همراه ما باشید
هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور

فهرست بلند وعده‌های جدید سازمان فضایی ایران

از بلاتکلیفی ماهواره‌های قبلی تا قول‌هایی برای سال 1404!

سازمان فضایی ایران که با مصوبه مجلس و از سال 82 آغاز به‌کار کرده، از جمله سازمان‌های پرفراز و نشیب کشور محسوب می‌شود. این سازمان در دولت دهم (احمدی‌نژاد) از وزارت ارتباطات منفک و به نهاد ریاست‌جمهوری منتقل شد تا رفته‌رفته و با جدا شدن مخابرات از وزارت ارتباطات، زمینه انحلال این وزارتخانه نیز فراهم شود که مجلس به درخواست دولت احمدی‌نژاد به این انحلال رای منفی داد.

با آغاز به‌کار دولت یازدهم، محمود واعظی، وزیر ارتباطات وقت، پیگیری‌های زیادی برای بازگشت مجدد سازمان فضایی ایران به وزارت ارتباطات را آغاز کرد تا آنکه در هشتم بهمن‌ماه سال 93، نوبخت، سخنگوی سابق دولت با اشاره به اینکه ۴ بهمن جلسه شورای‌عالی اداری براي ارتقای جایگاه سازمان فضایی کشور تشکیل شد، گفت: در همین رابطه دولت مصوبه سال ۸۹ را که طبق آن سازمان فضایی به نهاد ریاست‌جمهوری منتقل شده بود، لغو کرد زيرا برای نهاد ریاست‌جمهوری که تشکیلاتی صرفا اداری است، توجهی که شایسته این سازمان است صرف نمی‌شد. برای همین سازمان فضایی به جایگاه اصلی خود یعنی زیر نظر وزارت ارتباطات منتقل شد که البته برخی از مسوولیت‌ها نیز به معاونت علمی و فناوری تفویض شد. ما در دولت تدبیر و امید برنامه‌هایی داریم که از این دانش به صورت گسترده‌تر استفاده کنیم.

این سازمان که در مقطعی حتی در پرداخت حقوق کارکنانش نیز با مشکل مواجه شد و از سوی دیگر شاهد نوعی پراکندگی و موازی‌کاری در حوزه فضایی نیز هست، سرانجام به وزارت ارتباطات منتقل شد و از آن زمان تاکنون فراز و فرودهای زیادی را تجربه کرد. یکی از چالش‌های چهار سال گذشته سازمان فضایی به سرانجام پرتاب ماهواره‌ها و توقف این رویه در دولت روحانی باز می‌گشت. در یک نمونه نیز اظهارنظر رییس سابق این سازمان یعنی محسن بهرامی در تیرماه سال 96 جنجالی شد که از انتقال ماهواره «مصباح» به موزه فناوری فضایی خبر داد و گفت: با توجه به گذشت زمان طولانی از ساخت این ماهواره به این نتیجه رسیدیم که ماهواره مصباح برای پرتاب و بازبینی به هزینه‌های زیادی نیاز دارد. از این رو این ماهواره به موزه فناوری فضایی منتقل می‌شود.

این اظهارنظر با عصبانیت و واکنش تند محمود واعظی، وزیر ارتباطات همراه شد و وی در پاسخ به معاون خود گفت: هیچ موزه‌ای برای این کار در نظر گرفته نشده است. اولین کاری که بعد از دریافت ماهواره مصباح خواهیم کرد، این است که ماهواره را در پژوهشکده ماهواره و توسط متخصصان مورد بررسی قرار دهیم و تصمیم بگیریم که از این ماهواره چگونه استفاده کنیم.

بماند که خبری از ماهواره مصباح و یکی دیگر از وعده‌های بی‌سرانجام محمود واعظی نشد. وی نهم دی‌ماه سال 94 از ادامه مذاکرات برای بازپس‌گیری ماهواره بلوکه‌شده مصباح خبر داد و گفته بود: بعد از رفع تحریم‌ها مذاکرات خود را با کشور ایتالیا برای بازپس‌گیری مصباح آغاز خواهیم کرد.

ایام گذشت تا آنکه با تغییر دولت و وزیر ارتباطات در تاریخ سوم دی‌ماه سال 96 مرتضی براری جایگزین محسن بهرامی شد.

سازمان فضایی ایران در زمان مدیریت جدید رویکرد رسانه‌ای فعالی را در دستور کار گذاشته است و اخبار و به عبارت درست‌تر وعده‌های زیادی روی سایت این سازمان منتشر می‌شود.

اگرچه در پایان تیتر برخی اخبار این سازمان نقطه گذاشته می‌شود! اما تلاش این سازمان برای افزایش تحرک و فعالیت رسانه‌ای قابل توجه است.

در این میان اما فهرست وعده‌های این سازمان روز به روز در حال طولاني شدن است. به همین منظور برای ثبت این وعده‌ها در یک جا و پیگیری سرانجام آنها در آینده، در گزارش حاضر بدون تحلیل و قضاوتی، صرفا مروری اجمالی بر اخبار و وعده‌های سازمان فضایی در دوره مدیریت جدید خواهیم داشت.

وعده ارايه ماهواره‌هاي ارتفاع پايين و بهبود رتبه فضايي

دهم دي‌ماه 1396 مرتضي براری، ريیس سازمان فضایی ایران وعده بهبود رتبه ايران در فناوري فضايي بومي و ارايه خدمات ماهواره‌ها در مدارهاي ارتفاع پايين را مطرح كرد. وي گفت: برنامه ما این است که از رتبه ۶۰ در زمینه ارايه خدمات ماهواره‌ای در ميان ۱۶۰ کشور دنیا به رتبه‌های بالاتر که در خور شأن جمهوری اسلامی ایران است دست یابیم. ريیس سازمان فضایی ایران همچنين گفت: در آینده‌ای نزدیک شاهد ارايه خدمات ماهواره‌ها در مدارهای ارتفاع پایین (LEO) برای توسعه خدمات هوشمند شهری مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT)  خواهیم بود.

وعده ارتقاي جايگاه مركز ماهدشت

رییس سازمان فضایی ایران، روز چهارشنبه 18 بهمن ماه 1396 ضمن بازدید از مرکز ماهدشت گفت: با توجه به ظرفیت‌ها و زیرساخت‌های ارزشمند این مرکز، یکی از اولویت‌های سازمان فضایی ارتقاي جایگاه مرکز ماهدشت است. وي در اين نشست با کارکنان مرکز ماهدشت افزود: این مرکز باید با هدف ارایه خدمات در جهت رفع مشکلات و مسايل کشور مانند مدیریت بلایا، کم‌آبی، آلودگی هوا و گرد و غبار با استفاده از داده‌های فضایی فعالیت‌های خود را توسعه دهد.

وعده تلاش براي فعاليت اپراتور ماهواره‌هاي سنجشي

29 بهمن‌ماه 1396 رییس سازمان فضایی ایران در نشست با رییس پژوهشگاه فضایی گفت: بايد بخش خصوصی را برای حضور در عرصه فضا تشویق کنیم، (و به همين منظور) سازمان فضایی درصدد اخذ مجوز برای حضور اپراتورهای ماهواره‌ای سنجشی در کشور است.

وعده حمايت از توليد بازي‌هاي رايانه‌اي فضايي

27 فروردين‌ماه 1397 رييس سازمان فضايي ايران در صفحه اینستاگرام خود نوشت: حمایت از تولید بازی‌های رایانه‌ای فضایی مبتنی بر آموزش و ترویج و توسعه بازارهای داخلی، در دستور کار سازمان فضایی ایران قرار دارد. وي تاکید کرد: سازمان فضایی ایران با توسعه زیرساخت‌ها و بسترهای لازم و تدوین بسته‌های حمایتی، از تولید بازی‌های فضایی مبتنی بر آموزش حمایت خواهد کرد و تلاش می‌کند تا بخش تخصصی بازی‌های کامپیوتری در کنار متخصصان حوزه فضایی گرد هم آیند تا ماحصل آن تولید بازی‌های رایانه‌ای مبتنی بر علوم فضایی باشد. (اگرچه مشخص نیست بازی‌سازی در کدام قسمت ماموریت‌های این سازمان قرار دارد.)

تفاهم چهارجانبه ایجاد کسب‌وکارهای فضاپایه

نهم ارديبهشت‌ماه 1397 ريیس سازمان فضایی ایران با تاکید بر ضرورت توسعه زنجیره ارزش صنعت فضایی و تفاهم‌نامه‌اي كه به همين منظور در نظر گرفته شده، گفت: ابتدا شرکت‌های فعال و نقش‌آفرینان در حوزه کاربرد و خدمات فضایی شناسایی خواهند شد و یک بانک اطلاعاتی از همه شرکت‌های مرتبط به همراه توانمندی‌ها، محصولات و خدمات شکل می‌گیرد. در ادامه مشاوره و آموزش‌های لازم در اختیار شرکت‌ها قرار می‌گیرد تا بتوانند بازار خود را توسعه دهند و علاقه‌مندان و دانش‌آموختگان دانشگاهی نیز برای تشکیل شرکت‌های نوپا هدایت و حمایت خواهند شد.

دسترسی به داده‌های ماهواره‌ای، دریافت تسهیلات ویژه و شرکت در رویدادهای شبکه و سمینارهای آموزشی از مزایای عضویت در این شبکه تعيين شده است.

تهيه پیش‌نویس نقشه راه توسعه فضایی کشور

21 خرداد‌ماه 1397 محمدجواد آذری‌جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با ذكر اینکه نقشه راه فضایی کشور در افق 1404 باید دارای برنامه اجرایی، عملیاتی و دقیق باشد، گفت: تعیین شفاف برنامه اجرایی کار، امکان نظارت بر آن و گزارش وضعیت پیشرفت پروژه‌ها توسط دبیرخانه شورای‌عالی فضایی را میسر می‌سازد.

جهرمي خاطرنشان کرد: سند تهیه‌شده باید متناسب با واقعیات و شرایط حاکم بر کشور و بخش فضایی تنظیم شده و اقدامات گسترده‌ای برای کاربردی‌سازی این فناوری در نظر گرفته شود.

عقد تفاهم‌نامه در زمینه توسعه کاربردها و خدمات فضایی

يكم تير‌ماه 1397 در حاشيه اجلاس کمیته استفاده صلح‌آمیز از فضای ماورای جو سازمان ملل متحد (کوپوس)، رييس سازمان فضايي ايران، با توماس جمال‌الدین، ريیس موسسه ملی هوانوردی و فضایی اندونزی (لاپان) دیدار کرد.

ريیس سازمان فضایی ایران در اين ديدار خواستار برگزاری کارگاه‌های علمی و رویدادهای مشترک در زمینه کاربردها و خدمات فضایی و توسعه کسب‌وکارها در حوزه فضایی شده و گفت: اشتراک‌گذاری تجربیات و دستاوردهای علمی میان دو کشور در این حوزه‌ها می‌تواند گامی عملی در راستای توسعه همکاری‌های ميان دو سازمان باشد. در این نشست عقد تفاهم‌نامه ميان دو سازمان در حوزه توسعه فناوری و کاربردها و خدمات فناوری فضایی مورد تاکید طرفین قرار گرفت.

وعده ایجاد مرکز ملی داده و اطلاعات فضایی

چهارم تيرماه 1397 ابوالقاسمی، مدیر پروژه مرکز ملی داده و اطلاعات فضایی اعلام كرد: عمليات اجرایی این پروژه با جدیت آغاز شده است و به حول و قوه الهی و با تلاش کارشناسان سازمان و مجری پروژه، تا پایان سال جاری به بهره‌برداری خواهد رسید.

به گفته اين مقام مسوول، این مرکز با بهره‌گیری از فناوری رایانش ابری و مدیریت کلان‌داده و از طریق پلتفرم دسترسی به داده و اطلاعات که روی بستر این مرکز ایجاد خواهد شد، امکان دسترسی، دانلود و پردازش داده‌ها و اطلاعات را برای شتاب‌دهنده‌ها و کسب‌وکارهای نوپا فراهم خواهد کرد.

شركت صنايع الكترونيك زعيم پس از برنده شدن در مناقصه به عنوان مجري اين پروژه در نظر گرفته شده است.

وعده تسهيل‌سازي براي ورود بخش خصوصي

نهم تير‌ماه 1397 یاسر موحدی، سرپرست معاونت توسعه و برنامه‌ریزی راهبردی سازمان فضایی ایران، سیاست کلان سازمان را بر حمایت و تشویق ورود سرمایه‌گذاران و بخش صنعتی به توسعه حوزه فضایی کشور اعلام كرد. وي همچنين اعلام كرد: سطح آمادگی کنونی بخش فضایی کشور بایستی به سمت صنعتی شدن سوق یابد.

داده‌های ماهواره‌ای در خدمت دولت الکترونیکی

دهم تيرماه 1397 در چهارمین جلسه مشترک سازمان فضایی ایران و سازمان فناوری اطلاعات ایران مقرر شد از زیرساخت‌های دولت الکترونیکی برای به اشتراک‌گذاری داده‌ها و اطلاعات ماهواره‌ای سازمان فضایی ایران استفاده شود. در اين مقطع رييس سازمان فضايي ايران گفت: سازمان فضایی ایران تولید داده و دیتا را به عهده خواهد داشت و سازمان فناوری اطلاعات با انتشار و در اختیار گذاشتن همگانی این دیتا آن را به ثروت و خدمت تبدیل می‌كند.

وعده حمایت از کسب‌وکارهای فضاپایه در حوزه شهری

هفدهم تيرماه 1397 سازمان فضایی ایران اعلام كرد، پنج حوزه مدیریت بحران، محیط زیست، هواشناسی، کشاورزی و خدمات شهری را در اولویت برنامه‌های خود جهت توسعه کسب‌وکارهای فضاپایه قرار داده است.

وعده تامين رايگان ديتاهاي مورد نياز دانشگاه‌ها

27 تيرماه 1397 رییس سازمان فضایی ایران در بازدید از مرکز سنجش از دور دانشگاه شهید بهشتی گفت: سازمان فضایی ایران در راستای تعامل و همکاری هرچه گسترده‌تر با دانشگاه‌های کشور، آمادگی دارد دیتا‌های مورد نیاز مراکز علمی را به صورت رایگان تامین كند.

وعده تشکیل کنسرسیوم بخش خصوصی

اواخر تيرماه 1397 رييس سازمان فضايي بيان كرد: با توجه به اینکه در برنامه ششم توسعه جذب ۹۰۰ میلیارد تومان سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در حوزه فضایی کشور در نظر گرفته شده است، بخش خصوصی می‌تواند با تشکیل کنسرسیوم‌های مشترک، در زمینه اپراتورهای ماهواره‌ای نیز سرمایه‌گذاری كند و در این حوزه حضوری پررنگ و فعال در کشور داشته باشد و بتواند به ارايه خدمات کاربردی به جامعه بپردازد و به رونق بازار این فناوری در کشور کمک كند.

وي همچنين وعده داد: سازمان فضایی ایران تلاش خواهد کرد تا با فراهم کردن بسترهای لازم به تجاری‌سازی محصولات فناورانه تولیدشده در بخش خصوصی کمک كند و آماده همکاری با شرکت‌ها در زمینه اسپین‌آف محصولات فضایی و توسعه بازار آن خواهد بود.

وعده طراحی و توسعه سه شبکه ماهواره‌ای

30 تير 1397 رييس سازمان فضايي گفت: طبق سند توسعه فضایی کشور، طراحی و توسعه سه شبکه ماهواره‌ای در نظر گرفته شده است. وي همچنين ابراز اميدواري كرد كه تا سال ۱۴۰۴ يك ماهواره مخابراتی بومی طراحی و در مدار قرار گیرد و به ارایه سرویس و خدمات بپردازد.

در دستور كار بودن اعزام انسان به فضا

22 مردادماه 1397، ريیس سازمان فضایی ایران اعلام كرد: پروژه اعزام انسان به فضا متوقف نشده است و این پروژه به عنوان یکی از زیر پروژه‌های هفت سرفصل سند نقشه راه فناوری فضایی کشور به مرور دنبال می‌شود.

اگرچه به‌جز وعده‌های ذکرشده که با روال موجود روزبه‌روز احتمال افزایش آن بیشتر می‌شود، طرح‌ها و پروژه‌های دیگری نیز در دستور کار سازمان فضایی ایران نیز وجود داشته که باید تعیین تکلیف شوند؛ موضوعی که در آینده بیشتر به آن خواهیم پرداخت.

وعده‌های 1404 هم از راه رسید

اما در حالیکه این گزارش مدتی در نوبت چاپ قرار دارد، فهرست وعده‌های جدید سازمان فضایی کشور نیز ظاهرا به سرعت در حال بلندشدن است و بی‌آنکه خبری از سرنوشت طرح‌های قبلی باشد، این سازمان در رویه‌ای جدید که گویی یک ماه قبل تاسیس شده، در مسیر وعده‌های بیشتر و بیشتر قرار دارد.

آخرین موردی که از سازمان فضایی کشور برای رسانه‌ها ارسال شده اما در نوع خود جالب و کم‌نظیر است. مرتضی براری رئیس سازمان فضایی ایران گفته: ماهواره ۵۰۰ کیلوگرمی ایران تا سال ۱۴۰۴ در مدار یک هزار کیلومتری زمین قرار می‌گیرد.

به عبارت دیگر این وعده‌ای است که احتمالا شاهد وقوع آن در دو دولت بعدی خواهیم بود و قطعا به عمر مدیریتی مدیران فعلی قد نمی‌دهد که بتوان پیگیر سرنوشت وعده از خود ایشان شد.

به هر حال ظاهرا موتور وعده سازمان فضایی روز به روز گرم‌تر می‌شود و به این ترتیب وعده‌های بیشتری در حال تولید و خروج از این سازمان است.

درج دیدگاه

بررسی بازی