همراه ما باشید
هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور

ICT ایرانی در هفته‌ای که گذشت

فیلترینگ حریف قمارخانه‌های آنلاین نشد

پریسا خسروداد

 

با توجه به فرا رسیدن ماه‌های منتهی به انتخابات ریاست جمهوری در ایران، به نظر می‌رسد جدیت مقامات تصمیم‌گیر در خصوص اعمال سیاستگذاری در فضای مجازی به مراتب بیشتر شده است. این قضیه در خصوص شبکه‌های اجتماعی بیش از هر طرح دیگری به چشم می‌خورد. شبکه‌های اجتماعی که با بیش از حدود یک دهه فعالیت در ایران، هم‌چنان فاقد چشم‌انداز مشخص در چگونگی وضعیت ادامه فعالیت هستند و دایم با چالش‌هایی نظیر فیلترینگ، اخذ مجوزهای قانونی، انتقال بسترهای فنی به داخل خاک ایران، تامین خواسته‌های مسوولان ایرانی در زمینه سانسور محتوا و خدمات دست و پنجه نرم می‌کنند در طول هفته اخیر نیز شاهد بروز تحولاتی بودند. دامنه این تحولات به حدی گسترده بود که تاثیراتی نیز بر وضعیت فعالیت پیام‌رسان‌های وطنی برجای گذاشت. در گزارش این شماره ICT ایرانی ضمن پرداختن به این مهم به تحلیل و ارزیابی اهم آنچه که در هفته گذشته به وقوع پیوست، می‌پردازیم.

·        بسته‌های تشویقی برای پیام‌رسان‌های وطنی

هفته گذشته محسنی اژه‌ای، سخنگوی قوه قضاییه در نشست خبری خود در خصوص فیلترشدن کانال‌های بدون مجوز تلگرام که دارای بیش از پنج هزار عضو هستند، اظهار امیدواری کرد که شورای‌عالی فضای مجازی سریع‌تر سیاست‌های خود را ابلاغ کند.

پرونده صدور مجوز برای کانال‌های خبری تلگرام در حالی باز است که این پیام‌رسان با داشتن قریب به ۳۰ میلیون عضو در ایران به دلیل عدم موافقت با انتقال سرورهایش به داخل خاک کشور همچنان مورد غضب بسیاری از مقامات به ویژه در دستگاه قضایی و کمیته تعیین مصادیق است.

به هر حال هدفمند و یا تصادفی چنین شد که شورای‌عالی فضای مجازی نیز در این هفته به تبیین نحوه فعالیت پیام‌رسان‌های داخلی و خارجی پرداخت. به‌طوری که فیروزآبادی، دبیر شورا اظهار داشت، طبق تصمیمات جدید اتخاذی از این پس شبکه‌های خارجی فعال در ایران باید به ثبت برسند، نماینده حقوقی داشته باشند و دیتای خود را به داخل ایران منتقل کنند.

فیروزآبادی در تشریح بسته‌های تشویقی برای پیام‌رسان‌های ایرانی نیز آنها را بر اساس تعداد مشترک تقسیم‌بندی کرد و گفت: شبکه‌های دارای زیر یک میلیون مشترک می‌توانند اجازه تبلیغات داشته باشند. اگر میان یک تا سه میلیون مشترک داشته باشند، سازمان‌های دولتی می‌توانند تبلیغات‌شان را روی این شبکه‌ها انجام دهند. چنانچه مشترکان آنها بین سه تا پنج میلیون نفر باشند، اجازه عرضه خدمات بانکی و دولت الکترونیکی برای آنها صادر می‌شود و با قرار گرفتن در زمره شرکت‌های دانش‌بنیان از مزایای آنها بهره می‌برند. لذا با داشتن بیش از پنج میلیون مشترک، بدون پرداخت هزینه اپراتوری به عنوان اپراتور تلقی می‌شوند.

حال باید دید تعیین این مشوق‌های رنگارنگ خواهد توانست اقبال خوشی را برای پیام‌رسان‌های وطنی رقم بزند؟ زیرا ظاهرا بیشتر از آن که پیام‌رسان‌های ایرانی احتیاج به مشوق داشته باشند، کاربران ایرانی هستند که باید برای کوچ به سمت آنها تشویق شوند.

·        خطای سامانه راه‌آهن، عامل سانحه ریلی هفت‌خوان

پنجم آذرماه سال جاری بود که دو قطارمسافربری در ایستگاه هفت‌خوان به یکدیگر برخورد کردند و با خروج چهار واگن قطار از ریل، متاسفانه ۴۸ انسان جان خود را از دست دادند. هفته گذشته ‌مرکز مطالعات اقتصادی دانشگاه علم و صنعت با انتشار گزارش تحلیلی درباره این سانحه به بررسی عوامل موثر در وقوع آن پرداخت که بسیار تامل‌برانگیز بود. در این گزارش به نقش حداقل چهارعامل در بروز این حادثه اشاره شده است که ‌خطای مکرر سامانه کنترل ترافیک به عنوان عوامل موثر در بروز سانحه ریلی هفت‌خوان قلمداد شده است. این سامانه که مشابه آن در دنیا تحت نام ATC شناخته می‌شود، دو سال پیش با حضور معاون اول رییس‌جمهور و وزیر راه و شهرسازی رسما به بهره‌برداری رسید. اما بنا بر مستندات موجود، عملکرد این سامانه از زمان بهره‌برداری تا روز وقوع حادثه همچنان با خطاهای زیادی همراه بوده است که در نهایت زمینه بروز خطای انسانی در کنترل و هدایت قطار را فراهم می‌کند.

·        ورود وزارت اطلاعات به پرونده قاچاق گوشی

گوشی موبایل و سایر تجهیزات سخت‌افزاری نظیر لپ‌تاپ، تبلت و دوربین که از آغاز سال جاری تا کنون به نقطه سیبل دولت جهت مبارزه با کالای قاچاق تبدیل شده‌اند، در هفته گذشته با اتفاقات جدیدی روبه‌رو شد. به طور کلی کنترل و مبارزه با قاچاق کالا و به ویژه موبایل در ایران تحت تاثیر نفوذ دستگاه‌های بسیاری قرار دارد. از جمله این که در مبارزه با پدیده قاچاق در ایران نهاد ریاست جمهوری از طریق ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، وزارت اقتصاد از طریق سازمان گمرک، وزارت صنایع از طریق سازمان حمایت از مصرف‌کننده، وزارت ارتباطات از طریق سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، وزارت دادگستری از طریق سازمان تعزیرات حکومتی و همچنین گاهی مجلس و قوه قضاییه نیز دارای قدرت مانور و اعمال تصمیم‌گیری در خصوص نحوه مبارزه با قاچاق کالا هستند. اما بررسی‌های انجام شده حاکی از ورود جدی وزارت اطلاعات به بازار قاچاق گوشی در کشور است. به طوری که روابط عمومی این وزارتخانه خبر از کشف بیش از هفت هزار گوشی قاچاق تلفن همراه در استان‌های کرمان و اصفهان به ارزش تقریبی هفت میلیارد تومان داد و اعلام کرد باند مذکور تاکنون حدود 200 میلیارد تومان کالای قاچاق به کشور وارد کرده است.

در همین راستا، ستاد مبارزه با قاچاق کالا نیز اعلام کرد با همکاری وزارت اطلاعات محموله بزرگ دیگری از تجهیزات رایانه‌ای به ارزش بیش از 300 میلیارد ریال که از طریق خلاف اظهاری و توسط فردی سابقه‌دار وارد کشور شده بود، کشف و ضبط شده است. کشف محموله‌های قاچاق در اقصی نقاط کشور از نقاط مرزی گرفته تا انباری در میدان رسالت تهران همراه با بگیر و ببندهای خرده‌فروشان گوشی قاچاق در خیابان جمهوری در حالی ادامه دارد که بیش از هشت نهاد جهت مبارزه با قاچاق گوشی در کشور فعالیت می‌کنند و همچنان گلوگاه اصلی مبارزه با این پدیده یعنی اجرای طرح رجیستری همچنان با موانع و تاخیر در پیاده‌سازی همراه است.

·        فیلتر سایت‌های غیراخلاقی در روسیه توسط ایران!

در هفته‌ای که گذشت، طی رویدادی غیرمنتظره دسترسی به محتوای ۲۵۶ سایت مبتذل برای کاربران در کشورهایی همچون روسیه، هنگ‌کنگ، هند، اندونزی و برخی دیگر از کشورهای جنوب و جنوب شرق آسیا در حالی مسدود شد که دولت آن کشورها نقشی در فیلترینگ سایت‌های مذکور نداشتند و سرورهای متعلق به سایت‌های یاد شده نیز بدون نقص فنی به فعالیت می‌پرداختند. مدتی پس از یافتن علت بروز این اختلال مشخص شد، شرکت مخابرات ایران ضمن بلوکه کردن دسترسی به محتوای سایت‌های هرزه‌نگاری یاد شده، مسیر کلی دسترسی به آنها را نیز مسدود کرده و در مقابل مسیرهای ساختگی و غیرواقعی را برای این کار طراحی کرده است. لذا با توجه به این که معمولا کوتاه‌ترین مسیر برای دسترسی به یک سایت برای کاربران کشورهای مختلف انتخاب می‌شود و در برخی موارد این کوتاه‌ترین مسیر همان مسیرهای ساختگی طراحی شده از طریق ایران است، کاربران کشورهای دیگر نیز نتوانسته‌اند به سایت‌های فیلترشده دسترسی یابند. رفع این اختلال یک روز توسط شرکت مخابرات ایران به طول کشید.

·        رشد بی‌سابقه مصرف اینترنت موبایل

اما هفته گذشته مصادف با فوت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی بود که به یکباره در پی هجوم کاربران به شبکه‌های اجتماعی جهت دسترسی به اطلاعات بیشتر، اینترنت کشور با اختلال مواجه شد. در ابتدا این گمانه‌زنی مطرح شد که در پی بروز اختلال پیش آمده، اراده‌ای قرار دارد و با این رویکرد کندی و گاه قطعی پیش آمده تعمدی است. اما وزارت ارتباطات با رد شایعه دست داشتن بابت اختلال در اینترنت اعلام کرد که کندی سرعت ناشی از افزایش بار ترافیکی و افزایش مراجعه مردم به اینترنت برای اطلاع از آخرین اخبار بوده است. گفته شده این میزان رشد یکباره در مصرف اینترنت طی یک روز، به غیر از مناسبت‌ها بی‌سابقه بوده است.

·        قماربازی آنلاین و راهکار سوخته فیلترینگ

چندی پیش در ICT ایرانی نسبت به رواج سایت‌ها و کانال‌های قماربازی آنلاین که با سوءاستفاده از خدمات بانکداری الکترونیکی اقدام به اخذ وجه جهت ترتیب دادن بازی و چیدن میز با کارت‌های مخصوص و سایر ادوات متعلق به قمار می‌کردند، گزارشی را در همین صفحه منتشر کردیم و هشدارهایی دادیم. اما به نظر می‌رسد زمینه فعالیت برای مافیای این تشکیلات همچنان هموار است. به طوری که در هفته گذشته، مدیرعامل بنیاد بازی‌های رایانه‌ای در پی گسترش بازی‌های آنلاین در قالب قمار خواستار ورود جدی پلیس فتا و کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه برای جلوگیری از فعالیت این بازی‌ها شد. وی اظهار داشت فعالیت بازی‌های آنلاین قمار رو به افزایش است و تاکنون طی تعامل با کارگروه مصادیق، لینک بازی‌ها برای فیلتر شدن ارایه شده است. اما فیلترینگ راه‌حل نهایی برای جلوگیری از فعالیت آنها نیست، زیرا اغلب این بازی‌های آنلاین حتی تحت دامین نیز نیستند و به یک IP متصل می‌شوند و حتی اگر IP فیلتر شود با استفاده از ابزارهایی به‌ راحتی می‌توان به این بازی‌ها دسترسی پیدا کرد.

طبق قانون مجازات اسلامی، قماربازي با هر وسيله‌اي ممنوع و مرتکبان اين‌گونه جرايم به يک تا شش ماه حبس و يا تا 74 ضربه شلاق محکوم مي‌شوند و در صورت تجاهر به قماربازي به هر دو مجازات محکوم مي‌شوند .

درج دیدگاه

عصــر بــازی