همراه ما باشید
هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور

كارت سوخت و 100 میلیارد دلار

رسانه‌های وابسته و همسو با دولت در فضای مجازی و سنتی که تعداد قابل ملاحظه‌ای هم هستند، در خصوص تبعات افزایش قاچاق سوخت به دنبال حذف کارت سوخت روزه سکوت گرفته‌اند که البته طبیعی است؛ چراکه ابعاد این خسران با هیچ توجیهی قابل دفاع نیست و بهترین کار دامن نزدن به آن و عبور از کنار مساله است.

در کلان هم البته ظاهرا ترجیح بر این است که رابطه حذف کارت سوخت با افزایش قاچاق بیش از حد برجسته نشود و این موضوع به سرنوشت مسایل دیگر دچار شده و سریع‌تر به فراموشی سپرده شود. برای علت این موضوع دلایلی محتمل است که احتمالا به ذهن مخاطبان زیادی هم رسیده است.

به هر حال هنوز هم برخی رسانه‌ها پیگیر ابعاد و تبعات حذف غیرقابل توجیه کارت سوخت هستند. در همین راستا هفته قبل کلیپی در شبکه‌های اجتماعی دست به دست شد که محتوا و آمار بسیار قابل توجهی از احیا، حذف و سپس زمزمه احیای مجدد کارت سوخت ارایه کرده است. نظر به اهمیت این آمار، متن فیلم تهیه‌شده توسط خبرگزاری فارس را منتشر می‌کنیم.

"«تك‌نرخي شدن بنزين»؛ اين تيتري بود كه خرداد 94 صفحه اول اكثر خبرگزاري‌ها را به خودش اختصاص داده بود. اگرچه با هدفي سهمیه‌بندي بنزين كارت سوخت حذف نشد ولي ديگر كسي با كارت شخصي بنزين نمي‌زد چون هيچ تفاوتي با استفاده از كارت جايگاه نداشت. همين موضوع باعث شد زمزمه‌هاي حذف كامل كارت سوخت مطرح شود. با حذف سهميه‌بندي بنزين به نحوي به سال 85 بازگشتيم. بعد از جنگ به‌خصوص از نيمه دوم دهه 70 مصرف بنزين به‌شدت در حال افزايش بود؛ تا جايي كه مصرف بنزين از حدود 33 ميليون ليتر در روز در سال 75 به 6/73 ميليون ليتر در روز در سال 85 افزايش پيدا كرد؛ يعني 2/2 برابر شد.

به دليل عدم توسعه پالايشگاه‌ها از اواسط دهه 70 بخش زيادي از نياز بنزين از طريق واردات تامين مي‌شد. از كل6/73 ميليون ليتر مصرف روزانه در سال 85 حدود يك‌سوم آن يعني 5/27 ميليون ليتر واردات بنزين كشور بود؛ اين به معني خروج مقادير زيادي ارز از كشور بود.

 سال 86 مسوولان كشور تصميم گرفتند طرح استفاده از كارت سوخت را براي توزيع بنزين اجرا كنند. با آمدن كارت سوخت هر وسيله نقليه سهميه مشخصي براي مصرف ماهانه داشت. هر فرد سعي مي‌كرد طوري مصرف خود را مديريت كند كه مجبور به هزينه بيشتر براي بنزين آزاد نشود. توجه مردم به وسايل حمل‌ونقل عمومي هم بيشتر شده بود و سعي مي‌كردند كمتر از خودروهاي شخصي استفاده كنند. از طرف ديگر براي اولين بار در كشور آمار مشخص و دقيق بنزين فروخته‌شده به وسايل نقليه به دست آمد. همه ورود و خروج‌هاي بنزين از پالايشگاه‌ها به پمپ‌بنزين‌ها مشخص شد، در نتيجه ديگر هيچ تانكر حمل سوختي قبل از رسيدن به جايگاه سوخت راه خودش را گم نمي‌كرد و سر از مرزهاي ايران در نمي‌آورد و به اين ترتيب از قاچاق سازمان‌يافته چند ميليون ليتري بنزين جلوگيري شد.

پيش‌بيني اين بود كه با ادامه روند قبلي در سال 93 مصرف بنزين به 160 ميليون ليتر در روز برسد اما با وجود افزايش چشمگير خودروهاي شخصي نه‌تنها مصرف بنزين نسبت به سال 85 افزايش پيدا نكرد بلكه به كمتر از 70 ميليون ليتر كاهش پيدا كرد.

سال 89 درحالي‌كه مصرف بنزين در روز 61 ميليون ليتر بود، آمريكا تحريم خريد و فروش بنزين را هم به تحريم‌هاي ايران اضافه كرد. انتظار مي‌رفت كشوري كه حدود 40 درصد از مصرف بنزين روزانه خودش را از طريق واردات تامين مي‌كند با مشكلاتي جدي رو‌به‌رو شود؛ چراكه در اين مقطع هيچ كشوري حاضر به فروش بنزين به ايران نبود.

مسوولان پتروشيمي سعي كردند با وارد كردن پتروشيمي‌ها به زنجيره سوخت، كمبود بنزين را جبران كنند. سه پتروشيمي وارد زنجيره شدند و نياز كشور را به واردات روز به روز كاهش داده و عملا توانستند تحريم را خنثي كنند. اگر سامانه كارت سوخت اصلا وجود نداشت با ادامه روند افزايش مصرف بنزين در سال 89 به بيش از 100 ميليون ليتر بنزين در روز نياز داشتيم. اين يعني نياز به واردات بيش از 50 ميليون ليتر در روز كه حتي با توليد بنزين توسط پتروشيمي‌ها نيز نياز كشور برطرف نمي‌شد، در نتيجه كشور با بحراني جدي در زمينه تامين سوخت مواجه مي‌شد و حتي تا از حركت انداختن چرخ اقتصاد ايران نيز پيش مي‌رفت.

 با اين وجود با توجه به روند چشمگير كاهش مصرف بنزين و گذشت شش سال از تحريم بنزين، وزارت نفت اعتقاد دارد كه باتوجه به تك‌نرخي شدن بنزين ديگر نيازي به استفاده از كارت سوخت نيست، درحالي‌كه در طول هشت سال استفاده از سامانه كارت سوخت، از ميليون‌ها ليتر واردات بنزين جلوگيري شد و حدود 100 ميليارد دلار صرفه‌جويي براي كشور به همراه داشت.

در مدتي كه از تك‌نرخي شدن قيمت بنزين مي‌گذرد، در برخي از مناطق مرزي افزايش قاچاق سوخت مشاهده شده؛ تا جايي كه يكي از شهرهاي مرزي رشد 40 درصدي مصرف بنزين داشته است.

مصرف بنزين كشور هم روز به روز افزايش پيدا كرده، به‌طوري كه واردات بنزين به بيش از 12 ميليون ليتر در روز افزايش پيدا كرده كه اين ميزان تقريبا شش برابر سال 91 است.

به اين ترتيب بود كه كارت سوخت بعد از فراز و نشيب يك سال و نيمه، يك‌بار ديگر در مجلس به راي گذاشته شد و با 121 راي موافق نمايندگان مجلس به چرخه سوخت كشور برگشت."

درج دیدگاه

بررسی بازی