همراه ما باشید
هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور

فرصتی که با انتخاب اعضای شورای شهر تهران از دست رفت

حذف تنها مدیر ICT از جمع 5 کاندیدای شهرداری پایتخت

دانیال رمضانی

پرسش اول: وقتی می‌گوییم «شهردار تهران»، دقیقا چه تصویری در ذهن شما نقش می‌بندد؟ قطعا می‌توان گفت در ذهن بسیاری از ما، تصویر مردی نقش می‌بندد که با یک کلاه ایمنی بر سر در حال بازدید از یک پروژه عمرانی اعم از تونل، ساختمان، مترو، خاک‌برداری و غیره است.

پرسش دوم: وقتی می‌گوییم «شهرداری تهران»، دقیقا چه تصویری در ذهن شما نقش می‌بندد؟ احتمالا مکانی پرتردد که افراد زیادی با پرونده زیر بغل در حال ورود و خروج به آن هستند و گاهی هم صدایی با اعتراض بلند می‌شود و البته گاهی هم در گوشه و کنار برخی در حال پچ‌پچ و ...

آری این تصور و تصویر ذهنی نتیجه یک شب و چند ماه نیست و حاصل تصویری است که شهرداران تهران از سال‌های دور تا کنون ایجاد کرده‌اند و البته که لزوما تصویر بد یا غلطی نیست و تهران در سال‌های گذشته به کارهای عمرانی گسترده اعم از اتوبان‌ها، ایستگاه‌های مترو، پارک‌ها، بلندمرتبه‌سازی، مشکلات زباله‌ها و بازیافت، توسعه شبکه حمل‌ونقل عمومی و مسایلی از این دست نیاز داشت و کمتر کسی توقع هوشمندسازی رویه‌ها در تهران را داشت.

چون تهران ابتدا به زیرساخت‌های مهم‌تری نیاز داشت که حالا می‌توان گفت تقریبا به نقطه اشباع رسیده است و اگرچه در بافت‌های فرسوده و برخی نقاط تهران کارهای عمرانی زیادی در نوبت رسیدگی قرار دارد، اما آنچه مسلم است، این مساله یکی از کارهای روتین و تقریبا همیشگی شهرداری‌ها محسوب می‌شود. روتین و شناخته‌شده از این جهت که صورت‌مساله برای هر مقام مسوولی روشن است و موضوع صرفا برخي روال‌های مشخص و تکراری برای رفع آنها است.

اما تهران امروز، بی‌شک به نقطه‌ای رسیده که باید به توازن و بلوغ نرم‌افزاری و هوشمندسازی برسد؛ موضوعی که در سنوات گذشته به علت اولویت‌های دیگر، تقریبا در حاشیه قرار داشت. اما اکنون فرصتی مناسب برای در اولویت قرار گرفتن فناوری و سپردن امور به مدیری از این جنس بود که متاسفانه در آخرین لحظات تنظیم این گزارش متوجه شدیم که فرصت مذکور با رای اعضای شورای شهر تهران از دست رفت و نخستین و تنها مدیر از جنس فاوا از فهرست 5 گزینه نهایی حذف شد.

اما چرا می‌گوییم اکنون نوبت رقم خوردن گام‌های زیربنایی برای هوشمندسازی پایتخت کشور است؟ پاسخ این پرسش را دنیا داده است.

هدف‌گذاری دوبی برای هوشمندترین شهر دنیا

شیخ‌نشین کوچک جنوب کشور را تعداد زیادی از ایرانیان از نزدیک دیده‌اند. دوبی اکنون برای تبدیل شدن به هوشمندترین شهر دنیا هدف‌گذاری و تقریبا ثابت کرده که به اهداف خود می‌رسد. البته این را هم می‌دانیم که این مهم به کمک مشاورانی باتجربه و کارآزموده از سراسر دنیا رقم می‌خورد. به همین دليل دوبی از سال‌های قبل بسترسازی برای این رویداد ناگزیر را آغاز کرده است.

«مطالعات نشان می‌دهد موفقیت شهر نیویورک در نتیجه تعهد، هماهنگی و همکاری میان ادارات مختلف و همچنین نهادهای خصوصی و دولتی است. «همکاری جمعی» و «مردم‌محوری» برای ایجاد یک شهر هوشمند، یکی دیگر از دلایل اصلی موفقیت آن است. دوبی در حال یادگیری از استراتژی‌های نیویورک است و به همین دلیل در سال ۲۰۱۶ برنامه‌های شتاب‌دهنده آینده را راه‌اندازی کرد. این ابتکار عمل شرکت‌های خلاق را برای پیوستن به نیروهای دولتی با هدف یافتن راه‌حل‌هایی برای چالش‌های قرن بیست و یکم دعوت می‌کند.

هدف از این برنامه، ارايه یک محیط پویا است که شرکت‌ها و اشخاص می‌توانند فرصت‌های جدیدی را برای ارايه فناوری‌های نوین و خدمات ايجاد کنند. همچنین دوبی مجموعه‌ای از هفت استراتژی هوشمند برای تبدیل شدن به شهر هوشمند را دنبال می‌کند که عبارتند از: اقتصاد هوشمند، زندگی هوشمند، جابه‌جایی هوشمند، حکومت هوشمند، محیط زیست هوشمند، افراد هوشمند و زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات هوشمند. (منبع: دنیای اقتصاد)»

دولت دوبی اکنون در حال کار روی مجموعا 20 مورد از کاربردهای فناوری بلاک‌چین به منظور تکمیل عملیات جاری خود است و این اقدامات در راستای تحقق هدف «نخستین دولت مبتنی بر بلاک‌چین جهان تا سال 2020» است.

 

مروری بر برترین شهرهای هوشمند دنیا

از این کشور کوچک همسایه در منطقه خودمان که بگذریم، مرور اسامی برترین شهرهای هوشمند دنیا که البته همه‌ساله و در رقابتی تنگاتنگ رتبه‌های ایشان در حال جابه‌جایی است، نشان می‌دهد که تمامی کشورهای پیشرفته دنیا در این مسیر قرار دارند.

در همین راستا سایت تخصصی شهرهای هوشمند به‌تازگی رهبران و پیشگامان در عرصه شهرهای هوشمند در جهان را معرفی کرده است که در آن نام شهرها و کشورهای توسعه‌یافته و پیشرفته خوب به چشم می‌خورد.

این فهرست به ترتیب نشان‌دهنده پیشگامان جهان در راستای هوشمندسازی و فراهم‌آوری زیرساخت‌های لازم برای توسعه شهرهای هوشمند است:

1. لندن، انگلستان

2. سنگاپور، سنگاپور

3.  سئول، کره جنوبی

4. نیویورک، ایالات متحده آمریکا

5. هلسینکی، فنلاند

6. مونترال، کانادا

7. بُستن، ایالات متحده آمریکا

8. ملبورن، استرالیا

9. بارسلونا، اسپانیا

10. شانگهای، چین

این فهرست به وضوح نشان می‌دهد که شهرهای مذکور چقدر در راستای هوشمندسازی شهر خود و ارايه خدمات نوینی همچون اینترنت چیزها و شهرهای هوشمند تلاش و برنامه‌ریزی کرده‌اند. همچنین فهرست فوق حاکی است که این شهرها بسیار زودتر از سایر شهرهای جهان به سرویس و خدمات شهرهای هوشمند مجهز خواهند شد.

گزارش‌های موسسه Smart Cities Index که به‌تازگي فهرستی از ۲۵ شهر هوشمند برتر جهان را منتشر کرده بود، بر اساس شاخص‌هایی نظیر ساختمان هوشمند، جمع‌آوری هوشمند زباله، حفظ محیط زیست، دیجیتالی شدن تمامی امور دولت و کارهای اداری، دسترسی کامل، راحت و همگانی به اینترنت ۴G LTE، فراوانی دسترسی به هات‌اسپات اینترنت وای‌فای، استفاده همه‌گیر از گوشی‌های هوشمند و دستگاه‌های الکترونیکی، استانداردهای زندگی، پارکینگ هوشمند، انرژی پاک، توسعه ناوگان حمل‌ونقل عمومی برقی و الکتریکی، سرعت بالای اینترنت و حمل‌ونقل عمومی هوشمند رتبه‌بندی شده بود.

خبری از تهران نیست

اگرچه و همان‌طور که ذکر شد، در سال‌های گذشته پایتخت کشورمان درگیر اولویت‌های زیرساختی و عمدتا عمرانی مهمی بوده، اما این مساله تا حدودی باعث رشد نامتوازن و همسو با استانداردها و رویه‌های جهانی نیز شده است. به همین دليل خبری از تهران در میان رتبه‌بندی‌های مربوط به شهرهای پیشرفته و هوشمند دنیا و منطقه نیست و البته دیگر کشورهای منطقه و هم‌سطح با تهران اقدامات گسترده و زیربنایی زیادی برای هوشمند‌سازی شهرهای خود در دستور کارگذاشته‌اند که این مهم روز به روز موجب فاصله بیشتر آنها با ما می‌شود.

با وجود این و فارغ از رتبه‌بندی‌های جهانی و رقابت‌های منطقه‌ای، وجود جمعیت جوان، تحصیلات بالا، بسترهای ارایه خدمات ارتباطی پیشرفته و بسیاری دیگر از پارامترهای لازم برای جبران عقب‌ماندگی تهران در هوشمندسازی و در عین حال ارایه خدمات بهتر، سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر در کنار هوشمندسازی رویه‌های شهری تقریبا آماده‌تر از هر زمان دیگری است.

اگرچه در این خصوص اقداماتی در دستور کار شهرداران قبلی تهران قرار داشته، اما تمرکز بالای ایشان روی موضوعات ناگزیر سخت‌افزاری و عمرانی، مانع از توجه ویژه به این بخش شده است و حالا و بر اساس آخرین انتخاب اعضای شورای شهر، ظاهرا و در حالت خوشبینانه سوابق عمرانی کاندیداها و در حالت بدبینانه سوابق حزبی و نزدیکی سیاسی ایشان به اعضای این شورا و در حالت مخرب با لابی‌گری و اعطای سهم و امتیازاتی، مد نظر قرار گرفته است.

 

حذف کاندیدایی از جنس فاوا

به هر تقدیر مرور اسامی، سوابق و زمینه‌های کاری شهرداران و کاندیداهای شهرداری تهران در سال‌های گذشته تاکنون نشان می‌دهد که در سال 97 این برای نخستین بار بود که نام مدیری از جنس ارتباطات و فناوری اطلاعات در میان گزینه‌های انتخاب به عنوان شهردار تهران قرار می‌گرفت.

این موضوع نشان می‌داد که حداقل تنی چند از اعضای شورای شهر متوجه نقش و کارکرد فاوا در مدیریت شهری هستند و این اتفاقی بسیار درخور توجه بود که نام نصراله جهانگرد، معاون فعلی فناوری و نوآوری وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در میان کاندیداهای انتخاب شهردار روی میز اعضای شورای شهر قرار داشت.

نصراله جهانگرد هیچ نیازی به معرفی در میان اهالی صنف و صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور از گذشته تاکنون ندارد و تقریبا تمام سوابق کاری او در این حوزه سپری شده است و از سرپرستی وزارت ارتباطات گرفته تا ریاست، دبیری و عضویت در تمامی شوراهای عالی حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات در کارنامه حرفه‌ای او وجود دارد.

جهانگرد اما از جهت دیگری نیز در کشور فردی شناخته شده محسوب می‌شود. او طراح نخستین نقشه جامع ارتباطات و فناوری اطلاعات کشور با نام خلاصه «تکفا» در دهه 70 و 80 کشور است که به موجب این طرح تقریبا با تمامی مسوولان و دستگاه‌های کشور در ارتباط و رفت و آمد بوده است و از این بابت تجربه‌ای منحصر به‌فرد در کشور دارد.

حالا نام او از این فهرست حذف شد تا شهردار آینده تهران مردی از جنس همیشگی و قبلی باشد.

هرچند پرونده انتخاب شهردار تهران با رای اعضای شورای شهر به‌زودی بسته می‌شود، اما بار دیگر تاکید می‌شود که با توجه به رویه‌ها و استانداردهای مرسوم، تکراری و شناخته‌شده عمرانی و زیرساختی که از سال‌ها قبل در دستور کار شهرداران قبلی قرار داشته، تهران با چالش‌های ناشناخته و لاینحلی در این بخش‌ها مواجه نیست.

لذا بی‌شک برنامه‌ها و رویکردهای نوین برای تهران گریزناپذیر است و اتکا به برنامه‌های کلی و کلیشه‌ای و تکراری در انتخاب شهردار تهران به نوعی فرصت‌سوزی محسوب می‌شود.

اگرچه باید منتظر ماند و دید آیا شهردار آینده و تنی چند از اعضای شورای شهر نیم‌نگاهی به آینده تهران و هوشمندسازی آن با به‌کارگیری مدیرانی مرتبط با این امر در شهرداری خواهند داشت یا نه؟

درج دیدگاه

بررسی بازی