همراه ما باشید
هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور
Soroush - Asreertebat | عصر ارتباط - پیام‌رسان سروش

پرونده‌ای جدید در کنار سایت‌های قمار، فروشندگان فیلترشکن و ...

جولان مافیای اعضای بدن در فضای سایبری

هلیا ظهیری

خرید و فروش کلیه و سایر اعضای بدن یک معضل همیشگی است و بارها و بارها رسانه‌ها به ابعاد مختلف آن پرداخته‌اند؛ معضلی که در سال‌های اخیر نمونه اینترنتی آن هم رواج پیدا کرده و به‌طور خاص دو سالی است که فعالیت دلالان جان در فضای مجازی شکلی رسمی‌تر به خود گرفته و به تبع آن هشدارها و درخواست‌های نهادهای ذی‌ربط برای مهار آنها هم وجود داشته اما به جایی نرسیده و به این ترتیب حالا این معضل را نیز باید در کنار پرونده‌های باز و بلاتکلیف سایت‌های قمار و فروشندگان فیلترشکن و ... قرار داد و البته نگران گسترش فعالیت آنها بود.

بلاتکلیف ماندن بسیاری از این پرونده‌ها برای ماه‌ها و بعضا سال‌ها دست سوء‌استفاده‌گران و کلاهبرداران را باز گذاشته تا بتوانند با اطمینان از نبود نظارت، اهداف خود را پیش ببرند و علی‌رغم زیان‌های مالی و مورد سوء‌استفاده قرار گرفتن بسیاری در همین خلأ نظارت و بلاتکلیفی باز هم پرونده‌ها بسته نشده‌اند اما این بار دیگر فقط موضوع ایجاد شبکه دلالی و سوء‌استفاده مالی مطرح نیست، باز ماندن این پرونده‌ها، بازی خطرناکی با جان بسیاری از بیماران نیازمند اهدای عضو است.

خرید و فروش اعضای بدن غیر قانونی است اما ماجرایی که در این دو سال با آن مواجه بودیم آنقدر شکل قانونی به کار خود گرفته که مراجعه‌کننده اگر پیشینه‌ای از رخدادهای پیرامون آن نداشته باشد گمراه می‌شود. وب‌سایتی که با دامنه ir. مشغول واسطه‌گری خرید و فروش اعضای بدن است خود را مرجعی برای تمامی اهداکنندگان و نیازمندان کلیه معرفی می‌کند که از سال ۱۳۹۵ کار خود را شروع کرده است.

طرح بی‌نتیجه ساماندهی وضعیت پیوند

به دنبال طرح این موضوع و فعالیت‌های این‌چنینی در فضای مجازی، مسعود پزشکیان، نایب‌ريیس مجلس پیشنهاد لایحه یا طرحی برای ساماندهی وضعیت پیوند عضو را مطرح كرد، پیشنهادی که البته صرفا در حد یک اظهارنظر باقی ماند. گرچه پزشکیان تاکید می‌کرد كه قانونی در رابطه با خرید اعضای بدن انسان وجود ندارد، در حقیقت قانون، خرید و فروش اعضای بدن را منع کرده به‌طوری‌ که افراد نمی‌توانند این کار را انجام دهند  و افراد نيازمند به پیوند عضو از خویشان، دوستان، آشنایان و داوطلبان این نیاز را تامین می‌کنند.

در همین زمینه دکتر محمدرضا گنجی، ريیس انجمن نفرولوژی ایران فروش کلیه را غیرقانونی و حتی این کار را در برخی کشورها جرم دانسته و می‌گوید: فروش کلیه کار اخلاقی و علمی نیست.

رسول خضري، عضو کمسیون اجتماعی مجلس، نظارت‌ها‌ بر خرید و فروش عضو را ضعیف دانسته و می‌گوید: عمدتا اين نظارت‌ها در اختيار NGO‌ها است و اين نشان‌دهنده آن است كه قانون در اين زمينه ورود جدي نداشته و مافيا نيز از همين خلأ قانوني سوء‌استفاده مي‌كنند.

او معتقد است اگرچه اين موضوع نياز به قانونگذاري جديدي دارد، اما وزارت بهداشت نيز مي‌تواند با ابلاغ بخشنامه‌اي به آن ورود پيدا كند.

طرح علنی یک تخلف

در شهریور ماه سال ۹۶ رسانه‌ها از دایر شدن  سامانه آنلاینی برای خرید و فروش اعضای بدن در کشور خبر دادند که از کلیه و کبد گرفته تا دیگر اعضای بدن را می‌توان در آن خرید و فروخت. سایتی که به فراخور نیازهای فراوان موجود در جامعه به دریافت عضو برای پیوند، مشتریانی نیز یافته و توجه متقاضیان فروش عضو را هم به خود جذب کرده است.

در آن زمان مطرح شد که این فعالیت غیر قانونی، کاملا قانونی و مجاز جلوه می‌کند و دایرکننده آن نیز ابایی از مشخص شدن هویتش ندارد و به غیر از این سایت مجموعه آنلاین، دارای مجوز از مقامات نیز است اما خود را با نام و مشخصات به عنوان خالق سایت خرید و فروش آنلاین اعضا معرفی می‌کند.

درخواست انجمن بیماران کلیوی از پلیس فتا

در اسفند ماه پارسال تقریبا یک سال بعد از فعالیت علنی سایت خرید و فروش اعضای بدن، انجمن خیریه حمایت ازبیماران کلیوی ایران درنامه‌ای به رییس پلیس فتای کشور، خواستار برخورد فوری با سایت خریدوفروش کلیه شد.

در این نامه اشاره شده بود که "به تازگی پی برده‌ایم یک سایت اینترنتی با آدرس koliee.ir اقدام به ثبت‌نام غیرقانونی خریداران و فروشندگان کلیه نموده و می‌نماید به همین خاطر مستدعی است دستور فرمایید نسبت به برخورد قانونی با مسوولان این سایت و مسدود کردن آن اقدام فوری به عمل آید تا مانع سوءاستفاده‌های بعدی شود."

و حالا جالب‌تر اینکه این سایت غیر قانونی خود نسبت به فعالیت‌های غیرقانونی و کلاهبرداری هشدار هم می‌دهد و در تازه‌ترین هشدار خود اعلام کرده: افرادی از عراق با فروشندگان کلیه تماس می‌گیرند و می‌گویند کلیه آنها را با مبلغ خوب در عراق خریدارند، این افراد کلاهبردار هستند.

با وجود اعلام انجمن خیریه حمایت از بیماران کلیوی این سایت به کاربران خود اعلام می‌کند که همچنین عمل اهدای کلیه را تنها از طریق انجمن حمایت از بیماران کلیوی شهر خود انجام دهید!

حالا مدت‌ها از آن نامه می‌گذرد و تا به حال خبری از برخورد پلیس فتا با این اقدام غیر قانونی نرسیده است.

نامه دوم، این بار به دادستان

با تداوم فعالیت غیر قانونی سایت یادشده این بار علي نوبخت حقيقي، رييس كميسيون بهداشت و درمان مجلس در فروردین ماه امسال در نامه‌اي به عباس جعفري دولت‌آبادي؛ دادستان عمومی و انقلاب تهران خواستار اقدام قانوني اين مقام قضايي براي رسيدگي به فعاليت سايت اينترنتي KOLIEE. IR در زمينه خريد و فروش رحم اجاره‌اي و كليه از اهداكننده زنده شد.

سايت اينترنتي كه رييس كميسيون بهداشت و درمان مجلس نسبت به ادامه فعاليت آن هشدار داده، خود را به عنوان اولين سايت خريد و فروش كليه در ايران معرفي مي‌كند و بنا بر اطلاعات مندرج در صفحه نخست سايت، 24 هزار و 300 كاربر، صرفا در بخش خريد و فروش كليه عضو شده‌اند، کاربرانی که با هزینه ۳۰ هزار تومانی به عضویت آن درآمده‌اند. در همین حال سايت‌هايي براي خريد و فروش رحم اجاره‌اي، ضامن، امتياز وام، بازي‌هاي اينترنتي، آزمون‌هاي شخصيتي مربوط به كاريابي، طراحي كارت ويزيت اينترنتي و همچنين عرضه نرم‌افزارهايي براي استعلام چك، ثبت سفارش مشتري و پيدا كردن دوستان دوره مدرسه و دانشگاه را به عنوان زير مجموعه دارد.

توهم قانونی بودن به دلیل عدم برخورد

علی‌رغم یک سال پیگیری رسانه‌ها، انجمن حمایت از بیماران کلیوی و نمایندگان مجلس همچنان این سایت در دسترس است و مدیر آن شماره تلفن تماس خود را هم در کنار نام و مشخصاتش معرفی کرده است و همین فعالیت علنی نه تنها برای کاربر تداعی‌کننده کار قانونی است که توهم قانونی بودن را برای مدیران آن نیز ایجاد کرده است.

مدیر سایت در پاسخ به پیگیری‌های رسانه‌ها درباره فعالیت غیر قانونی این سایت می‌گوید: سال گذشته پليس فتا با ما تماس گرفت و عين همين توضيحات را به آنها گفتيم. NIC.IR هم بر فعاليت ما نظارت دارد و پرداخت‌هاي آنلاين براي حق عضويت هم تحت نظارت شركت ناظر بر تجارت الكترونيكی است و اگر تا امروز تخلفي صورت گرفته بود حتما سايت ما را فيلتر مي‌كردند. ما فقط يك استارت‌آپ هستيم!

مخاطرات این روش اما تنها قیمت‌گذاری، ورود مافیا و ایجاد شبکه دلالی نیست، آنچنان که مسوولان وزارت بهداشت می‌گویند بيمار نيازمند كليه، به هيچ وجه نبايد شخصا براي پيدا كردن اهداكننده اقدام كند چرا كه پيوند اعضا يك دانش تخصصي است. بررسي تناسب اهداكننده و گيرنده كليه، تابع پروتكل‌هاي مصوب وزارت بهداشت و شامل مراحل تخصصي و بسيار دقيق است كه جزييات اين پروتكل، قطعا در حوزه آگاهي بسياري از بيماران كليوي نيست.

نامه سوم هم به مقامات قضایی نوشته شد

حالا به دو نامه‌ای که تا به حال با پلیس فتا و دادستان تهران برای توقف فعالیت این سایت نوشته شده این بار، داریوش آرمان، رییس انجمن حمایت از بیماران کلیوی در نامه‌هایی خطاب به دادستان تهران و رییس پلیس فتا خواستار توقیف سایت‌ها و کانال‌های خرید و فروش کلیه و برخورد با دلالان و گردانندگان این شبکه‌های مجازی شد و گفت: دلالان در سایت‌های خرید و فروش کلیه فعالیت غیرانسانی دارند.

در این نامه با اشاره به اینکه سایت‌های مختلف و کانال‌های تلگرامی ناشناس اقدام به انتشار آگهی‌های خرید و فروش کلیه و اعضای بدن می‌کنند که این امر یک اقدام غیرقانونی و غیرانسانی است، تاکید شده است: دلالان گرداننده این سایت‌ها و کانال‌ها با استفاده از مشکلات مردم نیازمند و ارایه اطلاعات گمراه‌کننده باعث سرگردانی و گرفتاری‌های فراوان پزشکی، درمانی و نیز شکایات حقوقی فراوان شده‌اند.

بر اساس آنچه رییس انجمن حمایت از بیماران کلیوی می‌گوید تعدادی از افراد نیازمند پیوند کلیه به دلیل خروج از چارچوب‌های قانونی و به‌رغم اطلاع‌رسانی انجمن حمایت از بیماران کلیوی، نه‌تنها مال خود را باخته‌اند، بلکه جان آنها نیز در معرض خطر قرار گرفته است.

وزارت بهداشت هم ناراضی است

دکتر مهدی شادنوش، سرپرست مرکز مدیریت پیوند و امور بیماری‌های وزارت بهداشت نیز تاکید می‌کند که این فعالیت‌ها مغایر با اخلاق پزشکی است و به عنوان تجارت اعضای بدن قابل درک نیست.

به گفته این مقام مسوول فعالیت این سایت‌ها خلاف قانون است و وزارت بهداشت حساسیت بسیار زیادی نسبت به این موضوع دارد. همچنین از طریق مراکز نظارتی و نیروی انتظامی این موضوع را پیگیری می‌کنیم. کسانی که این کار را انجام می‌دهند باید بدانند با این فعالیت‌ها حیثیت کشور در سازمان‌ها و مجامع علمی خدشه‌دار می‌شود.

چند نامه به مراجع قضایی و پلیس فتا و اظهار نظر صریح مسوولان وزارت بهداشت و نمایندگان مجلس هیچ کدام نتوانسته جایگزینی باشد برای نظارت واقعی بر فعالیت غیر قانونی این سایت و سایت‌های مشابه آن و صفحات اینستاگرام و تلگرامی که در این مورد فعالیت می‌کنند. در غیاب این نظارت پرونده‌ای دیگر باز مانده اما این بار با خطرات جانی برای کاربران.

درج دیدگاه

بررسی بازی