قاچاقچیان سوخت همچنان مشغول به کار هستند

خبری از کارت سوخت نیست

چندی پیش بود که بعد از سال‌ها فشار رسانه‌ها و کارشناسان مستقل از یک‌سو و انتشار آمار تکان‌دهنده از قاچاق روزانه 20 تا 40 میلیون لیتر سوخت از کشور از سوی دیگر، یک تکاپوی جدید در خصوص لزوم بازگرداندن کارت‌های سوخت و استفاده از سامانه سوخت که دولت روحانی آن را کنار گذاشته بود، بالا گرفت.

به این ترتیب اطلاعیه‌ها و ضرب‌الاجل‌های متعددی از سوی شرکت نفت برای الزام مردم به دریافت کارت سوخت صادر شد و اكنون مدتی است که دیگر خبری از این اطلاعیه‌ها نیست و موضوعی در این درجه اهمیت، مثل بسیاری از دیگر موارد در حال مشمول‌شدن به مرور زمان و فراموشی است.

به این ترتیب ظاهرا مجلس و دولت باز هم یک موضوع کلیدی دیگر در کشور را رها کرده و از نتیجه اقدامات انجام شده برای بازگشت و به‌کارگیری مجدد کارت سوخت و استفاده از این ابزار به منظور ایجاد مانعی برای مهار قاچاق سوخت خبری نیست.

این در حالی است که سرنوشت به‌کارگیری کارت سوخت در مقطعی به تعیین سرنوشت قیمت سوخت در آینده نامعلوم گره خورد. اما علت هر چه می‌خواهد باشد، آنچه مسلم است ظاهرا پدیده قاچاق سوخت ادامه دارد و قاچاقچیان همچون گذشته در حال غارت ثروت ملی و پرکردن جیب‌هایشان هستند.

اينكه نام وضع موجود، وقت‌کشی، بوروکراسی یا تداوم بلاتکلیفی و بی‌برنامگی باشد، در عمل و خروجی هیچ تفاوتی نمی‌کند، چون قاچاقچیان همچنان مشغول به کار هستند.

لذا به حکم وظیفه برای پیگیری سرنوشت این طرح مهم و آسیب‌زا برای اقتصاد کشور، مروری داشتیم بر آخرین اظهارات بی‌نتیجه مسوولان و متولیان این طرح.

تیر 97؛ به‌کارگیری کارت سوخت به‌زودی

20 تیر 1397، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی در حاشیه رونمایی از نسل جدید کارت‌خوان‌های عرضه سوخت با بیان اینکه کارت سوخت، مقدار مصرف را در کشور مدیریت می‌کند، گفت: استفاده از کارت سوخت موضوعی است که در قانون توسعه حمل‌‌ونقل عمومی کشور بر آن تاکید شده و در همه جایگاه‌ها، سوخت‌گیری الزاما باید با کارت سوخت انجام شود، همچنین کسانی که رمز کارت سوخت خود را فراموش کرده‌اند باید به مراکز نواحی شرکت پخش مراجعه کنند تا رمز برایشان آزاد شود. شاید در آینده شرایط را به‌گونه‌ای فراهم کنیم که در زمان نخستین سوخت‌گیری با کارت سوخت شخصی، رمز برای صاحب کارت آزاد شود.

باوجود این وعده مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، اما همچنان مردم در جایگاه‌های بنزین با استفاده از كارت سوخت جايگاه سوخت‌گيري مي‌كنند و از الزام استفاده از كارت سوخت شخصي خبري نشده است.

آبان 97؛ اجبار به دریافت کارت سوخت

در پي محقق نشدن وعده قبلي، اين بار در آبان‌ماه 1397، شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران طی اطلاعیه‌ای از مالکان خودروها و موتور سیکلت‌هایی که فاقد کارت سوخت هستند درخواست کرد که برای دریافت مجدد کارت سوخت اقدام كنند.

بر اساس این اطلاعیه، از زمان فراهم‌شدن امکان تحویل سوخت با کارت برای دارندگان خودروها و موتورسیکلت‌ها، بنزین صرفا با ارايه کارت سوخت به خودروها و موتورسیکلت‌ها مي‌بايست تحويل شود؛ اتفاقي كه البته تا اين لحظه رخ نداده است.

آذرماه 97؛ بازگشت کارت سوخت از دی‌ماه

26 آذر ماه 1397، علی بختیار، عضو کمیسیون انرژی مجلس با بيان اينكه دولت از دی‌ماه استفاده از کارت سوخت را اجرایی می‌کند، گفت: راهکاری که دولت اندیشیده و مجلس با آن مخالفتی نداشته این بوده که از طریق احیای سامانه کارت هوشمند سوخت مردم بتوانند بدون سهمیه‌بندی از کارت برای تامین سوخت استفاده کنند.

وی با بیان اینکه دولت از دی‌ماه، استفاده از کارت سوخت را اجرایی می‌کند، افزود: شیوه استفاده از کارت سوخت که دولت در شرایط کنونی آن را مدنظر قرار داده در گذشته وجود داشته و تجربه استفاده از آن نیز در کشور وجود دارد که بر این اساس اوضاع سوخت ساماندهی می‌یابد.

آذر 97؛ تکذیب بازگشت کارت سوخت از دی‌ماه

27 آذر‌ماه 1397، اما سخنگوی شرکت پخش فرآورده‌های نفتی وعده اواسط دي‌ماه مطرح‌شده توسط نماينده مجلس را به‌كل رد كرد و گفت: اظهارنظر برخی نمایندگان مجلس از آغاز الزامی شدن استفاده از کارت سوخت در اواسط دی درست نیست.

اسماعيلي افزود: زمان استفاده رسمی از کارت سوخت هنوز ابلاغ نشده و تاریخ‌هایی را که مطرح شده، هیچ منبع رسمی تایید نکرده است.

اسماعیلی با تاکید بر اینکه مالکان خودرو‌های فاقد کارت سوخت فقط تا اول دی‌ماه برای ثبت‌نام فرصت دارند گفت: از مالکان درخواست داریم از فرصت فراهم شده برای ثبت‌نام کارت سوخت استفاده کنند زیرا این مهلت قابل تمدید نیست.

نکته جالب‌تر اینکه سخنگوی شرکت پخش فرآورده‌های نفتی در آن مقطع گفته بود تاکنون دو میلیون و ۳۰۰ هزار نفر اقدام به ثبت‌نام کارت سوخت المثنی کرده‌اند، گفت: در صورت الزامی‌شدن استفاده از کارت سوخت، سوخت‌گیری خودرو‌ها و موتورسیکلت‌ها فقط با استفاده از این کارت‌ها انجام می‌شود که اجرای آن جلوی سوء‌استفاده‌ها به ویژه قاچاق را می‌گیرد.

به عبارت دیگر، **این موضوع از سوی شرکت نفت نیز تایید شده که حداقل کارکرد ممکن، با الزامی‌شدن استفاده از کارت سوخت (فارغ از تعیین تکلیف سهمیه‌بندی و تعیین قیمت جدید)، جلوگیری از سوءاستفاده‌ها و به‌ویژه قاچاق سوخت بوده و هست.**

انهدام یک باند قاچاق توسط وزارت اطلاعات

در سايه اجباري نبودن استفاده از كارت سوخت، قاچاقچياني كه اقدام به قاچاق سوخت از كشور مي‌كنند، با نظارت كمتري مواجه بوده‌اند و همين امر به تشديد قاچاق اين كالاي حياتي در دو سال اخير منجر شده است.

این در حالی است که پیش از این شبکه‌های خبری صداوسیما نیز گاه اخباری از تونل‌ها و لوله‌های گسترده در زیر خاک نقاط مرزی کشور برای قاچاق سوخت پخش کردند که این گزارش‌ها که البته حالا دیگر خبری از پخش آنها نیست، چندان در تسریع پیشگیری از تداوم قاچاق سوخت موثر نیفتاد.

اما برای آنکه تاکید شود در نتیجه حذف سامانه کارت سوخت در دولت اول روحانی و حالا نیز تعلل‌ها در تعیین تکلیف این مهم چه اتفاقاتی رخ داده و چند میلیارد دلار سوخت از کشور قاچاق شده، هفته قبل وزارت اطلاعات از متلاشی شدن باند قاچاق ۱۷ میلیون لیتر سوخت در استان فارس خبر داد؛ كه همين آمار گوياي بخش كوچكي از حجم بالاي قاچاق سوخت از كشور در سايه تداوم بلاتکلیفی در استفاده از كارت سوخت است.

در اطلاعیه وزارت اطلاعات در خصوص اين خبر آمده است:

«با اقدامات اطلاعاتی سربازان گمنام امام زمان (عج) در اداره کل اطلاعات استان فارس و در راستای مبارزه با مفاسد کلان اقتصادی، سه باند قاچاق سوخت در شهرستان‌های مرودشت، کازرون و لامرد استان فارس با هماهنگی مراجع قضایی مورد ضربه قرار گرفت و ۱۵ نفر از اعضای اصلی این شبکه را دستگیر کردند. در بررسی‌های صورت‌گرفته مشخص شد متهمین در مدت فعالیت خود بیش از ۱۷ میلیون لیتر سوخت در قالب قاچاق و عرضه خارج از شبکه، جمع‌آوری و با همکاری دلالان از کشور خارج کرده‌اند.»

قاچاقچی‌ها تا چه زمان راحت باشند؟

در پایان بار دیگر تاکید می‌شود، موضوع سهمیه‌بندی و افزایش قیمت سوخت یک بحث است و موضوع حذف کارت‌های سوخت به‌عنوان یک ابزار قانونی و نظارتی که قبلا در حال استفاده بود، یک بحث دیگر است.

لذا بجاست که مسوولان مربوطه در دولت و مجلس با سرعت عمل و جدیت بیشتری پیگیر سرنوشت تعیین تکلیف کارت سوخت باشند و نظر به اهمیت موضوع، تا زماني كه نتیجه لازم و روشن حاصل نشده، سایر اقدامات خود را متوقف کنند؛ زيرا شرایط حاضر که حتی برآورد دقیق و تقریبی هم مطرح نمی‌شود صرفا به نفع و سود قاچاقچیان است!