسبت به تولید محتوای برون‌سازمانی/ تبلیغاتی، ارجح است و اولویت دارد.**

فراموش شدن نخستین نسخه "مدیریت دانش سازمانی"

من دو سال پیش از پیروزی انقلاب اسلامی با نخستین نسخه سامانه مدیریت دانش در شرکت مخابرات ایران آشنا شدم. البته، در آن زمان هنوز چنین اصطلاحی وضع نشده بود و نام آن: «کمپانی‌رکورد» بود، اما کارکردش ارایه خدمات مدیریت دانش سازمانی به کارکنان بود.

ساختمان دو طبقه‌ای که میان باشگاه پیام و ساختمان بلندمرتبه اکنون در مالکیت شرکت ارتباطات زیرساخت قرار دارد، محل نصب و بهره‌برداری مِین‌فریمی بود که «کمپانی‌رکوردِ» شرکت مخابرات ایران را درون خود جای داده بود.

همکارانی که دارای یک پایانه (نه رایانه! بلکه یک "ترمینال") و یک رمز عبور بودند، دسترسی به «کمپانی‌رکورد» داشتند و می‌توانستند در محل کار خود، در ساختمان‌های منظقه سیدخندان یا در وصال شیرازی، استانداردهای طراحی شبکه‌های مخابراتی و نقشه‌های مصوب را فرابخوانند، مورد مطالعه و بررسی قرار دهند و اطلاعات "کمپانی‌رکورد" را برای فعالیت روزانه خود به خدمت بگیرند و روزآمد کنند.

این، آغاز دیجیتالی شدن دانش سازمانی در کشور بود و می‌توانست به مرورِ زمان، توسعه یابد؛ تا امروز که بیش از چهار دهه از آن آغاز می‌گذرد، بدون شک به سامانه مدیریت دانش سازمان فناوری اطلاعات ایران تبدیل شود.

اما، پیروزی انقلاب و قطع روابط کاری شرکت مخابرات ایران با شرکت بل، وقفه‌ای طولانی در فرآیند گذار ما از عصر آنالوگ به دیجیتال به وجود آورد و پنج‌،شش سال بعد از پیروزی انقلاب، هنگامی که نخستین تجهیزات مراکز تلفنی دیجیتالی داشت وارد کشور می‌شد، برای برنامه‌ریزی و جای‌یابی بهینه ساخت و ساز مراکز تلفنی در شهر تهران، همکارانم در واحد برنامه‌ریزی، گهگاه به سراغ «کمپانی‌رکورد» مذکور می‌رفتند و از خروجی‌های آن استفاده می‌کردند. [البته، همین کاربردهای مقطعی هم، نادرست بودند زیرا طی این پنج،شش سال، اطلاعات موجود در "کمپانی‌رکورد" منقضی شده و با داده‌های واقعی شرکت و شهر تهران به‌روز ‌نشده بود. در نتیجه (برای مثال) وقتی که به کمپانی‌رکورد رجوع کردند و  محل بهینه ایجاد مرکز LCT (مرکز دوم نگهداری و بهره‌برداری ارتباطات راه دورِ بین‌شهری و بین‌المللی) را از کمپانی‌رکورد "پرسیدند" ، به غلط دره‌ای گود میان دو بزرگراه را دریافت کردند که اکنون ساختمان LCT در آن قرار دارد.]

اکنون پس از گذشت چهاردهه از آن زمان، هیچ اثری از "کمپانی‌رکورد" به‌جا نمانده و جایگزینی نیز برای آن ایجاد نشده است.

لذا امروزه جا دارد که شرکت‌ها و نهادهای کشور در کنار به خدمت گرفتن سامانه‌های مدیریت محتوا، نخست به فکر ایجاد سامانه‌های مدیریت دانش سازمانی باشند و در رأس همه آنها، سازمان فناوری اطلاعات ایران بکوشد چنین سامانه‌ای را برای خود ایجاد کند و پیشران ایجاد آن برای سایر نهادها شود.

در پایان برای آن که فرق­های میان سامانه مدیریت محتوا و سامانه مدیریت  دانش سازمانی نشان داده شود، این دو سامانه در جدول با هم مقایسه شده‌اند.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

مقایسه CMS و  KMS

سنجه‌ها

ویژگی‌ها

CMS یا سامانه مدیریت محتوا

KMS یا سامانه مدیریت دانش سازمانی

ایجاد سامانه

دانه‌بندی اطلاعات خُرد

پشتیبانی تولید صفحه و وبگاه

پشتیبانی تولید متن از مقالات جزیی به مقالات تفصیلی

بسامد

به‌روزرسانی‌ها

ادوارنامه:

 سالنامه، فصل‌نامه و

ماهنامه

پی آیند:

هفته‌نامه، روزنامه و "ساعت‌نامه"

تعداد همکاران

وبگاه سازان و

پدیدآورندگان محتوا

یا  محتواآفرینان

همه یا بخشی از کاربران، شاملِ: کارکنان، شرکای ذینفع و حتی مشتریان

مدیریت سامانه

فرایند تألیف و تجدید نظر

 فرایندی تقسیم و تفویض شده به

همکاران رتبه اول و

همکاران رتبه دوم سازمان

فرایندی تقسیم و  تنظیم وظایف واگذار شده

به اکوسیستم سازمان

انتشار سامانه

فرایند انتشار

فرایند تصویب گام به گام کد منبع، توسط  پدیدآورندگان، تولیدکنندگان و مجریان آزمون‌ها

تمام فرایند تصویب و انتشار توسط

تولیدکننده

کاربردپذیری

هدف‌گیری یک  یا دو کاربرد برای مصرف‌کننده

هدف‌گیری همه امور کاربردی برای مصرف‌کننده

مأخد جدول مقایسه CMS و KMS:

 http://www.kmworld.com/Articles/White-Paper/Article/Content-Management-vs.-Knowledge-ManagementA-Summary-of-Key-Differences-40967.aspx?PageNum=2

درج دیدگاه

بررسی بازی