همراه ما باشید
هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور

برای نخستین بار رسانه‌ای شد

انهدام شبکه جاسوسی سایبری CIA توسط ایران

چاقو دسته‌اش را برید؛ ضربه به آمریکا از طریق گوگل

نادر نينوايي

هفته قبل گزارش مشروحی در بخش خبری سایت یاهو منتشر شد و آن‌طور که در گزارش ادعا شده (بدون ذکر نام و ارایه مستندات)، به نقل تنی چند از ماموران سابق سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA)، برای نخستین بار جزییات یک ضربه سنگین سایبری از سوی ایران در فاصله حدود سال‌های 1388 تا 1392 به شبکه جاسوسی سایبری این نهاد امنیتی آمریکا، منتشر شد.

گزارش حاضر به جزییات و کم‌وکیف اقدام ایران در کشف و انهدام یک شبکه گسترده جاسوسی وابسته به CIA که تعاملات خود را از بستر سایبری هدایت می‌کردند، باز می‌گردد. اگرچه این گزارش در رسانه‌های بزرگ آمریکایی بازتاب نیافته که دلایل و احتمالاتی برای آن وجود دارد که در انتهای این گزارش به آن پرداخته‌ایم. در نهایت اینکه انتشار گزارش مذکور در هفته‌نامه عصر ارتباط به منزله تایید یا رد محتوای آن نیست.

در سال 2013 چند مامور سازمان سيا به‌طور مداوم در طول هفته‌ها مشغول انجام كار بودند تا بلكه بتوانند براي مقابله با فاجعه‌اي كه براي آنها ابعادي جهاني مي‌يابد اقدامي انجام دهند. ماجرا از اين قرار است كه سازمان سيا براي ارتباطات ماموران تحت پوشش خود در سراسر جهان يك سيستم ارتباطي تحت اينترنت طراحي كرده بود كه بتواند از آن طريق با آنها ارتباط داشته باشد.

با كشف نفوذ يك عامل خارجي به اين سيستم ارتباطي، اما در سال 2013 به ناگاه كارشناسان سيا ناچار شدند شروع به حذف ‌سايت‌هاي لورفته كرده و همزمان اقدامات جایگزین را نیز در دستور کار قرار دادند تا ضمن حفظ ارتباطات‌شان، مانع شناسایی و دستگیری عوامل خود نیز بشوند.

يكي از مقامات اطلاعاتي آمريكايي در خصوص بروز اين بحران گفته: وقتي اين اتفاق افتاد (افشاي سيستم ‌ارتباطي سيا) همه‌چيز (همه اطلاعات افشا شده) مهم بود؛ موضوعی که يك مقام ارشد اطلاعاتي سيا آن را «فاجعه‌آمیز» توصیف کرده بود.

**ماجرا از این قرار است که بين سال‌هاي 2009 تا 2013 سازمان اطلاعاتي ايالات متحده آمريكا با افشا شدن سيستم ارتباطي خود كه از طريق آن با عوامل اين سازمان در سراسر جهان در تماس بود يكي از ابزارهاي كليدي خود براي برقراري ارتباط و پيام‌رساني با رابط‌ها و جاسوس‌هايش را از دست داد.**

آن‌طور كه ياهو نيوز مدعي شده، نفوذ ايران به سيستم ارتباطي مخفي سيا كه پيش از اين گزارش نشده، باعث شده بود تا قبل از آنكه ضعف‌هاي امنيتي برطرف شود در كشور چين نیز بيش از 20 مامور اطلاعاتي تحت پوشش سيا لو رفته و كشته شوند كه از اين تعداد 11 نفر آنها شامل ماموران اطلاعاتي و امنيت ملي سابق آمريكا بوده‌اند.

اين فاجعه درواقع هرگوشه‌اي از سيستم بوروكراتيك امنيت ملي آمريكا از جمله سازمان اطلاعاتي آمريكا، كميته‌هاي اطلاعاتي كنگره و پيمانكاران مستقل و ناظران دولتي را تهديد مي‌كند و به همين علت آمريكايي‌ها به‌سرعت براي حل مشكلات امنيتي دست به‌كار شده‌اند.

در دنيايي كه وابستگي به تكنولوژي و سيستم‌هاي ارتباطي نوين امري اجتناب‌ناپذير است، اين چالش امنيتي مي‌تواند باعث به خطر افتادن هر عمليات جاسوسي مدرن در كشورهايي شود كه دولت آمريكا اجازه فعاليت آزادانه در آنها را ندارد.

يك مقام امنيتي سابق آمريكا مي‌گويد: وقتي يك ورود اين‌چنيني به سيستم اتفاق مي‌افتد شرايط بسيار بد و تاريك است؛ درواقع وقتي خلل امنيتي ايجاد شده و وارد سيستم شوند اين نفوذ در عمل هيچ‌گاه پايان نمي‌پذيرد.

يك مقام امنيتي سابق دیگر آمريكا نیز مدعي شده كه بروز اين فاجعه امنيتي اطلاعاتي براي CIA تبعات جهاني بسيار زيادي خواهد داشت. به گفته وي در حقيقت اگر ما به دنبال منافع خود در كره شمالي، روسيه، چين و ايران هستيم اما سيا بايد مراقب خود نیز بوده و به فکر حفظ و اصلاح كل سيستم ارتباطي‌اش در سراسر جهان باشد.

آن‌طور كه ياهونيوز مدعي شده، گزارش اين سايت براساس مصاحبه با 11 مامور امنيتي سابق ايالات متحده آمريكا بوده كه نخواسته‌اند نامشان فاش شود که از قضا با موضوع از نزديك درگير بوده‌اند. اين ماموران اطلاعاتي آمريكا گفته‌اند كه اطلاعات افشا شده بسيار جدي بوده‌اند و نتايج حاصل از افشاي آنها ممكن است تا سال‌ها گريبانگير ايالات متحده آمريكا شود.

اين شكست وراي اينكه صرفا يك شكست اطلاعاتي براي آمريكا است باعث مي‌شود كه وجهه شكست‌‌ناپذيري ايالات متحده در جهان نیز خدشه‌دار شده و شكسته شود. درواقع ناتواني دولت آمريكا تا زماني كه ماموران امنيتي و تحت پوشش او در چين كشته شوند در حكم يك شكست امنيتي كامل براي اين كشور است.

يك مامور سابق امنيت ملي آمريكا گفته كه سيستم ارتباطي آنها همچنان در معرض آلودگی و تهاجم است و ممكن است ده‌ها تن در سراسر جهان به همين علت كشته شوند.

**بر مبناي گزارش ياهونيوز يكي از بزرگ‌ترين شكست‌هاي اطلاعاتي در دهه گذشته در سال 2009 در ايران آغاز شد؛ زماني كه دولت اوباما مدعي كشف يك مركز زيرزميني غني‌سازي اورانيوم در ايران شد. آن‌طور كه مامور اطلاعات سابق آمريكا مدعي شده، مقامات ايراني از فاش شدن اين مركز خشمگين شده‌اند و شروع به جست‌وجو براي پيدا كردن جاسوس‌هاي خارجي كرده‌اند.**

ماموران اطلاعاتي آمريكا مدعي‌اند كه سيستم ارتباطي كه سيا براي ارتباط با عوامل خود ساخته بود ناقص بوده است. اين سيستم ارتباطي مبتني بر بستر اينترنت براي نخستين بار برای ارتباط‌گیری در كشورهاي جنگ‌زده خاورميانه مورد استفاده قرار گرفته و درواقع براي مقابله با تهديدات امنيتي كشورهايي مثل ايران و چین توانايي و كاركرد لازم را نداشته است. آن‌طور كه مقام‌هاي امنيتي آمريكايي گفته‌اند، اين سيستم يك سيستم موقتي و با اهداف كوتاه‌مدت بوده و براي برقراري ارتباط در مدت‌زمان طولاني و تماس با افراد زياد طراحي نشده بود اما در عین حال براي انجام اين اهداف مورد استفاده قرار گرفته است.

براساس ادعاي يك مامور اطلاعاتي آمريكا، سهولت در استفاده باعث شده تا در مواردي به امنيت نامناسب این روش بي‌توجهي شود.

وي اضافه مي‌كند: در كشورهايي كه روابط خصمانه با آمريكا دارند، استفاده از سيستم‌هاي ارتباطي اين‌چنيني به‌هيچ‌وجه قابل قبول نيست.

براساس اعلام ياهو به نظر مي‌رسد** از سال 2010 ايران شروع به شناسايي عوامل CIA در خاک خود كرده است و در نتيجه در سال 2011 مقامات ايراني موفق شدند يك شبكه جاسوسي سيا در ايران را كشف كنند. اين شبكه جاسوسي شامل بيش از 30 جاسوس بوده‌اند كه همگي از طريق رابطه‌ای كه با این سيستم ارتباطي داشته‌اند لو رفته‌اند.**

ايران پس از برگزاري دادگاه برخي از عوامل سيا در ايران را اعدام كرد و برخي را راهي زندان كرد كه اين امر در حكم خسارتي شديد به پيكره سازمان سيا توسط ماموران اين سازمان توصيف شده است. در شرايطي كه ايران در اين‌سال‌ها در حال پيشرفت برنامه هسته‌اي خود بود، از دست دادن اين شبكه جاسوسي لطمه بزرگي براي سيا و آمريكا بود.

برخي مقامات امنيتي آمريكا معتقدند كه ايران سيستم ارتباطي سيا را رصد و آناليز مي‌كند و با فهميدن اينكه آمريكايي‌ها چه اطلاعاتي درباره تهران دارند، افرادي را كه اين اطلاعات را داشته دستگير و بازجويي كرده و از اين طريق به منابع نهايي رسيده‌اند و در نهايت توانسته‌اند سيستم ارتباطي مخفي آمريكا را كشف كنند.

روش ایجاد شبکه ارتباطی CIA

يكي از شبكه‌هاي تلويزيوني ايران بر اساس ادعاي ياهو در سال 2011 گزارشي پخش كرده كه در آن مدعي شده كه **سازمان سیا سايت‌هاي جعلي به نام شركت‌هايي جهت استخدام كاركنان در ايران با وعده شغل، تحصيل و ويزا ايجاد مي‌كرده است. به اين ترتيب ايرانياني كه در ابتدا فكر مي‌كردند با يك شركت قانوني در ارتباطند در نهايت در دوبي و استانبول روبه‌روي يك مامور CIA مي‌نشستند.**

اگرچه ايران هرگز اعلام نكرده كه چگونه به اين شبكه ارتباطي آمريكا نفوذ كرده اما ماموران اطلاعاتي آمريكا مدعي‌اند كه يك جاسوس دوجانبه اطلاعات اين شبكه را در اختيار ايران قرار داده است. به اين ترتيب سيستم آنلايني كه ماموران سيا و عوامل آنها اجازه مي‌داده تا از راه‌هاي دور با منابع خود در ارتباط باشند توسط ايراني‌ها كشف شده است.

پس از مدتي نتيجه يك تحقيق در سيا مشخص مي‌كند كه دو عامل كه در ظاهر جاسوس سيا بوده‌اند در عين حال اطلاعاتي را در اختيار مقام‌هاي ايران نيز قرار مي‌داده‌اند و اين موضوع ناديده گرفته شده است. كمي بعد نيز سازمان اطلاعاتي اسراييل در پيامي به سازمان اطلاعات آمريكا هشدار مي‌دهد كه احتمالا سيستم ارتباطي آنها توسط ايران كشف شده و برخي از عوامل شناسايي شده‌اند.

گوگل، ابزار ضربه ایران به آمریکا

در اين مقطع **آمريكايي‌ها از روش و تكنيك ساده‌اي كه ايرانيان به كمك آن سيستم ارتباطي سيا را كشف كردند يكه خورده و بسيار تعجب كردند. درواقع ايراني‌ها از گوگل براي كشف سيستم ارتباطي که آمريكا با عوامل و جاسوسان خود استفاده مي‌كردند، بهره بردند. **

از آنجا كه گوگل موتور جست‌وجوي بزرگي است كه همواره در حال ذخیره‌سازی اطلاعات سايت‌ها است مي‌تواند در حكم يك ابزار تحقيق و جست‌وجوي عظيم حتي در موارد ضد جاسوسي عمل كند. به اين ترتيب از طريق جست‌وجوي پيشرفته گوگل و استفاده از عباراتي مثل «و» و «يا» مي‌توان اطلاعات دسته‌بندي شده موضوعي را به دست آورد و توابع جست‌وجوي گوگل به كاربر اجازه مي‌دهد تا سايت‌ها را با تفكيك مشخص در اختيار داشته باشند.

به گفته ماموران اطلاعاتي آمريكا زماني كه جاسوس‌دوجانبه اطلاعات را در اختيار ايرانيان گذاشت آنها به جست‌وجوي شركت‌هاي مشابه كه وعده استخدام ايرانيان در ازاي پول و ويزا را مي‌دادند، اقدام كردند. در پي اين اقدام ايراني‌ها توانستند به كمك جست‌وجوي پيشرفته گوگل، تمام ‌سايت‌هاي پوششی سيا را كشف كنند. سپس با رصد اينكه چه كساني سايت‌هاي سيا را چك مي‌كردند آنها را شناسایی و دستگير كردند.

اگرچه مقام‌هاي اطلاعاتي آمريكا از توان بالاي سايبري ايران آگاه بودند و هشدار‌هاي مربوطه را داده بودند اما اينكه آنها از طريق يك تكنيك ساده جست‌وجوي گوگلي شبكه ارتباطي سيا را كشف كنند برايشان قابل پيش‌بيني نبود.

از سوي ديگر اما چيني‌ها نيز موفق شده‌اند كه شبكه جاسوسي سيا را كشف كنند اما هنوز براي آمريكايي‌ها روشن نيست كه اين اقدام با هماهنگي و كمك ايران انجام شده يا چينی‌ها خود راسا اقدام به انجام اين كار كرده‌اند. با اين وجود به گفته مقام‌هاي امنيتي آمريكا، ايران، چين و روسيه همكاري‌هايي در زمينه سايبري با يكديگر داشته و دارند. اگرچه سيا از نماينده ايران در سازمان ملل درخواست توضيح در اين خصوص كرده است اما تاكنون با پاسخي همراه نشده است. برخي از مقام‌هاي امنيتي آمريكا بر اين باورند كه چين روش نفوذ به سيستم ارتباطي آمريكا را در اختيار روسيه نيز قرار داده است.

برخي از مقامات آمريكايي بر اين باورند كه احتمالا ايران در ازاي افشاي سيستم ارتباطي آمريكا از چين تسهيلات نظامي سخت‌افزاري دريافت كرده است. همين موضوع باعث شده كه برخي ماموران سيا عقیده داشته باشند كه كشف اين سيستم ارتباطي توسط ايران ممكن است كل فعاليت آنها در سراسر جهان را با مخاطره روبه‌رو كند.

سيا بيم دارد كه ايران يا چين عوامل و جاسوسان اين سازمان اطلاعاتي را شناسايي كرده و پس از معامله با سازمان‌هاي اطلاعاتي ساير كشورهاي جهان در اختيار آنها قرار دهند. همچنين احتمال شناسايي عوامل سيا توسط ايران و تبديل شدن آنها به عوامل دوجانبه ايران نيز وجود دارد.

**براساس اعلام سيا به نظر مي‌رسد از سال 2013 به اين طرف ايرانيان توانسته‌اند كه عوامل سيا در خارج مرزهاي خود را حتی در يمن شناسايي كنند. ** به اين ترتيب به گفته ماموران سابق سيا ايرانيان ديگر فقط از توان سايبري خود براي محافظت خودشان استفاده نكرده و دامنه فعاليت آنها گسترش پيدا كرده است.

در سال 2008 و پيش از آنكه ايرانيان هيچ‌يك از عوامل سيا را دستگير كنند، جان ريدي كه شناسايي، تماس و مديريت منابع انساني سيا در ايران را به عهده داشته در خصوص ريسك روش ارتباط سيا با عواملش هشدار داده و حتي خاطرنشان كرده بود كه اگر سيستم ارتباطي سيا كشف شود حدود 70 درصد كل عمليات‌هاي سيا در سراسر جهان به خطر مي‌افتد.

برخی احتمالات و ابهامات درباره گزارش یاهو

در خصوص مطالبي كه در ‌سايت ياهو نقل شده و چكيده مهم‌ترين بخش‌هاي آن در اين مطلب ارايه شد احتمالاتی وجود دارد. از جمله اینکه علت افشاي اين اطلاعات در يك سايت خبري كم‌اهميت مثل ياهونيوز اين بوده كه چون اين باگ امنيتي در دولت اوباما شكل گرفته، رسانه‌هاي اصلي كه عمدتا حامي دموكرات‌ها و مخالف ترامپ هستند تمايلي به انتشار اين اخبار را نداشته‌اند. از سوي ديگر اين احتمال كه ياهونيوز مورد اعتماد ماموران امنيتي آمريكا كه اين اطلاعات را افشا كرده‌اند بوده نيز وجود دارد.

تحليل ديگر در اين خصوص اين است كه اين 11 مامور اطلاعاتي آمريكا كه اطلاعاتشان را در اختيار ياهو گذاشته‌اند هدفشان آن بوده كه دولت آمريكا را تحت فشار گذاشته تا مانع استمرار استفاده اين دولت از سيستم ارتباطي شوند كه منابع اطلاعاتي آنها را يكي پس از ديگري لو داده و سوزانده است.

در نهايت اما تحليل و فرضيه پاياني مي‌تواند اين باشد كه تمامي ادعاهاي مطرح‌شده به نوعي صرفا داستان‌پردازي آمريكايي‌ها است و هدف آنها اين است كه با اقداماتی از این دست به نوعي ايران‌هراسي ايجاد كرده و در لواي اتهامات سايبري به كشورمان چهره‌اي خشن از ايران ارايه دهند. ارایه نكردن اسناد و مداركي براي راستي‌آزمايي، اعلام نشدن سايت‌هاي مورد ادعا كه عمليات سايبري را راهبري مي‌كردند، مشخص نبودن منابع و اكتفا به اينكه ماموران سابق اطلاعاتي كه نخواسته‌اند نامشان فاش شود، اين اطلاعات را افشا كرده‌اند مي‌توانند تاييد‌كننده اين احتمالات و فرضيه نهايي باشند.

**نکته پایانی آنکه فارغ از صحت و سقم آنچه در گزارش مذکور به آن پرداخته شد، کاربران ایرانی به‌ویژه در فضای سایبری باید مراقب باشند که خواسته یا ناخواسته و در پوشش وعده اعطای ویزای آمریکا، فعالیت‌های خیرخواهانه، بشردوستانه و امثالهم، به عاملی برای نهادهای اطلاعاتی آمریکا و دیگر متحدان این کشور تبدیل نشوند.**

درج دیدگاه

بررسی بازی