همراه ما باشید
هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور
Soroush - Asreertebat | عصر ارتباط - پیام‌رسان سروش

آغاز میلیاردی که در تاریکی کلید خورد

مكعب دربسته روبيكا

سياوش روشني

عادت كرده‌ايم كه شاهد ظهور یکشبه كسب‌وكارهاي اينترنتي باشیم كه هيچ‌گاه خودشان را درست معرفي نمي‌كنند. در گذشته رسم بود وقتي كه كسب‌وكاري در اين ابعاد راه بيفتد، نشست خبري برگزار كند تا مجموعه و پديدآورندگان آن معرفي شوند و بعد شروع به تبليغات مي‌كردند؛ اما چند سالي هست كه اين رويه برعكس شده است.

در حال حاضر ما با انبوهي از اپ‌ها و كسب‌وكارهاي نوپا مواجه هستيم كه مشخص نيست پديدآورندگان آنها چه كساني هستند و هرچه مي‌گرديد، اطلاعات كمتري درباره آنها به دست مي‌آوريد.

اين ماجرا وقتي پيچيده‌تر و عجيب‌تر مي‌شود كه اين كسب‌وكارهاي نوپا تبليغات ميلياردي، از ارزان‌ترين محيط‌هاي تبليغ گرفته تا گران‌ترين محيط‌هاي تبليغي را يكشبه اشغال مي‌كنند.

كار به همين‌جا ختم نمي‌شود و درحالي‌كه كسي نمي‌داند اين كسب‌وكارهاي نوين كيستند، به كجا وابسته‌اند و مدل تجاري‌شان چيست و چگونه اين حجم از تبليغات را مديريت مالي مي‌كنند هر شب وعده قرعه‌كشي‌هاي لاکچری نیز مي‌دهند.

اين مقدمه در مورد بسياري از كسب‌وكارهاي امروزي مصداق دارد كه در متن حاضر سراغ روبيكا رفته‌ايم؛ اپليكيشني كه این روزها و در شرایط سخت اقتصادی که بسیاری از شرکت‌های قدمی، بزرگ و شناسنامه‌دار در حاشیه هستند، به هر طرف که سر می‌گردانید تبلیغات آن را می‌بینیم اما در عین حال چیز زیادی از آن نمی‌دانیم.

ما نيز همچون شما هيچ اطلاع دقيقي از اين شركت و مالكان آن به دست نياورديم، اما ظاهرا روبیکا براي برخي مسوولان و نهادهاي دولتي از جمله وزير ارتباطات و سازمان فناوري اطلاعات شناخته‌شده هستند.

همچون بسياري از اپ‌هاي نوظهور ديگر، روبيكا هم يك مكعب دربسته است كه هيچ‌كس اطلاع چنداني از درون آن ندارد و صرفا با بمباران تبلیغاتی یکطرفه و اصرار به نصب چیزی مواجه هستیم که تنها سطح این مکعب را به مردم معرفی می‌کند.

از آنجا که مدیران این شرکت حاضر به پاسخگویی نشدند، در گزارش حاضر تلاش كرده‌ايم تا در حد امكان خود از اين اپ تازه به ميدان آمده و اسرار کاری آن رمزگشايي كنيم و ببینیم آیا می‌توان اين مكعب روبيك را درست جور کرد و شناخت؟

تبليغات فوق گسترده روبيكا

از ايام نوروز و با پخش تبليغات گسترده روبيكا در ابتداي سريال پايتخت توجه بسياري به اين اپ جلب شد و قابليت‌هاي مختلف، از ارايه فیلم و موسيقي گرفته تا امكان ارتباط با هنرمندان در اين اپ در كنار رايگان بودن اینترنت، براي بسياري پرسش‌هاي زيادي را در خصوص پديدآورندگان و حاميان احتمالي آن به وجود آورد.

روبيكا همچنين در ساير برنامه‌هاي صداوسيما و نيز در تبليغات محيطي نيز فعاليتي گسترده داشته است و بدون آنكه پشتوانه مالي و سرمايه‌گذاران آن مشخص شود، هر روز شاهد تبليغات گسترده‌تری براي اين اپ بوده‌ايم.

در اين ميان اما براي همه روشن است كه هزينه تبليغات در جام‌جهاني فوتبال و اسپانسرينگ برنامه جام 21 كه اين روزها از صبح تا شب آنتن شبكه سوم سيما را در دست خود داشته و بينندگان بسيار زيادي نيز دارد، از همه تبليغات قبلي روبيكا به مراتب گران‌تر است.

در جام جهاني قبل صداوسیما برای ۲۰۰ دقیقه آگهی مبلغ ۲۰۰ میلیارد تومان گرفته بود كه با اين حساب به عبارتی هر ثانیه ۱۶ میلیون تومان برآورد مي‌شد. بنابراين حتي با فرض محال ثابت ماندن هزينه تبليغات آن‌هم پس از چهار سال!، یک جمع و تفریق ساده برايمان روشن مي‌كند كه یک آگهی ۲۵ ثانیه‌ای برای پخش قبل از بازی فوتبال آن هم برای فقط یک بار ۴۰۰ میلیون تومان برای روبيكا آب خورده است؛ آن‌هم در شرایطی که هنوز به‌درستی مدل تجاری و بازگشت سرمایه این اپلیکیشن مرموز روشن نسیت.

ناشناخته بودن مالكان روبيكا

با وجود تبليغات گسترده در صداوسيما، تبليغات محيطي و صرف هزينه‌هاي ميلياردي براي اين اپ اما هيچ اطلاعات دقيقي از مالکان و سرمايه‌گذاران اين اپ وجود ندارد.

طبق اطلاعات مندرج در سایت رسمی روبیکا، شرکت طراح این اپلیکیشن به نام شرکت فناوران نوین هوشمند پارسی ثبت شده است كه البته هيچ اطلاعات مشخصي از مالكان و سرمایه‌گذاران آن (خصوصی، دولتی یا عمومی) در دست نيست.

براي اطلاع از سرمايه‌گذاران و صاحبان اين اپ كه خدمات عمومي ارايه مي‌كند و لذا مي‌بايست شناسنامه مشخص داشته باشد، تماسي با شماره اعلامي در سايت روبيكا گرفتيم. نکته قابل توجه آنکه بعد از تماس یک پیام صوتی به این شرح ضبط شده است: «با سلام شما با مرکز ارتباط و مشاوره ایران، ICT تماس گرفته‌اید!».

برخی داخلی‌های دیگر مرتبط با شماره تلفن اعلام‌شده از سوی شرکت روبیکا نیز از این قرار است، داخلی یک از این قرار است: ارتباط با CRM (داخلی 1) که ظاهرا مربوط به این شرکت است.

- سامانه ملی آموزش الکترونیک (داخلی 2)

- مرکز مشاوره سبک زندگی سالم (داخلی 3)

- ساماندهی پایگاه‌های اینترنتی (داخلی 4)

- مرکز مشاوره خانواده (داخلی 5)

- مرکز مشاوره مدیریت بحران (داخلی 6)

- مرکز مشاوره غذا و دارو (داخلی 7)

- شرکت توسعه فناوری کوشاافزار قرن (داخلی 8)

- ارسال فکس (داخلی 9)

چنان‌که پیداست، با توجه به تنوع و بی‌ارتباطی موضوعات، ظاهرا روبیکا حتی ارتباطات تلفنی خود را برون‌سپاری کرده و حتی شماره اعلام‌شده در سایت این شرکت متعلق به روبیکا نیست.

اما پس از ارتباط با داخلی مربوطه (عدد 1)، اپراتور پاسخگو ضمن اعلام آنكه نمي‌داند سرمایه‌گذاران و مالکان این شرکت کیستند و اگر هم مي‌دانست اجازه نداشت اطلاعاتي از اين اپ را در اختيار ما قرار دهد، شماره خبرنگار ما را گرفته و اعلام كرد سوالات طرح‌شده را با مديران مطرح مي‌كند تا در صورت تمايل تماس گرفته و پاسخ دهند كه البته تا لحظه تنظيم اين گزارش تماسي گرفته نشده و هيچ پاسخي نيز ارايه نشده است.

(اگرچه از طریق سایت ثبت شرکت‌ها و منابع دیگر می‌توان اطلاعات دقیق‌تری از شرکت، مدیران و سهامداران به دست آورد که در آینده و گزارشی دیگر بیشتر به آن خواهیم پرداخت.)

شائبه نقض حريم خصوصي

فارغ از فلسفه شکل‌گیری و کار اپلیکیشن روبیکا اگر سری به اینترنت بزنید، به ابهامات دیگری در خصوص این اپلیکیشن نیز برخورد می‌کنید. براي مثال، یکی از انتقادها کپی لوگوی روبیکا از یک شرکت خارجی است.

در این میان اما برخي از منتقدان اين اپ معتقدند دسترسی‌هایی که در سورس این اپلیکیشن به دیگر برنامه‌های کاربران وجود دارد، شائبه‌انگيز است. گفته مي‌شود دسترسي‌هايي به تلگرام و ساير اپ‌های شبكه‌هاي اجتماعي در روبيكا وجود دارد كه همين شائبه باعث شد برخي از كاربران در شبكه‌هاي اجتماعي از وزير ارتباطات بخواهند به وضعيت رعايت حريم شخصي در اين اپ رسيدگي كند.

به همین دليل از آنجا که احتمالا خود این شرکت در مورد مذکور پاسخگو نبوده برخی کاربران چندی پیش سراغ وزیر ارتباطات رفتند تا شاید او بتواند پاسخی از مدیران روبیکا به دست بیاورد. محمدجواد آذری‌جهرمی در صفحه تويیتر خود در اين خصوص نوشت: درخصوص نرم‌افزار «روبیکا» که این روزها از صداوسیما تبلیغ می‌شود، پیگیری شد و پاسخی از سوی تولیدکنندگان این اپلیکیشن ارايه شده است.

جهرمي گزارش مردمی و نیز پاسخ فنی واصل‌شده از سوی روبیکا را به یکی از مراکز آپا برای بررسی دقیق فنی ارسال کرد كه كمي بعد نتایج این بررسی توسط ماهر سازمان فناوري اطلاعات ايران اعلام شد.

مرکز ماهر نیز در بخشی از گزارش خود اعلام كرد: «مشاهده شد کدهای منبع نسخه اندرویدی تلگرام به‌صورت کامل در این نرم‌افزار (روبيكا) قرار گرفته است. دلیل این امر استفاده از واسط گرافیگی مبتنی بر Fragments  پیاده‌سازی‌شده در نرم‌افزار تلگرام بوده و بخش عمده باقی‌مانده اساسا بی‌استفاده مانده است. از نظر عملکردی نیز قابلیت‌های شبکه‌های اجتماعی مشابه تلگرام در این نرم‌افزار پیاده‌سازی نشده است و صرفا خدمات ارايه‌شده توسط این اپلیکیشن براساس قابلیت WebView اندروید و شامل ارايه محتوای شماری از سایت‌ها است.»

مرکز ماهر در ادامه به‌صراحت عنوان می‌کند که این نرم‌افزار دسترسی به محتوای اطلاعات سایر اپلیکیشن‌ها از جمله تلگرام را ندارد.

امكانات گسترده روبيكا

يكي از سايت‌هاي اينترنتي در توصيف امكانات و قابليت‌هاي گسترده‌اي كه روبيكا ارايه مي‌دهد، چنين مي‌نويسد: «روبيكا يك نرم‌افزار چندكاره است كه فقط براي شما چاي نمي‌ريزد!» در ادامه، قابليت‌ها و امكاناتي كه براي روبيكا اعلام شده و نيز نقدهايي را كه بر آنها وارد است را با هم مرور مي‌كنيم.

1- رايگان بودن اينترنت موبايل- يكي از نكات جالب توجه روبيكا، امكان بهره‌مندي از اینترنت رایگان است که بسیاری از کاربران را برای استفاده از آن ترغيب كرده است. برای استفاده از این ویژگی کافی است كاربر به اینترنت مستقیم يكي از دو اپراتور اصلي موبايلي متصل شود. روبیکا بر خلاف برخی دیگر از اپلیکیشن‌ها شرط اینترنت رایگان، ثبت‌نام یا اتصال به اینترنت سیم‌کارت به‌صورت مستقیم، کسر هزینه اشتراک در ازای ترافیک رایگان و مواردي از اين دست را مطرح نكرده است و صرف استفاده از اینترنت همراه اول و ایرانسل، مبنای محاسبه ترافیک رایگان قرار داده شده است. البته نظرات كاربران در خصوص رايگان بودن اينترنت در استفاده از اين اپ متفاوت است و برخي از كاربران معتقدند وقتي از روبيكا استفاده كرده‌اند از حجم اينترنتشان كاسته شده است (موضوعی که به شکل مستقل امکان تایید آن را نداریم). همچنين اطلاعی از اینکه روبيكا چه قراردادی با دو اپراتور اصلي داشته كه از كاربرانش كه قصد تماشاي فيلم، يا گوش دادن به موسيقي و در نتيجه مصرف حجم زياد اينترنت دارند پولي بابت ترافيك نگيرند، در دست نيست.

2- مشاهده رايگان فيلم و سريال- در روبيكا بخشي وجود دارد كه امكان مشاهده و پخش فیلم‌ها و سریال‌هايي که توسط عرضه‌کنندگان مختلف از جمله آیو، فیلیمو، فیلم‌نت، تی‌وی‌نت، سیمای همراه، فن‌آوا، اپیدو و آکواریوم ارايه شده وجود دارد. اين درحالي است كه براي استفاده از خدمات اين عرضه‌كنندگان به‌صورت مستقيم و بدون استفاده از روبيكا بايد هزينه‌اي ماهانه پرداخت شود!

3- امكان ارتباط با هنرمندان- در اين بخش نیز بنا بر تبليغاتي كه روبيكا مي‌كند، امكان برقراری ارتباط به‌صورت یک شبکه اجتماعی مانند اینستاگرام با هنرمندان و كاربران ديگر برقرار است. کاربر پس از ورود به این بخش با فهرست برنامه‌های مختلف و همچنین بازیگران و هنرمندان گوناگون روبه‌رو می‌شود که می‌تواند با ورود به هر کدام از آنها، با برنامه یا هنرمند مورد علاقه خود ارتباط داشته باشد. البته كاربران انتقادهاي زيادي به اين بخش وارد و این ابهام را مطرح کرده‌اند كه صفحات هنرمندان در بهترين حالت توسط يك ادمين مشترك و نه توسط خود هنرمندان اداره مي‌شود (موضوعی که به شکل مستقل امکان تایید آن را نداریم).

4- امكان گوش دادن رايگان به موسيقي - پس از ورود به بخش موزیک این اپلیکیشن نیز كاربر با فهرستی از خواننده‌های مختلف در سبک‌های گوناگون روبه‌رو مي‌شود که مي‌تواند با انتخاب هر کدام از آنها به ساخته‌هایشان دسترسی داشته باشد و به رایگان از آنها استفاده كند. البته مشخص نيست در اين بخش نيز هزينه‌هاي كپي‌‌رايت و مالكيت معنوي چگونه رعايت شده و در صورت رعايت شدن حق مالكيت معنوي، چطور و با چه پشتوانه مالي و توجيه اقتصادي اين هزينه‌ها پرداخت مي‌شود.

5- امكان دسترسي به آموزش‌هاي رايگان - بخش آموزشی روبیکا از دیگر بخش‌های این برنامه است كه شامل برگزاری کلاس‌های آنلاین، پخش زنده و مستقیم کلاس‌های آموزشی و سایر روش‌های آموزشی است که فعلا در بيشتر اين بخش‌ها چيز خاصي عرضه نشده است (اگرچه اخیرا کار تبلیغات گسترده و روبیکایی برای این بخش نیز در شبکه‌های صداوسیما مشاهده می‌شود).

6- ارايه خدمات پرداختي- در اين اپ امکان ایجاد کیف پول، مدیریت حساب شخصی، پرداخت به‌صورت دونگی و خرید شارژ برای اپراتورهای مختلف از جمله ایرانسل، همراه اول و رایتل در نظر گرفته شده است.

اين در حالي است كه سال‌ها است بر سر استفاده از كيف پول مجادلات فراواني وجود داشته و بانك مركزي همواره از ارايه مجوز براي كيف پول الكترونيكي طفره رفته است، لذا مشخص نيست روبيكا بر چه اساسي و بنا بر چه مجوزي آن‌طور كه خود مدعي است چنين خدماتي را ارايه مي‌كند.

7- پخش آنلاين و آفلاين برنامه‌هاي تلويزيوني- امكان تماشاي برنامه‌هاي تلويزيوني بيشتر شبكه‌هاي صدا‌وسيما به‌صورت آنلاين در اين اپ در نظر گرفته شده است. همچنين امکان مشاهده برنامه‌های پخش‌شده در صداوسیما است که باعث می‌شود کاربران بتوانند در هر زمان که تمایل داشتند به مشاهده برنامه‌های دلخواه خود بپردازند، از ديگر قابليت‌هاي اين اپ است. البته در اين خصوص نيز مشخص نيست كه روبيكا براساس چه پشتوانه و چه شكل تفاهمي با صدا‌وسيما چنين امكاني را فراهم كرده است.

منابع درآمدي روبيكا

اكنون این پرسش مطرح می‌شود که هزینه تبلیغات یا سرمایه‌گذاری‌های تبلیغاتی روبیکا که روی ارایه خدمات رایگان تمرکز کرده از کجا و چگونه باز می‌گردد. آیا این شرکت پشتوانه‌هایی دارد که به واسطه آن خدمات خود را اصطلاحا سوبسیدایز کرده است؟ آیا هدف در فاز نخست جذب حداکثری کاربران ایرانی است؟ آیا این شرکت به‌عنوان یک هاب و واسطه میان چند خدمات‌دهنده کوچک‌تر قرار گرفته و با تجمیع امکانات فنی و مالی آنها خدمات تجمیعی ارایه می‌کند؟ آیا این اپلیکیشن در حال نقض بی‌طرفی اینترنتی است؟

اصولا بیزینس‌مدل یا طرح تجاری این شرکت برای درآمدزایی و بازگشت میلیاردها تومان هزینه تبلیغاتی این شرکت چیست؟ همان‌طور که ذکر شد، قصد طرح بی‌واسطه و مستقیم این پرسش‌ها و بسیاری دیگر از سوالات و ابهامات را از مسوولان این شرکت داشتیم که این امکان با وجود تاکید بر قانون دسترسی آزاد به اطلاعات و ارایه خدمات گسترده عمومی از سوی مدیران این شرکت محقق نشد.

پس چاره‌ای جز گمانه‌زنی و درنظر گرفتن احتمالات نمي‌ماند و چنانچه مدیران این شرکت نیز پاسخی دارند، می‌توانند ارایه کنند.

اما در حال حاضر بسیاری از شرکت‌های خدمات میزبانی هستند كه با هدف افزايش ترافيك به‌رايگان سايت‌ها و اپ‌هاي پربازديد را هاست مي‌كنند، پس اين امكان وجود دارد كه ميزباني سرورهای روبیکا رايگان باشد.

از چند سال قبل در كشور ما نيز رقابتي ميان ISPها شروع شد و برخي از آنها اعلام كردند كه سايت‌هاي پربازديد داخلي را رايگان روي سرورهاي خود ميزباني مي‌كنند.

نکته دیگر آنکه در مدل تجربه‌شده شرکت‌هایی مثل یوتیوب راهنمای ویژه‌اي برای کاربران این سایت تهیه و اعلام شده كه اگر كانالشان حداقل 10 هزار بازديدكننده داشته باشد، مي‌توانند از سایت يوتيوب و تبلیغات موجود در آن کسب درآمد کنند. براي درآمدزايي با يوتيوب كافي است كه كاربر يك حساب كاربري AdSense ايجاد كند و درخواستش را براي پذيرش درآمدزايي ثبت كند. جالب آنكه اگر افراد داراي حق اشتراك قرمز يوتيوب كه براي ديدن فيلم‌هاي بدون تبليغات ثبت‌نام و پول پرداخت كرده‌اند از مطالب يك كانال بازديد كنند، يوتيوب مبلغ بيشتري را به صاحب محتوا يا كانال پرداخت مي‌كند.

با توجه به اين مدل اقتصادي براي جذب محتوا، مي‌توان چنين گمانه‌زني كرد كه روبيكا نيز از مدل مشابهي استفاده كرده باشد. همچنين اين امكان وجود دارد كه روبيكا با واسط شدن ميان كاربر و سرويس‌هاي كوچكي كه به فروش محتواي ويديويي و صوتي مي‌پردازند، درصدي از درآمدهاي آنها را به‌ازاي كاربراني كه به سمتشان هدايت كرده، دريافت كند. اين احتمال وقتي قوت مي‌گيرد كه بدانيم برخي از فيلم‌ها و سريال‌هاي عرضه‌شده در روبيكا متعلق به سايت‌هاي اشتراك‌گذاري ويديو هستند و در خصوص برخي از اين فيلم‌ها كاربر بايد بابت مشاهده آنها مبالغي را پرداخت كند.

برای روشن‌تر شدن موضوع باید سری به ترکیه و ماجرای رونق گسترده صنعت توریسم آن بزنیم. در تركيه چند سال قبل دولت از هتل‌ها و کسب‌وکارهای مرتبط با توريسم حق شارژ اندکی دريافت كرد و برای رونق کسب‌وکار آنها این پول را به سوبسیدایز کردن پول بلیت هواپیماها تخصیص داد تا مسافران را به ارزان‌ترین قیمت ممکن از کشورهای هدف به سمت ترکیه و هتل‌ها، فروشگاه‌ها، خدمات حمل‌ونقل این کشور سرازیر کنند.

**به‌نظر مي‌رسد كه روبيكا هم از روش تجربه‌شده و مشابهي استفاده مي‌كند و با ارايه تمام محتواهاي سايت‌هاي اشتراك ويديو و موسيقي و گرفتن درصدي از آنها یا با کاهش و تجمیع هزینه تبلیغاتی آنها به‌نوعي براي این شرکت‌ها بازاريابي مي‌كند.**

بخشي ديگر از راز كسب درآمد روبيكا مي‌تواند از طريق داده‌كاوي باشد، يعني همان روشي كه فيس‌بوك، گوگل و ساير ابرسايت‌ها و شبکه‌های اجتماعی كه با كاربران زياد سر و كار دارند از آن استفاده مي‌كنند.

بيشتر شبکه‌های اجتماعی، اپ‌ها و سايت‌هاي پربازديد در واقع با داده‌های کاربران و کاوش آنها (Mining) درآمد دارند. داده‌هایی مانند اطلاعات شخصی کاربران، روابط میان دوستان، موضوعات مورد علاقه، تعداد و محتوای نوشته‌ها، زمان حضور افراد در شبکه‌ اجتماعی، سرگرمی‌ها و مواردي از اين دست که با کاوش و فروش آنها می‌توان درآمدهای بالایی به دست آورد.

بر اساس همين اطلاعات به دست آمده، سايت‌هاي پرطرفدار به آگهي‌دهندگان اعلام مي‌كنند كه آگهي‌ها را براي افرادي كه با تجارت آنها مرتبط است، مي‌فرستند. براي مثال، آگهي فروش دستكش بوكس فقط براي طرفداران ورزش‌هاي رزمي نمايش داده مي‌شود يا آگهي فروش آلبوم موسيقي سنتي فقط براي طرفداران اين سبك موسيقي و كساني كه صفحات خواننده‌هاي سنتي را دنبال مي‌كنند، نمايش داده مي‌شود. با همين معيار است كه اينستاگرام و فيس‌بوك در حال حاضر آگهي‌هاي خود را نشان مي‌دهند.

اگرچه به شکل رسمی فروش داده‌های کاربران از سوی روبیکا نه قابل تایید است و نه قابل رد، لذا این احتمال نیز وجود دارد كه روبيكا نيز چنين اهداف بلندمدتي را دنبال كند و قصد داشته باشد، پس از جذب تعداد بالاي مخاطب با داده‌كاوي اطلاعات كاربران و جذب و ارسال آگهي‌هاي هدفدار كسب درآمد كند.

نمايش آگهي‌هاي درون‌برنامه‌اي براي كاربران در بخش‌هاي مختلف اپ از ديگر راه‌هاي درآمدي است كه مي‌توان متصور بود روبيكا در آينده از طريق آن كسب درآمد كند.

یکی دیگر از منابع با ارزش سایت‌ها، اپ‌ها و شبکه‌های اجتماعی پربیننده دنیا، کسب درآمدهای بالا و اثرگذاری آنها بر نتایج و کمپین‌های انتخاباتی است. اتفاقی که اخیرا در مورد فیس‌بوک و در جریان ظهور دونالدترامپ شاهد آن بودیم و همچنان این غول فضای سایبری در حال رفت و آمد به مجلس سنا و اتحادیه اروپا برای پاسخگویی به ماجرای رسوایی فروش اطلاعات کاربران خود است.

در مجموع و با توجه به تنوع مدل‌های احتمالی کسب درآمد از یک‌سو و متفاوت بودن رفتار و توان اقتصادی کاربران ایرانی از دیگر سو، امکان اینکه گفته شود روبیکا فعلا در فاز زیان‌دهی (به‌عبارتی سرمایه‌گذاری)، یا در نقطه سربه‌سر یا احتمال به مرحله درآمدزایی رسیده فراهم نیست.

جمع‌بندي  

در اين مطلب سعي كرديم معماي رايگان بودن خدمات روبيكا را حل كنیم تا تصوير درستي از اين اپ ناشناخته به وجود آيد. اگرچه براي بررسي نقاط نه‌چندان روشن پيرامون فعاليت‌ها، صاحبان و روش كسب درآمد روبيكا با اين مجموعه تماس گرفتيم، اما پاسخگو نبودن آنها شائبه اين احتمال را قوت مي‌بخشد كه احتمالا این شرکت در جایگاهی قرار دارد که می‌تواند به منابع مستقل و احتمالا رسانه‌ها پاسخگو نباشد.

در تمام دنيا رسم بر اين است كه در خصوص كساني كه در زمينه كسب‌وكارهايي كه با خدمات عمومي سروكار دارند اطلاعات دقيق و مشخصي وجود داشته باشد تا مردم بتوانند به آنها اعتماد كنند.

در خصوص فيس‌بوك كاملا مشخص است كه در ظاهر مارك زاكربرگ، موسس و هدايتگر اين شبكه اجتماعي است، گوگل نیز ظاهرا توسط لري پيج و سرگئي برين ايجاد شده، مالك توييتر جك دورسي است و يوتيوب توسط سه کارمند سابق «پي‌پل» يعني چاد هرلی، استیو چن، و جاوید کریم راه‌اندازي شده است.

حتي در مورد پيام‌رسان تلگرام كه همواره انتقادهاي زيادي به‌دليل نداشتن دفتر مشخص و رسمي براي اين اپ موبايلي مطرح‌شده، مالك آن نیز ظاهرا پاول دوروف است.

درحالي‌كه در كشور ما نيز براساس قانون دسترسي آزاد به اطلاعات كساني كه خدمات عمومي ارايه مي‌دهند مي‌بايست خود را معرفي كرده و اطلاعات هويتيشان مشخص باشد، اما اپليكيشن روبيكا در اين چارچوب عمل نكرده است. درواقع نه‌تنها با جست‌وجوي اينترنتي و مراجعه به سايت روبيكا نمي‌توان فهميد كه چه شخص يا اشخاص حقيقي یا حقوقی پشت اين اپ هستند، بلكه در سايت روبيكا نيز هيچ آدرس ثبت‌شده‌اي از دفتر آنها وجود ندارد.

تمام اين‌ها در كنار خدمات گسترده‌اي كه روبيكا عموما به‌صورت رايگان ارايه مي‌كند باعث شده تا ابهامات زيادي در خصوص اين اپ كه صدها ميليارد هزينه تبليغات كرده است وجود داشته باشد. ما در تحريريه هفته‌نامه عصر ارتباط آمادگي خود را براي درج پاسخ روبيكا يا حتي انجام مصاحبه با صاحبان و ايجادكنندگان اين اپ براي رفع ابهام‌هاي موجود اعلام مي‌كنيم و آمادگي داريم براي روشن شدن اذهان عمومي و انجام تكاليف رسانه‌اي خود در اين خصوص اطلاع‌رساني كنيم.

اگرچه همان‌طور که وعده دادیم، در آینده به بررسی ابعاد و احتمالات دیگر در خصوص این مکعب دربسته خواهیم پرداخت.

درج دیدگاه

بررسی بازی