نقش فناوری اطلاعات در کاهش پیچیدگی‌های عصر دیجیتال

مرتضی ترک تبریزی، مدیر امور فناوری اطلاعات بانک ملت

 نظام اقتصادی و مالی جهان با به منصه ظهور رسیدن فناوری‌های برافکن از جمله بلاک‌چین، داده‌های عظیم، بانکداری باز و غیره با تحولاتی بنیادین روبه‌رو شده و از این حیث سیستم بانکی ایران نیز در حال تغییر و تحول و پوست‌اندازی است که باید به آن توجه ویژه داشت. این فناوری‌ها از عوامل اصلی عبور از عصر اطلاعات به عصر دیجیتال بوده و عنصر جدایی‌ناپذیر تحول دیجیتال در صنایع محسوب می‌شوند.

شکوفایی این انقلاب نوین در عصر حاضر به نام تخریب دیجیتال یا Digital Disruption به این معنی است که فضای حاکم بر کسب‌وکارها با دیجیتالی شدن کاملا در حال دگردیسی است. شکل‌گیری شرکت‌های چابک فناوری مالی(فین‌تک‌ها) و استارتاپ‌ها به پیدایش اکوسیستم نوینی در صنعت بانکداری کشور منجر شده است و در این چشم‌انداز نوین، بهبود و تقویت تعامل و همسویی ميان تمامی بازیگران حاضر در این اکوسیستم از جمله بانک‌ها، پرداخت‌یارها،PSP ها، نهادهای حاکمیتی و سایر صاحب‌نظران در یک فضای مشارکتی و نه صرفا رقابتی در جهت اشتراک‌گذاری نظرات و تجربیات بازیگران اصلی این زنجیره به منظور اتخاذ سیاست‌های اجرایی درست در جهت ایجاد بانکداری دیجیتال بر پایه کاهش هزینه‌ها و افزایش جریان‌های درآمدی گام مهم و اساسی به شمار می‌آید.

در سال آینده توسعه بانکداری الکترونیکی، حرکت به سمت بانکداری دیجیتال و گذار از بانکداری سنتی به بانکداری مدرن، همه در گروی همکاری نزدیک نظام بانکی با فین‌تک‌ها، استارتاپ‌ها و غیره است و این یک همکاری برد-برد است که در کنار توسعه نظام بانکی کشور سرعت تحولات را افزایش می‌دهد.

سال‌های متمادی صنعت بانکداری کشور یک‌تنه به طراحی سیستم‌های مشتری‌پسند و فرهنگ‌سازی ایجاد زیرساخت‌ها و دسترسی‌ها اقدام کرده است و در سال‌های عدم بلوغ بازیگران و وجود پیچیدگی‌های فراوان توانسته بانکداری را تا نسل سوم خود پیش ببرد.

در سال 98 با جدی‌تر شدن استفاده از نسل چهارم صنعت بانکداری، با ورود بازیگران جدید عرصه نظام پرداخت و ترسیم هرچه بهتر نقشه راه آتی نظام بانکداری کشور، باید هم بانک‌ها و هم فین‌تک‌ها تمهیداتی را در جهت افزایش مشارکت و مدیریت هزینه‌های عملیاتی خود در شرایط فعلی اقتصاد کشور بیندیشند. حرکت به سمت پیاده‌سازی بانکداری باز براساس استانداردی‌های موجود مانند PSD2، تقسیم وظایف و نحوه تعامل و مشارکت در ميان بازیگران را در این حوزه شفاف‌تر می‌کند.

پیاده‌سازی بانکداری باز، تسهیل فرایندهای مالی سازمان‌ها و شرکت‌ها از جمله پرداخت‌ها، تسویه‌ها، فرایندهای بانکی و مباحث مربوط به سهامداری را باعث مي‌شود. با ارايه سرویس‌هاي بانکداری باز به شرکت‌ها، بخشی از فرایندهای بانکی به داخل مجموعه منتقل شده و کنترل‌ها در این روند افزایش یافته و از پیچیدگی‌های آن کاسته می‌شود.

انتقال سرویس‌های لایه مشتری به فین‌تک‌ها منجر به رواج فرهنگ کارمزدمحوری در صنعت بانکداری و پرداخت و افزایش سودآوری در این بخش می‌شود؛ ضمن آنکه از پیچیدگی‌های سرویس‌های سمت مشتری برای بانک خواهد کاست.

در سال آینده از تعامل و همکاری بین بانک‌ها نباید غافل شد، زیرا این امر نیز منجر به کاهش بار عملیاتی و هزینه‌های مربوط به ایجاد هزینه برای فراهم كردن زیرساخت‌های موجود می‌شود. به نحوی که مدیریت خدمات فناوری اطلاعات براي مدیریت بهره‌وری اکوسیستم حاضر و کاهش پیچیدگی‌های موجود و کاهش هزینه‌ها به‌صورت مستمر امری اجتناب ناپذیر است.