همراه ما باشید
هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور

ICT ایرانی در هفته‌ای که گذشت

سامانه ثبتارش هک شد یا دستکاری؛ یک تخلف و هزار برداشت

پريسا خسروداد

پريسا خسروداد

Khosrodad.news@gmail.com

ICT ايراني در هفته گذشته در حالي سپري شد كه هواداران جام جهاني فوتبال روسيه از انواع و اقسام وسيله‌هاي ضبط و پخش زنده فوتبال جهت پيگيري اين رويداد ورزشي استفاده كردند. در اين ميان بازار موبايل كه پس از گراني‌هاي اخير، سرشار از التهاب است بر اثر تصميمات جديد دولت، وارد فاز جديدي شد كه نتيجه آن احتمال كمياب شدن اين كالا و خستگي بازار از اين همه هيجان بود. البته تلگرام نيز همچنان خبرساز بود. در اين شماره به تحليل اهم رويدادهاي جاري در اين زمينه می‌پردازيم.

·        ردپاي سايت‌هاي شرط‌بندي در خارج ايران

با افزايش هيجانات ناشي از جام جهاني روسيه، سختگيري‌ها توسط مقامات انتظامي، قضايي و حتي دولتي در ايران جهت مبارزه با شرط‌بندي و پيش‌بيني اينترنتي نتيجه مسابقات نيز افزايش يافت. به‌طوري كه هفته گذشته وزارت ورزش و جوانان، قوه قضاييه و پليس فتاي پايتخت اقدام به كشيدن خط و نشان براي افرادي کردند كه مبادرت به قمار در اين زمينه می‌كنند. اما آنچه مسلم است يك سر پديده قمار، درگاه‌هاي بانكي هستند كه امكان گردش اين پول را براي گردانندگان سايت‌ها و كانال‌هاي شرط‌بندي فراهم می‌كنند. اما چنين به نظر می‌رسد كه كمتر در معرض مجازات و برخوردهاي قانوني قرار دارند. هر چند كه با تشديد مبارزه با شرط‌بندي‌هايي كه به‌تازگي بابت جام جهاني رواج يافته است، رييس پليس فتاي استان تهران، در اظهارات خود تلويحا اشاره كرد كه با دستور مقام قضایی، درگاه‌هاي پرداخت بانكي مربوطه نيز مسدود می‌شوند و حتی امکان بلوکه کردن مبالغ داخل آنها نیز وجود دارد.

در همين راستا، خرم‌آبادي، معاون قضایی دادستان کل کشور كه چندي پيش به دليل قرار گرفتن نامش در ميان افراد تحريم‌شده توسط وزارت دارايي آمريكا و پس از آن سفرش به روسيه به دليل شركت در مناسبتي با موضوع فيلترينگ خبرساز شده بود، منشا فعاليت برخي از گردانندگان سايت‌هاي شرط‌بندي را خارج از كشور دانست، اما به دليل اينكه وجوه باید از داخل کشور به حساب‌های معرفی شده واریز شود، مسووليت اين افراد را كيفري و ردپاي آنها را قابل شناسايي دانست. برآورد شده است گردش مالی بازار پیش‌بینی‌ها و شرط‌بندی‌های غیرقانونی در تلگرام روزانه ۲۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان است كه با توجه به فيلتر تلگرام، بخشی از بستر انجام آن به اينستاگرام انتقال يافته است. 

·        اسرار واردات خودروهاي ميلياردي به بازار

قضيه هك شدن سايت ثبتارش متعلق به سازمان توسعه تجارت در هفته گذشته وارد فاز ابهام‌آميزي شد. طبق گزارش‌هاي واصله، چندي پيش سامانه مذكور به نشاني  sabtaresh.tpo.ir  هك شد و اين قضيه باعث روانه شدن خوروهاي سوپر لوكس به بازار شد كه پيش از اين هر متقاضي‌ امكان ثبت سفارش و وارد كردن آنها را نداشت. نكته تامل‌برانگيز اين است كه هك شدن سايت ثبت سفارش مصادف با زماني شده است كه بازار خودرو در پي افزايش قيمت ارز و تغيير سياست‌هاي دولت دچار بحران‌هاي جدي و افزايش قيمت نجومی ‌شده است.

پيرو بالاگرفتن ابهامات پيرامون هك شدن سايت ثبت سفارش- به صورت تعمدي يا تصادفي- هفته گذشته اظهارات سراج، ريیس سازمان بازرسی کل کشور و پس از آن واكنش وزارت صنعت، معدن و تجارت باعث شد تا اين رويداد با ابهامات بيشتري مواجه شود. در اين ميان، ابتدا سراج اعلام كرد كه بر اثر هك شدن سامانه مذكور حدود ٥ هزار خودرو مدل بالا و گران‌قیمت وارد کشور شده است که از این تعداد حدود ٤ هزار خودرو ترخیص و وارد بازار شده است. وي اختلاف قيمت برخي از اين خودروها را كه به واسطه نقص سامانه ثبت سفارش وارد كشور شده‌اند رقمی ‌در حدود 500 ميليون تومان ارزيابي كرد!  اما يك روز پس از اين كه رييس سازمان بازرسي با طرح روانه بازار شدن خودروهاي لوكس با اختلاف قيمت قابل توجه، باعث جلب توجه همگان نسبت به اين مهم شد، روابط عمومی ‌وزارت صنعت با صدور بيانيه‌اي اين جريان را تكذيب كرد. هر چند كه این تكذيب در معناي واقعي، انكار اصل موضوع نبود. بلكه اصلاح روش انجام این تخلف بود. طبق اين بيانيه، در مجموع 6481 خودرو با تخلف واردکنندگان و سامانه ثبت سفارش، به گمرکات کشور وارد شده است که از این تعداد، 1900 خودرو وارد بازار شده و مابقی خودروها همچنان در گمرک مانده است.

اما اظهارات میثم رضایی، ريیس انجمن صنفی واردکنندگان خودرو ابعاد تازه‌اي از هك شدن اين سامانه را به ميان كشيد. به گفته وي، هك شدن سامانه مذكور به مدت چهار ماه طول كشيده است و در طول اين مدت همواره در ساعات خاصي از شب هك شده است و جالب‌تر اين كه به شكلي سازمان‌يافته خودروهاي به خصوصي با استفاده از اين نقص فني ثبت سفارش شده‌اند. البته او نیز این موضوع را هک نمی‌داند. لذا پرسش‌هاي مطروحه پيرو هك شدن اسرارآميز سامانه ثبت سفارش خودرو بر اين محور ادامه دارد كه حتي با وجود فرض گرفتن هك شدن تصادفي سامانه چرا پنجره واحد فرامرزي كه پنجره ميان گمرك و سازمان توسعه تجارت بوده است، اجازه ترخيص و روانه بازار شدن اين خودروها را صادر كرده است؟

نکته دیگر آنکه وقوع یک تخلف در داخل کشور و پیش چشم نهادهای مسوول و نظارتی چطور هزار و یک برداشت به دنبال داشته که خود انبوهی از پرسش‌ها و ابهامات و صد البته نگرانی را ایجاد می‌کند.

·        ارز دولتي و تزريق هيجانات منفي به بازار

با توجه به اين كه نرخ ارز و نوسانات سكته‌ساز بازار همچنان در اوج خود به سر می‌برد، از اين رو پرداختن به تحولات اين روند در ICT ايراني چندان خالي از لطف نيست. هفته گذشته اعلام شد با تصميم جديد دولت نرخ سومی نیز برای دلار به عنوان نرخ متقاضی، در قالب ايجاد سامانه جدیدی در نظر گرفته شود. در حال حاضر دو نرخ ۳۸۰۰ تومانی و ۴۲۰۰ تومانی براي ارز در سامانه‌هاي متعلق به دولت براي انجام مبادلات وجود دارد كه اولي به عنوان نرخ ارز یارانه‌ای تخصیصی به کالاهای اساسی  و نرخ دوم به عنوان نرخ رسمی ارز در کشور در راستای اجرای سیاست یکسان‌سازی نرخ ارز به رسمیت شناخته می‌شود. اما با ايجاد يك سامانه جديد نرخ سومی نیز برای دلار به عنوان نرخ متقاضی در نظر گرفته می‌شود كه موسوم به سامانه ویژه صادرکنندگان است. طي اين گزارش، دولت هنوز بنا ندارد نرخ ارز متعلق به صادركنندگان را اعلام كند، هر چند كه صحبت‌هايي از ارز 6500 توماني در ميان است. لذا به نظر می‌رسد از ميان تمام اقداماتي كه دولت می‌توانسته براي غلبه بر بحران بازار و كنترل قيمت‌ها انجام دهد، ترجيح داده است صرفا به ايجاد سامانه‌اي جديد اكتفا كند كه سماصا نام دارد.

اما تحولات پيرامون ارز اختصاص يافته دولتي در هفته گذشته منجر به نوسانات قابل توجهي در قيمت فروش موبايل و برخي اقلام ديگر نظير كالاهاي خانگي شد. طي اين روند، دولت بالاخره به طور رسمی ‌ارز 4200 توماني سامانه نيما را بر روي متقاضيان واردات اين قبيل كالاها بست و در عمل واردات موبايل با اين نرخ ارز را غيرممكن ساخت. گرچه اين رويداد نبايد نگراني خاصي را براي مصرف‌كنندگان نهايي گوشي ايجاد كند. زيرا در درجه اول، واردكنندگان گوشي همواره از وجود رانت‌هاي اساسي پيرامون ارز 4200 توماني گلايه‌مند بودند و ادعا می‌كردند امكان ثبت سفارش با اين نرخ ارز براي واردات گوشي صرفا براي چند دستگاه گوشي وجود دارد كه بسيار اندك است. در درجه دوم نيز چنانچه ژن برتر يا واردكننده اي نيز می‌توانست با نرخ 4200 تومان، گوشي را وارد كشور كند، هرگز به نرخ واقعي ارزي كه با آن وارد شده بود به دست مردم نمی‌رسيد و عموما بازار به گونه‌اي تنظيم می‌شد كه تاثيرات افزايش قيمت ارز روي كالا كاملا مشهود باشد. گفتني است علت عدم تعلق دلار 4200توماني به واردات گوشي، لوكس بودن اين كالا عنوان شده است. حال سوالي كه پيش از اين در مورد تلگرام مطرح بوده است در خصوص گوشي نيز صادق است. چنانچه موبايل كالايي لوكس است كه مشمول اختصاص ارز دولتي نمی‌شود، پس چرا پيش از اين لوكس نبود؟

·        تلگرام طلايي فيلتر نمی‌شود

ظاهرا ICT ايراني بدون پرداختن خبري با موضوع بسيار ويژه فيلترينگ، ICT  ايراني واقعي نمی‌شود! هفته گذشته سبحانی‌فر، نماینده مجلس شورای اسلامی و عضو کمیته تعیین مصادیق مجرمانه اعلام كرد ظاهرا تلگرام‌طلايي فیلتر نمی‌شود؛ البته این بدان معنا نیست که ما به بخشی از تلگرام اجازه فعالیت داده و به بخشی اجازه فعالیت ندهیم. وي همچنين اظهار داشت مشخص نیست که سرورهای تلگرام‌طلایی در کدام کشور است و درباره کم و کیف فعالیت آن اطلاع کافی در دست نیست. البته دو روز بعد لحن او تغییری اساسی کرد و در شرایطی که گویی در جریان قرار گرفته است، گفت: "تلگرام‌طلایی حاصل دانش ایرانی است و باید از آن مراقبت شود!"

بر اساس اين گزارش، پس از اين كه در تاريخ به يادماندني 10ارديبهشت دستور فيلتر تلگرام صادر شد، تصور می‌شد كاربران ايراني پس از چندي مقاومت خود در برابر استفاده از تلگرام را از دست خواهند داد و به پيام‌رسان‌هاي وطني روي خواهند آورد. اما در عمل چنين نشد و ساخت ايران‌ها صرفا شاهد كوچ اجباري تعداد محدودي كاربر شدند كه گمان می‌رود چاره‌اي جز اين كار نداشتند.

درج دیدگاه

بررسی بازی