همراه ما باشید
هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور

حکایت یک مویز و چهل قلندر

زهرا میرخانی

این روزها مساله کارآفرینی به ویژه در حوزه کسب‌وکارهای نوپا و نوین بسیار محل بحث است. یکی از مهم‌ترین این مباحث حضور فشرده استارت‌آپ‌ها در سرویس‌هایی همچون ‌حمل و نقل اعم از ماشین و موتور است که از تراکم بالایی نیز برخوردار است. اما به گفته مديرعامل سازمان نظارت بر تاكسيراني تهران اعداد و ارقام اعلام شده از سوی این مشاغل زیر سوال است، زيرا نمی‌توان مشخصا اعلام کرد که کارآفرینی ایجاد شده است؛ بسیاری افراد مسافربر شخصی بوده یا در آژانس کار می‌کرده‌اند و حالا جذب تاکسی‌های اینترنتی شده‌اند و گفته می‌شود که با این اتفاق عدم توازن در اقتصاد هم ایجاد شده است.

برای درک کارآفرینی به این روش مثالی می‌زنم؛ آیا می‌توان گفت فردی که کودکان را به صورت ماهانه کرایه كرده و به تکدی‌گری وادار می‌کند هم مشغول کارآفرینی است؟! آیا قانون چنین چیزی را می‌پذیرد؟ چنانچه مردم در خیابان بساط کنند و هرچه می‌خواهند بفروشند آیا کارآفرینی ایجاد شده است و قانون چنین حقی را قایل شده است؟ بنابراین ضابطه و قانون نیاز یک جامعه مدنی است و نمی‌توان یک عده را به صرف نوپا بودن و اشتغال‌آفرینی به حال خود رها کرد.

اما فارغ از موضوع کارآفرینی که بسیار مورد بحث و اختلاف نظر است، به نظر می‌رسد نوعی کشمکش میان نهادهای عمومی و خصوصی و حاکمیتی در خصوص کسب‌وکارهای نوپا وجود دارد به نحوی که هریک سعی می‌کنند خود را متولی این امر معرفی کنند اما در كشورهايي که این کسب‌وکارها راه‌اندازی شده، تکلیف این‌گونه مشاغل و رگولاتوری آنها نیز مشخص است. در حالي كه در ایران شاهد نوعی لابی‌گری و مداخله و ناهماهنگی و در نتیجه آشفتگی نهادهای دولتی و عمومی و حاکمیتی هستیم که هر نهاد به واسطه نفوذ خود سعی دارد در این حوزه دخالت ‌کند.

بنابراین دیگر بحث مجوززدایی و مقررات‌زدایی به مباحث حاشیه‌ای و پوششی تبدیل شده‌اند و حکایت یک مویز و چهل قلندر است که همه تلاش می‌کنند این کسب‌وکارها را به سمت خود بکشانند. در نتیجه همین ناهماهنگی‌ها و موازی‌کاری‌هاست که برخی کسب‌وکارها پلمب شده و اعتراض‌هایی صورت می‌گیرد، چرا که متولی مشخصی وجود ندارد و هر آینه هرنهادی ممکن است تشخیص دهد که باید از ادامه کار یک کسب‌وکار جلوگیری شود، بنابراین قانون محدودیت ایجاد نمی‌کند و نتیجه اینکه بگوییم کسب‌وکارهای نوپا نیاز به رگولاتوری ندارند حاصلی جز همین چندگانگی‌ها نخواهد داشت. فراموش نکنیم مادامی که این کشمکش‌ها ادامه پیدا کند شاهد فضای پرابهام و رانت‌آمیزی خواهیم بود که صدمه بیشتری بر پیکره کارآفرینی و کسب‌وکارهای نوپا در کشور می‌زند.

درج دیدگاه

بررسی بازی