همراه ما باشید
هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور

پرونده‌ای که دولت و دادستانی پیگیر آن بودند

شکایت ایران از طراحان استاکس‌نت به کجا رسید؟

مهراد كريم‌نيايي

دو سال قبل بود كه دادستاني کل کشور پيگير موضوع ضرر و زياني شد كه استاكس‌نت به ایران وارد آورد و خواستار محكوميت اين اقدام در مجامع بين‌المللي شد. موضوعی که همان زمان مقام معظم رهبري نیز بر آن تاکید و در دیدار با کارگزاران نظام در بیست و پنجم خرداد‌  95 با اشاره به حمله سایبری آمریکا به تاسیسات هسته‌ای ایران گفته بودند: «این استاکس‌نت که سه سال قبل از این فرستادند داخل تشکیلات سایبری جمهوری اسلامی، می‌توانست تمام تشکیلات [هسته‌ای] ما را از بین ببرد؛ این کار، جنایت است؛ یعنی یک جنایت شناخته‌ شده بین‌المللی است و می‌توان گریبان صاحبان این جنایت را در دادگاه‌های بین‌المللی گرفت؛ متاسفانه ما نگرفتیم.»

كمي بعد از سخنان رهبر انقلاب، عبدالصمد خرم‌آبادی، معاون وقت دادستاني کل کشور از سازمان انرژي اتمي خواست كه دلايل و مستندات وقوع حمله توسط استاكس‌نت را اعلام كند تا نسبت به شکایت در مجامع بین‌المللی اقدامات لازم به عمل آید.

در واقع مدتی توپ در زمین سازمان انرژی اتمی بود تا آنکه پس از مدتي این سازمان اعلام کرد كه پاسخ دادستاني را در اين مورد داده است؛ اما با وجود گذشت بيش از دو سال از اين ماجرا همچنان روشن و مشخص نيست كه دادستاني چه كاري انجام داده و چه اقداماتي در مجامع بين‌المللي براي محكوميت استاكس‌نت صورت گرفته است.

اهمیت اين موضوع وقتی بیشتر می‌شود که همین هفته قبل، سردار جلالی، رییس سازمان پدافند غیرعامل کشور اعلام کرد، اخیرا نسل جدیدی از ویروس استاکس‌نت را که به‌صورت چندتکه بود و به‌صورت غیرفعال قصد ورود به سامانه‌های ما را داشت، کشف کردیم.

از سوی دیگر کشور ما همواره یکی از قربانیان اصلی جنگ‌ها و تبعیض‌ها و تحریم‌های سایبری محسوب می‌شود و با وجود ناکارآمدی مراجع و نهادهای بین‌المللی، اما موضع منفعلانه ايران مي‌تواند باعث تشديد بروز حملات سايبري عليه كشور شود و از سوی دیگر این جنایات نیز پنهان مانده و به فراموشی سپرده شود.

 

تاكيد بر جرم بودن حمله استاكس‌نت

"حمله سایبری به تاسیسات اتمی کشور بر اساس مواد 737 و 739 قانون مجازات اسلامی، (مواد 9 و 11 قانون جرایم رایانه‌ای)، ماده 17 قانون سازمان انرژی اتمی ایران، قانون مجازات اخلالگران در صنایع و معاهدات بین‌المللی مربوط به استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای جرم محسوب می‌شود."

اين بخشي از اظهارات عبدالصمد خرم‌آبادي معاون سابق دادستان كل كشور در سال 95 بود.

تمام کشورهای پیشرفته دنیا تخریب و اخلال در سامانه‌های کامپیوتری از طریق ویروس و نرم‌افزارهای مخرب را جرم‌انگاری کرده‌اند، بنابراین از دیدگاه حقوقی زمینه پذیرش چنین دعاوی در مراجع قضایی خارجی و بین‌المللی وجود دارد و مسوولان ذی‌ربط باید این موضوع را با سرعت و اهتمام بیشتری به سرانجام برسانند. با اين وجود تا لحظه سازمان انرژي اتمي، دادستاني و دولت هيچ‌يك اقدامي مشخص براي محكوميت حمله استاكس‌نت به تاسيسات اتمي كشور در مجامع بين‌المللي به انجام نرسانده‌اند.

وظيفه پيگيري حمله با دادستاني يا انرژي‌اتمي؟

ششم دي ماه 95 بود كه عبدالصمد خرم‌آبادی، در رابطه با مطالبه رهبر معظم انقلاب مبنی بر پیگیری حمله سایبری استاکس‌نت به تاسیسات و تشکیلات هسته‌ای جمهوری اسلامی به اظهار نظر پرداخته و اعلام داشت: از نظر حقوقی در مواردی که حقوق عمومی مورد تعرض قرار می‌گیرد، در وهله اول وظیفه طرح دعوا برعهده نهادی است که اموال عمومی مورد تعرض را در اختیار دارد و دادستانی کل کشور در اجرای ماده 290 قانون آیین دادرسی کیفری به عنوان مدعی‌العموم و مدافع حقوق عمومی مکلف به پیگیری و نظارت بر روند احقاق حق از طریق مراجع ذی‌صلاح داخلی، خارجی یا بین‌المللی است.

بر همین اساس دادستانی کل کشور از سازمان انرژی اتمی خواست که به وظیفه خود درخصوص طرح دعوا اقدام كند و دادستانی موضوع حمله سایبری به تاسیسات اتمی کشور را با جدیت پیگیری خواهد کرد.

پاسخ سازمان انرژي اتمي به دادستاني

در اين مقطع اعلام شد كه سازمان انرژي اتمي پاسخ نامه دادستانی کل کشور را داده و اعلام کرده است که در رابطه با این موضوع جلسات متعددی در معاونت حقوقی و امور بین‌الملل آن سازمان تشکیل شده و مذاکراتی نیز با نهادهای ذی‌ربط به‌عمل آمده است. بر همين اساس مقرر شده سازوکارهای لازم برای تعیین نحوه اقامه دعوی درمراجع قضایی بین‌المللی و داخلی در کمیته‌ای با محوریت وزارت امورخارجه و مشارکت سازمان انرژی اتمی، مرکز امور حقوقی ریاست‌جمهوری و دبیرخانه شورای‌عالی امنیت ملی مشخص شود و نتیجه را به دادستانی کل کشور اعلام ‌كند.

براساس اعلام دادستاني، سازمان انرژی اتمی در این نامه پاسخ داده که قرار شده یک سری اقدامات با کمک معاون حقوقی ریاست‌جمهوری و وزارت امور خارجه انجام و نتیجه نهایی به دادستانی کل کشور اعلام شود.

با اين وجود هرچند دو سال از اين اظهار نظرها مي‌گذرد اما همچنان خبري از محكوميت حمله استاكس‌نت در مجامع بين‌المللي و طرح دعوي حقوقي از سوي مسوولان كشور نشده است.

 

شناسایی نسل جدید استاکس‌نت در ایران

در نهایت همان‌طور که ذکر شد در حالي كه طرح شكايت از حمله استاكس‌نت به تاسيسات هسته‌اي كشور همچنان به جايي نرسيده اما هفته گذشته ريیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با بیان اینکه تهدید نظامی در انتهای لیست دشمن است، اعلام كرد نسل جدیدی از ویروس‌ استاکس‌نت را کشف کرده‌اند.

آن‌طور كه سازمان پدافند غيرعامل اعلام كرده ويروس استاكس‌نت جديد به‌صورت چندتکه بود و به‌صورت غیرفعال قصد ورود به سامانه‌های كشور را داشته كه سازمان پدافند غيرعامل موفق به کشف آن شده است.

بر اساس این گزارش در حالي كه بيش از هفت سال از پيدا شدن ويروس استاكس‌نت مي‌گذرد و بدافزارهايي نظير فليم (شعله) نيز با هدف آسيب به زيرساخت‌هاي كشور وارد فضاي مجازي شده‌اند همچنان اقدامي حقوقي و بين‌المللي براي محكوميت اين دست اقدامات صورت نگرفته است.

درج دیدگاه

بررسی بازی