همراه ما باشید
هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور

در دانشگاه فردوسی مشهد

سطح مجاز امواج الکترومغناطیسی آنتن‌های مخابراتی بررسی شد

به‌‌تازگی گروهی از پژوهشگران کشورمان در دانشگاه فردوسی مشهد، برای بررسی سطح تشعشعات ناشی از میدان مغناطیسی دکل‌‌های مخابراتی تلفن‌‌های همراه مطابق استانداردهای بین‌‌المللی، برخی آزمایش‌‌ها را انجام داده‌اند. در این آزمایش‌‌ها که در پردیس دانشگاه فردوسی انجام گرفت، سطح تشعشعات هم در فضای بسته و هم فضای آزاد اندازه‌‌گیری و نتایج با دستورالعمل‌‌های ICNIRP و نیز استاندارد ۸۵۶۷ مقایسه شد.

این دانشگاه به پنج ایستگاه واقع در فضای باز (میکروسل) و دو ایستگاه واقع در فضای بسته (پیکوسل) مجهز است.

تاکنون پژوهش‌‌های زیادی در زمینه‌ سطح تشعشعات ایستگاه‌‌های میکروسل و ماکروسل نصب‌‌شده در فضای آزاد انجام شده است؛ با‌این‌حال، پژوهش‌‌ها درباره‌ سطح تشعشعات مجاز در ایستگاه‌‌های منصوب در فضاهای داخلی بسیار محدود بوده است.

خطر تشعشعات الکترومغناطیسی برای انسان

خطرهای کوتاه‌‌مدت شامل افزایش حرارت بدن به‌‌علت تلفات میدان الکترومغناطیسی در محیط بدن است.ICNIRP شاخصی به‌نام نرخ ویژه‌‌جذب (SAR) تعریف کرده که درحقیقت، میزان انرژی جذب‌‌شده در واحد جرم بافت‌‌های بدن انسان است. بنابر دستورالعمل این کمیسیون، میزان توان تشعشع‌‌یافته از تجهیزات بی‌‌سیم باید به‌‌حدی اندک باشد که شاخص SAR مربوط‌به آنها از آستانه‌‌ مجاز تعریف‌‌شده تجاوز نکند. مقدار آستانه‌‌ بین‌‌المللی مجاز SAR برای کل بدن انسان در فرکانس‌‌ کاری ۱۰۰ کیلوهرتز تا ۳۰۰ گیگاهرتز، برابر با ۰.۰۸ وات بر کیلوگرم تعیین شده و مقادیر بیشتر از این آستانه‌‌ مجاز برای سلامتی انسان مضر شناخته شده‌‌ است. بنابراین، تمامی اپراتورهای تلفن‌‌های همراه باید توان آنتن‌‌های BTS خود را به‌‌گونه‌‌ای تنظیم کنند که تشعشعات آنها از این حد تجاوز نکند.

اما اندازه‌‌گیری شاخص SAR برای کل بدن انسان، امری مشکل است و انجام آن مستلزم استفاده از دستگاه‌‌های اندازه‌‌گیری پیچیده و گران‌‌قیمتی است که باید در مجاورت آنتن‌‌های مخابراتی نصب و بهره‌برداری شوند. از ‌این‌ رو، معمولا اندازه‌‌گیری‌‌های مربوط ‌به این شاخص فقط در محیط آزمایشگاه‌‌های ویژه انجام می‌‌گیرد. از مجموع هفت آنتن BTS موجود در پردیس دانشگاه فردوسی، پنج آنتن در فضای آزاد و دو آنتن در فضای داخلی ساختمان دانشکده‌‌ مهندسی نصب شده‌‌‌‌اند. آنتن‌‌های فضای آزاد همگی روی دکل‌‌هایی با ارتفاع ۲۴ تا ۳۰ متر از سطح زمین‌‌ نصب شده‌‌ که اپراتورهای مختلف برخی از این دکل‌‌ها را به‌‌صورت اشتراکی بهره‌‌برداری کرده‌‌اند. تمامی آنتن‌‌های فضای آزاد برای ارایه خدمات GSM و UMTS و LTE طراحی شده‌‌اند؛ درحالی‌که آنتن‌‌های داخلی، فقط می‌توانند سرویس GSM را با هدف بهبود کیفیت تماس‌‌های صوتی در شبکه‌‌ پرترافیک ساختمان دانشکده ارایه دهند. در محیط فضای داخلی دانشکده علاوه‌‌بر دو آنتن‌‌ BTS اشاره‌‌ شده، بیش از ۶۰ آنتن وای‌‌فای در‌حال‌کار در فرکانس کاری ۲.۴ گیگاهرتز نیز مستقر هستند.

نتایج به دست آمده نشان داد، تمامی مقادیر ثبت‌‌شده‌ پژوهشگران در محدوده‌‌ آستانه‌‌ مجاز ICNIRP قرار گرفته‌‌اند. نتایج حاکی از آن است که به‌‌دلیل نبود ساختمان‌‌های اداری و مسکونی‌‌ در فواصل غیرمجاز دربرابر آنتن‌‌های BTS، انتظارات مربوط‌ به این استاندارد به‌‌خوبی برآورده شده است.

نتایج گویای این واقعیت است که حداکثر مقدار مشاهده‌‌شده برای شدت میدان الکترومغناطیسی در فضای بسته به‌میزان ۱۶ ولت بر متر بوده است. با توجه ‌به اینکه سطح فرکانس کاری آنتن‌‌ها ۹۰۰ مگاهرتز بوده؛ پس، می‌‌توان نتیجه گرفت حداکثر شدت تشعشع دریافتی در محل، نهایتا ۴۰ درصد از حد مجاز تعریف‌شده در ICNIRP  بوده است.

این مطالعه‌ موردی نشان می‌‌دهد سطح تشعشعات دریافتی از چند ایستگاه مخابراتی نمونه‌ نصب‌شده در فضای آزاد نهایتا به ۳ ولت‌برمتر (معادل ۷ درصد آستانه‌‌ مجاز) و در فضای داخلی ساختمان حداکثر به ۱۶ ولت ‌بر متر (معادل ۴۰ درصد آستانه‌‌ مجاز) می‌رسد. به این ‌ترتیب، مطابق دستورالعمل‌های ICNRIP، اثرهای کوتاه‌‌مدت تشعشعات این آنتن‌‌های مخابراتی برای انسان خطری نخواهد داشت. هرچند به‌نظر می‌رسد قضاوت صحیح درباره‌ وضعیت کلی سطح تشعشعات آنتن‌های مخابراتی و تحلیل آثار آن روی سلامت افراد جامعه، به انجام مطالعات مشابه بیشتر درمحدوده‌ ایستگاه‌های فعال در سطح کشور منوط باشد.

درج دیدگاه

عصــر بــازی