پیش‌بینی وضعیت کشور در سال 98؛ در پرتو برگزاری الکترونیکی انتخابات

اگر فناوری اطلاعات، پلی باشد میان سال‌های 1397 و 1398 و حتی بین سال 1398 و سال 1399، نام آن پل «انتخابات الکترونیکی» است؛ زیرا از یک‌سو «انتخابات الکترونیکی» و «رای‌گیری الکترونیکی» ازجمله کلیدواژه‌های مهم اخبار در نیمه اول اسفندماه سال 1397 بودند و از سوی دیگر، قرار بر این است که در اواخر سال 1398، انتخابات یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی ایران به صورت تمام‌الکترونیکی برگزار شود و اگر چنین شود، بدون شک بازخوردهای سیاسی این رویداد مهم حداقل تا اواسط سال 1399، در صدر اخبار روز کشور خواهند بود.

تراکم اخبار در نیمه اول اسفندماه سال 97

هیچ هماهنگی قبلی میان دست‌اندرکاران و متولیان امر‌ در کار نبود، ولی تقریبا همزمان سه خبر در نیمه اول اسفند 1397 منتشر شدند؛ هر سه متمرکز بر «انتخابات الکترونیکی» و «رای‌گیری الکترونیکی»!

1. روز هفتم اسفندماه 1397، مرکز پژوهش‌های مجلس، گزارشی با عنوان استانداردهای رای‌گیری الکترونیکی منتشر کرد‌ (رجوع شود به نشانی: rc.majlis.ir). مطالعه دقیق این گزارش را به عموم، به‌ویژه به خوانندگان این هفته‌نامه، اعضای شورای نگهبان، نمایندگان مجلس و دست‌اندرکاران برگزاری انتخابات در وزارت کشور، توصیه می‌کنم.

2. روز شنبه یازدهم اسفندماه 1397 انتخابات تمام‌الکترونیکی هیات نمایندگان اتاق تهران در بازه زمانی قانونی، از ساعت 8 صبح تا ساعت 18 همان روز در هتل لاله تهران (واقع در خیابان فاطمی، نبش خیابان حجاب) برگزار شد و همان روز پایان یافت.

3. روز سیزدهم اسفندماه 1397 نیز نمایندگان مجلس شورای اسلامی با اصلاح ماده‌ای از قانون انتخابات مجلس، سازوکار برگزاری الکترونیکی انتخابات مجلس را تعیین کردند.

در افغانستان هم (یک روز قبل از تصویب سازوکار برگزاری الکترونیکی انتخابات مجلس در ایران) روز دوازدهم اسفند 1397، اعضای جدید کمیسیون مستقل انتخابات الکترونیکی افغانستان تعیین شدند، درحالی‌که 19 روز پیش از آن، در روز بیست‌وسوم بهمن 1397 اعلام شده بود که دادستانی کل افغانستان نه‌تنها کل انتخابات الکترونیکی افغانستان (برگزارشده در پايیز سال 1397) را باطل کرده، بلکه 12 عضو برکنارشده کمیسیون‌های انتخابات و شکایات انتخاباتی این کشور از جمله روسای آنها را ممنوع‌الخروج کرده است.

سال شکننده 1398 و چالش برگزاری الکترونیکی انتخابات

 از نیمه دوم‌ سال 1398 که سامانه‌های ثبت‌نام الکترونیکی از نامزدهای شرکت در یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی راه‌اندازی می‌شوند، تا یکی از جمعه‌های اواخر سال ۹۸ که رای‌گیری الکترونیکی سراسری برای توزیع و تخصیص کرسی‌های مجلس به 290 نامزد از میان هزاران کاندیدا برگزار می‌شود، بدون شک کلیدواژه‌های «انتخابات الکترونیکی» و «رای‌گیری الکترونیکی» بارها تکرار خواهند شد و به پیش‌بینی من، حداقل تا تابستان سال 1399 نیز نارضایتی از نتایج «انتخابات الکترونیکی» و «رای‌گیری الکترونیکی»، اثر قابل توجهی بر اوضاع کشور خواهد داشت.

له و علیه برگزاری الکترونیکی انتخابات

من پيش‌تر در یادداشتی با عنوان «تجربه ناموفق انتخابات الکترونیکی در افغانستان» (رجوع شود به عصر ارتباط، شنبه 26 آبان 1397) نوشته بودم:

- برگزاری انتخابات به یکی از روش‌های الکترونیکی، نسبت به انتخابات به انواع روش‌های غیرالکترونیکی دارای مزایایی است،

- اما کشوری می‌تواند از مزایای انتخابات الکترونیکی به‌درستی بهره ببرد که خیلی پیش‌تر از زمان برگزاری الکترونیکی انتخابات، سابقه‌ای خوب از برگزاری سالم انتخابات قبلی (به روش غیر‌الکترونیکی) داشته باشد؛ در رفع انواع گسل دیجیتالی (Digital Divide) اقدام کرده باشد؛ از وضعیت گسل دیجیتالی با موفقیت عبور کرده باشد؛ در جامعه اطلاعات کشور به وضعیت «بهره‌‌دیجیتالی»‌ (Digital Dividend) رسیده باشد؛ با استانداردهای رای‌گیری الکترونیکی آشنا باشد] برای مثال، با استانداردهای رای‌گیری الکترونیکی شورای اروپای واحد (رجوع شود به bit.ly/2z5DQF2 )‌ آنها را بومی‌سازی کرده و زیربنای تدوین استانداردهای بومی خود قرار داده باشد و در عمل، درستی اجرای آنها را کنترل و تجربه کرده باشد.(

برگزاری (تاکنون موفقیت‌آمیز) انتخابات الکترونیکی اتاق بازرگانی تهران در نیمه اول اسفند‌ماه 1397، یک استثنا است. دولتمردان ما تاکنون بارها با گزینه انتخابات الکترونیکی مواجه بوده‌اند، ولی در نهایت هنگام برگزاری سراسری انتخابات، به‌درستی ترجیح داده‌اند که انتخابات عمومی را بار دیگر به روش غیرالکترونیکی برگزار کنند.

1398، سال آزمون بزرگ: عبور از نقطه عطف

برای سال 1398 مرثیه‌خوانی نمی‌کنم، چون بیهوده است. فقط در نظر می‌گیرم که سال 1398، سال نقطه عطف از بسیاری لحاظ است، ازجمله از لحاظ درآمدهای ارزی دولت و تخصیص بودجه!

سال 1397، سال شوک «تحریم دوم» بود. اگرچه کسانی در کشور وقوع تحریم دوم را پیش‌بینی کرده بودند، اما هیچ‌کس برای مقابله با پیامدهای داخلی آن برنامه‌ریزی نکرده بود. در نتیجه شوک فروپاشی ارزش ریال، شوک صادرات گوسفند زنده، شوک بی‌سابقه اعتصاب فروشندگان گوشی موبایل و شوک‌های عجیب دیگر بر اقتصاد کشور وارد شد.

اگر برای سال 1398 برنامه‌ریزی نکنیم، شوک صادرات گندم هم وارد خواهد شد.

پس بیاییم، انتخابات مجلس شورای اسلامی ایران را در دور یازدهم آن، به شوک شوک‌ها تبدیل نکنیم! که این‌یکی دیگر غیرقابل تحمل خواهد بود.

گر تو را نوح است کشتیبان ...

به پایان آمد این دفتر ...

اعتراض وارد نیست

دیدگاه‌ها

    ارسال دیدگاه