همراه ما باشید
هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور

بانک مرکزی کارمزد تراکنش‌های فاقد رمزگذاری را صفر کرد

مدیر IT بانک ملت: خواهان استمرار تغییرات در نظام پرداخت کارمزد هستیم

مدیر روابط عمومی آسان‌پرداخت: اپلیکیشن آپ جایگزینی مناسب برای USSD

چند هفته پیش در گزارشی مفصل به مشکلات امنیتی و اقتصادی سرویس USSD پرداختیم و در آن گزارش تاکید کردیم که بهترین روش برای پایان دادن به ادامه حیات این سرویس منسوخ‌شده، قطع کارمزد پرداختی از سوی بانک‌ها برای تراکنش‌های انجام شده بر روی این بستر است.

هفته گذشته بانک مرکزی در بخش‌نامه‌ای محرمانه با امضای معاون فناوری اطلاعات این بانک، به تمامی بانک‌ها اعلام کرد که زین پس، قرار است تمام تراکنش‌های فاقد رمزنگاری از مبدأ تا مقصد مشمول جریمه شوند و این جریمه شامل حذف کارمزد از سوی بانک مرکزی به چنین تراکنش‌هایی است. البته هنوز این بخش‌نامه به شبکه پرداخت که ذی‌نفعان اصلی دریافت کارمزد شاپرکی این بخش بودند هنوز به صورت رسمی ابلاغ نشده است.

بر اساس این گزارش، در بخش‌نامه بانک مرکزی تاکید شده است، با توجه به لزوم امن‌سازی مدام تراکنش‌های کارتی و الزام به رمزگذاری مبدا تا مقصد اطلاعات مشتریان، مهاجرت از بسترهای مبتنی بر داده‌های خام به زیرساخت‌های امن‌تر در دستور کار بانک مرکزی بوده است؛ لیکن با توجه به ضریب نفوذ بسترهای موجود در جامعه و با رویکرد حفظ حقوق مشتریان نظام بانکی و همچنین ایجاد انگیزه در ارایه‌دهندگان خدمات مزبور جهت مهاجرت بر بسترهای امن در یکصدو پنجاه و هفتمین جلسه کمیسیون پولی بانکی مورخ 5 خرداد ماه 1397 مقرر شد از تاریخ 20 خرداد ماه امسال تمامی کارمزدهای تراکنش‌های انجام شده در بسترهای بدون رمزنگاری مبدا تا مقصد، اعم از کارمزد پذیرنده، شتاب، شاپرک و هزینه جبران ناشی از مغایرت‌ها معادل صفر ریال در نظر گرفته شود.

بر این اساس از تاریخ 20 خرداد ماه امسال هیچ کارمزدی برای ارایه خدمات روی این بسترها از بانک صادر کننده اخذ نشده و به تبع آن هیچ کارمزدی به عوامل پردازش پرداخت نخواهد شد.

در حال حاضر تنها تراکنش‌های بستر کدهای USSD و IVR (تلفن بانک) فاقد رمزنگاری از مبدأ تا مقصد هستند. نهاد ناظر بارها نسبت به امنیت پایین این بستر هشدار داده و محدودیت‌های بسیاری را بر آن اعمال کرده است. همچنین بر اساس شنیده‌ها بانک مرکزی از بهمن‌ماه سال گذشته کارمزد تراکنش‌های سرویس USSD را به دلیل تعیین تکلیف نهایی این سرویس به هیچ‌کدام از فعالان این حوزه نداده است.

 

پرداخت 16 میلیارد کارمزد توسط بانک ملت

مدير امور فناوري اطلاعات بانك ملت، نیز ضمن مثبت ارزیابی کردن اولین تغییر نظام پرداخت کارمزد در سال جاری گفت: يكي از مهم‌ترين چالش‌هاي توسعه بانكداري الكترونيكی در ايران، ساختار كارمزد خدمات بانكي و ماخذ پرداخت آن در نظام بانكي است.

مرتضي ترك تبريزي، بیان کرد: فلسفه وجودي خدمات بانكداري الكترونيكی، توسعه كسب‌وكار بانك و ايجاد ارزش افزوده براي مشتريان ضمن کاهش هزینه‌های بانکی  است. اما در حال حاضر چارچوب حاكم بر نظام كارمزد خدمات بانکداری الکترونیکی موجب ایجاد تضاد بین منافع بانک و توسعه خدمات نوين الكترونيكی شده است.

وي افزود: هزينه كارمزد در ابتداي راه‌اندازي شبكه شتاب، به‌منظور ايجاد زيرساخت و تشويق مردم به استفاده از خدمات الكترونيكی بر عهده بانك‌ صادر‌كننده كارت و بر اساس قيمت تمام‌شده در زمان ابلاغ تعيين‌شده بود. اين در حالي است كه پس از گذشت 15 سال از راه‌اندازي مركز شتاب و فراگير شدن استفاده از كارت در ميان مردم و افزايش چند صد برابري تعداد تراكنش‌ها در شبكه، به جز تغییر ماخذ کارمزد تراکنش‌های خرید از بانک صادرکننده کارت به بانک پذیرنده که اتفاقا باعث زیان بانک‌هایی شد که سرمایه‌گذاری بیشتری در این حوزه داشته‌اند، همچنان در نرخ و ماخذ كارمزدها بازنگري اساسي نشده است.

وي افزود: افزايش تعداد تراكنش‌ها در شبكه بانكي و اصلاح نشدن نظام كارمزد طي ساليان گذشته، منجر به افزايش هزينه‌ بانك‌ها به ميزان بسيار قابل توجهي شده است و اين هزينه‌ها بخش بسيار زيادي از درآمدهاي آنها را تحت‌الشعاع قرار داده است. این امر در نهايت ضمن عدم استقبال بانک‌ها در جهت توسعه واقعي فناوري نوين، سبب تضعيف بانك‌ها در تامين مالي بنگاه‌ها و صنايع كشور شده است. مدير امور فناوري اطلاعات بانك ملت تاکید کرد: در حال حاضر و در مدل كارمزدي فعلي، افزايش سرمايه‌گذاري و توسعه زيرساخت‌ها برابر با هزينه بيشتر ناشی از پرداخت کارمزد براي بانك‌ها است كه اين امر در تضاد با اصول ابتدايي اقتصاد و بانكداري است.

ترك تبريزي افزود: اين مساله نه‌تنها در نهايت به نفع مشتريان نيست، بلكه موجب ايجاد هزينه‌هاي بيشتري براي مشتريان به واسطه افزايش هزينه تمام‌شده پول مي‌شود.

 

  ۱۰۳ میلیون تراکنش پرداخت قبض و شارژ 

ترک تبریزی می‌گوید:‌ ساختار نادرست حاکم بر کارمزد و عدم پرداخت مبلغ کارمزد توسط ذی‌نفع واقعی موجب فعالیت‌های سوداگرانه توسط برخی از شرکت‌های PSP و افزایش تراکنش‌های غیرضروری در اکوسیستم پرداخت کشور شده است. به عنوان نمونه بانک ملت تنها در سال گذشته حدود ۱۰۳ میلیون تراکنش پرداخت قبض و شارژ  توسط کارت‌های صادره خود فقط در ابزارهای تلفن همراه و تلفنبانک داشته است که موجب تحمیل هزینه‌ای معادل  ۱۶0 میلیارد ریالی فقط برای این دو ابزار برای بانک شده است.

وی عنوان کرد: در ابتدا تصور می‌شد که در ابلاغیه جدید بانک مرکزی از ابتدای مرداد این کارمزد پرداختی صفر شود و با احتساب نرخ رشد تراکنش‌ها در هشت ماه باقیمانده سال جاری  حدود ۱۴0 میلیارد ریال از هزینه کارمزد پرداختی بانک ملت کاسته خواهد شد. منطق این تصمیم هم می‌توانست تفاوت هزینه‌های پشتیبانی دو ابزار USSD و تلفنبانک با سایر ابزارهای سخت‌افزاری نظیر پایانه‌های فروش باشد. با توجه به اینکه شرکت‌های PSP و بانک‌ها معادل 3 درصد از مبلغ فروش شارژ را از اپراتورها کارمزد دریافت می‌کنند، در این دو ابزار همان ۳ درصد کارمزد فروش شارژ، هزینه‌ها را پوشش می‌دهد. لیکن در اخبار واصله مشخص شد که صرفا تراکنش‌های بدون رمزگذاری از مبدا تا مقصد در این دو ابزار مشمول بخش‌نامه جدید خواهند بود. به هر حال این تصمیم، گام هر چند کوچک ولی مثبتی است در بهبود مدل کارمزد و امیدوارم این مسیر استمرار داشته باشد.

وي با اشاره به اينكه با توجه به جايگاه شبكه شتاب و شاپرك در نظام بانكي، لازم است نرخ و ماخذ كارمزد پرداختي بانك‌ها بابت خدمات شبكه‌هاي مذكور به‌طور مجدد مورد بررسي قرار گرفته و بر اساس قيمت تمام‌شده خدمات تعيين شود، افزود: كارمزدهاي ابلاغي توسط اداره نظام‌هاي پرداخت بانك مركزي بابت خدمات بانكداري الكترونيكی از سال 1387 به‌روز‌رساني نشده است و به‌نظر مي‌رسد با شروع این تغییرات که اکنون شاهد گام اول آن هستیم می‌توان امیدوار بود که سایر موضوعات نیز مورد بازنگری قرار گیرد.

مدير امور فناوري اطلاعات بانك ملت پيشنهاد كرد در گام‌های بعدی بايد با توجه به عدم رسوب قابل توجه منابع حاصل از تراكنش‌هاي خرد شبكه شاپرك، همزمان با تغيير مبلغ كارمزد، ماخذ پرداخت كارمزد از بانك صاحب حساب پذيرنده به دريافت‌كنندگان سرويس(پذيرنده يا دارنده كارت) مورد توجه قرار گيرد.

واکنش بزرگترین سرویس‌دهنده USSD

در پی انتشار خبر ابلاغ این بخش‌نامه شرکت آسان‌پرداخت‌پرشین که یکی از بزرگترین سرویس‌دهندگان سرویس USSD محسوب می‌شود با انتشار اطلاعیه‌ای در سایت کدال بورس اقدام به شفاف‌سازی موضوع برای سهامداران خود کرد.

در همین رابطه حمید جعفری، مدیر روابط عمومی شرکت آسان‌پرداخت گفت: رویکرد آسان‌پرداخت در قبال اخبار مرتبط با این موضوع در قالب یک اطلاعیه در سامانه اطلاع‌رسانی کدال منتشر شد. با این حال با توجه به تغییراتی که طی ۲ سال گذشته ایجاد شده است، خیلی دقیق نمی‌شود درباره USSD اظهارنظر کرد.

وی افزود: رشد چشم‌گیری که آسان‌پرداخت در بستر اپلیکیشن آپ به‌واسطه سرویس‌های جدید، تبلیغات و افزایش ضریب دسترسی کاربران به اینترنت همراه داشته، حاکی از این است که کاربران این آمادگی را دارند تا از اپلیکیشن‌ها به‌عنوان جایگزین خدمات یواس‌اس‌دی به‌عنوان پرداخت موبایلی استفاده کنند.

وی در خصوص اینکه آیا احتمال حذف سرویس USSD از سوی آپ وجود دارد یا خیر گفت: مسلما تا زمانی که کاربران درخواست دریافت این سرویس را داشته باشند و از سمت بانک مرکزی نیز محدودیتی در این زمینه وجود نداشته باشد آپ خود را متعهد به ارایه خدمات به کاربران خصوصا به آن دسته از کاربرانی که امکان دسترسی به اینترنت و اپلیکیشن‌های موبایلی را ندارند می‌داند.

مدیرروابط عمومی آپ افزود: گرچه مسلم است چنانچه تغییری در درآمدهای سرویس USSS رخ دهد طبعا رویکرد شرکت‌های PSP  در جذب کاربر برای این کدها فاقد توجیه اقتصادی باشد و در نتیجه جذب کاربران برای اپلیکیشن‌های پرداخت مورد توجه فعالان حوزه پرداخت کشور قرار می‌گیرد.

جعفری بیان کرد: شرکت آسان‌پرداخت‌پرشین با هدف ارایه بستری ساده و مطمئن در خدمات پرداخت موبایلی، از پاییز سال ۹۳ اپلیکیشن آپ را به عنوان جایگزین کد USSD به کاربران موبایلی کشور ارایه کرد. امروز آپ به‌عنوان پر کاربردترین اپلیکیشن پرداخت موبایلی کشور بیش از ۲۰ میلیون بار نصب شده و روزانه بیش از ۱.۵ میلیون تراکنش مالی را با موفقیت پشتیبانی می‌کند.

وی گفت: سرویس USSD توسط شرکت‌های پرداخت الکترونیکی به‌عنوان اولین راهکار پرداخت موبایلی ارایه شد و در زمان خود بسیار اثرگذار بود و طبیعتا هر خدمتی با یک یا چندین خدمت بهتر جایگزین خواهد شد و این موضوع غیرقابل انکار است.

درج دیدگاه

بررسی بازی