همراه ما باشید
هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور

اختلال‌ها و انتقاداتی که به هیچ انگاشته می‌شود

لزوم تجدید نظر در مدیریت NIC.IR

مهراد كريم‌نيايی

هفته‌نامه عصر ارتباط در گذشته انتقادات متعدد و گسترده‌ای نسبت به ضعف‌های عملکردی در سایت مرکز ثبت دامنه‌های کشور (نیک-Nic.ir) وارد کرده بود که تمامی این انتقادات به واسطه جایگاه خارج از نظارت نهاد مسوول آن یعنی پژوهشگاه دانش‌های بنیادی (وابسته به مرکز تحقیقات فیزیک نظری و ریاضیات) به هیچ انگاشته شد.

این در حالی است که عملکرد این نهاد در گذشته نیز همواره با انتقادات تند و تیزی مواجه بوده که در شبکه‌های اجتماعی نمونه‌های زیادی می‌توان یافت، اما سیاست نهاد مالک مرکز ثبت دامنه‌های کشور .IR اصولا بی‌تفاوتی و بی‌اعتنایی به انتقادات بوده است. زيرا آنطور كه پيدا است خیال ایشان از بابت هرگونه نظارت و بازخواستی از سوی انبوهی از نهادهای نظارتی راحت بوده و صرفا کاری را می‌کند که خود صلاح می‌داند.

تنها اطلاع‌رسانی از سوی مرکز نیک به ارایه اطلاعات کلیشه‌ای، بی‌فایده و غیرقابل بررسی همچون اعلام آمار ثبت دامنه‌های .IR باز می‌گردد و در سایر موارد هیچ اهمیت و واکنشی به سوالات و ابهامات از سوی ایشان دیده نمی‌شود.

به هر حال فعلا اوضاع این‌گونه است و مرکز فیزیک نظری هم ظاهرا دریافته که از جایی مورد سوال و بازخواست نخواهد بود.

اگرچه هفته‌نامه عصر ارتباط در شماره‌های آتی با توجه به باقی ماندن و بی‌پاسخ گذاشتن ابهامات و انتقاداتی که پیرامون عملکرد این نهاد وجود دارد و در شماره‌های متعدد به چاپ رسید، بار دیگر با تجمیع این مشکلات در گزارشی دیگر به‌طور مجدد به پیگیری‌های خود ادامه خواهد داد. اما موضوع این گزارش به ابهامات دیگری در عملکرد Nic.ir باز می‌گردد که صدای برخی کاربران را درآورده است.

از آنجا که این نهاد پاسخگوی عملکرد خود نیست، این گزارش ناچارا به شکل یکطرفه تهیه و تلاش شده تا از لابه‌لای توییت‌ها و اظهارات کاربران در سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی به طرح این مساله بپردازیم.

نکته قابل توجه اما آن است که اصولا پیمانکاران و شرکت‌هایی که به شکل مستمر با سایت نیک کار کرده و در ارتباط هستند نیز به علت نگرانی از تنبیه شدن اصولا تمایلی به اظهارنظر در خصوص عملکرد ایشان ندارند.

 

مرور گلایه‌های کاربران تلگرامي از Nic.ir

كاربران بسياري در شبكه‌هاي اجتماعي و فروم‌هاي مختلف انتقاداتي را در خصوص عملكرد Nic.ir وارد كرده‌اند و گوشه‌هايي از مشكلاتشان به عنوان كساني كه با اين سايت سرو كار دارند را بازگو كرده‌اند كه بررسي آنها مي‌تواند نمايي كلي از وضعيت آشفته عملكردي اين سايت در اختيار ما قرار دهد.

يكي از كاربران تلگرام در گروهي تلگرامي در خصوص سايت Nic.ir نوشته:

"دیروز بیستم فروردین ماه 98، سامانه بسیار مهم Nic.ir برای چند ساعت دچار قطعی کامل بود. پس از آنکه به‌طور موقت در دسترس قرار گرفت بخش پرداخت الکترونیکی آن دچار اختلال شد و اکنون نیز که به بیست و یکم فروردین ماه وارد شده‌ایم، همچنان این سامانه بسیار مهم که وظیفه حساس مدیریت دامنه‌های ir. را به عهده دارد از دسترس خارج است. ‌آیا در دسترس نبودن یک سامانه حیاتی، نقض اصل مهم امنیتی Availability نیست؟ کارشناس امنیت شبکه‌ام آرزوست."

كاربري ديگر اما در انتقاد به از دسترس خارج شدن Nic.ir نوشته:

"الان چند سالی هست که این سامانه از ساعت 11 تا 5/12 از دسترس خارج مي‌شود! (به صورت کاملا منظم البته). نمی‌دانم دلیلشان چیست ولی برای ما که خیلی با دامنه کار می‌کنیم عجیب نیست! جالب‌تر آنكه در بعضی isp ها (مثلا ...) به خاطر کش ممکن است سایت شما تا صبح هم در دسترس نباشد!"

در ادامه اين بحث تلگرامي اما كاربر ديگري ضمن تاييد گلايه‌هايي كه از Nic.ir مي‌شود، نوشته:

"رفتارهای غیرعادی سیستم‌های دولتی ما و شفاف‌سازی نكردن ایشان در کنار بی‌اعتمادی مردم، همیشه باعث گمانه‌زنی می‌شود؛ بله سایت Nic.ir همیشه شب‌ها غیر فعال می‌شود و من فکر می‌کنم به اين دلیل باشد که این سامانه هنوز نتوانسته در زمان تغییر تاریخ روز، همزمان سیستم‌های مالی و سرورهای دامنه را با سایت و افرادی که در طی آن بازه زمانی قصد دارند دامنه‌های در شرف اکسپایر شدن را تمدید کنند، تامین کند، و راه‌حل یک سازمان تنبل این است که ساده‌ترین روش را که همانا قطع کردن سایت است انتخاب کند كه البته اين حدس من است."

 

اطلاعیه یک شرکت ارایه‌دهنده خدمات دامنه

ظاهرا اختلال‌ها در سایت نیک امری بدیهی و البته بی‌پاسخ مانده است. در همین رابطه یک شرکت ارایه‌دهنده خدمات دامنه كه به دليل موضوع فعاليتش هر روز با Nic.ir مي‌بايست در تعامل باشد برای اطلاع‌رسانی به مشتریان خود و رفع ابهام ایشان با انتشار اطلاعيه‌اي در سایت خود نوشته است:

با سلام و عرض ادب

«مطابق اعلام قبلی سایت Nic.ir خدمات این سرویس‌دهنده ثبت دامنه ملی (IR) هر شب از ساعت 23:15 الی 00:15 بامداد به دلیل بک‌آپ‌گیری با اختلال مواجه است و امکان ثبت، تمدید و انتقال دامنه در این بازه زمانی امکان‌پذیر نيست. البته این نکته را باید متذکر شد که مطابق تجربه پایان یافتن ساعت بک‌آپ‌گیری و رفع این اختلال ممکن است تا ساعت 00:35 بامداد نیز به‌طول بینجامد.

البته در مجموعه ... برای این مشکل راه‌حلی اندیشیده شده است که در صورت ثبت درخواست برای ثبت، تمدید یا انتقال دامنه‌های ملی در بازه زمانی ذکر شده، درخواست مورد نظر به صورت معلق باقی می‌ماند و پس از در دسترس قرار گرفتن Nic.ir درخواست مورد نظر به صورت خودکار پردازش و ثبت می‌شود.»

باتوجه به اين اطلاعيه به نظر مي‌رسد شرکت‌هاي ارایه‌دهنده خدمات دامنه حالا ديگر قطعي سايت نيك را به عنوان يك واقعيت هميشگي پذيرفته‌اند و حتي راه‌حل فني نيز براي حل آن پيش‌بيني كرده‌اند؛ با اين وجود اما همچنان سايت نيك براي حل اين مشكل اقدام خاصي نكرده است.

 

انتقادات تند كاربران تویيتر از NIC.ir

اما همان‌طور که اعلام شد ابهامات در خصوص عملکرد و نحوه مدیریت این نهاد مهم گسترده است. همچون ساير شبكه‌هاي اجتماعي، تویيتر نيز مملو از گلايه‌هاي كاربران از سرويس‌دهي نامناسب و مشکلات NIC.ir است. (نکته لازم به ذکر اینکه این انتقادات تنها مربوط به یک سال گذشته است و اگر به سراغ اعتراضات و مشکلات سال‌های قبل‌تر می‌رفتیم قطعا حجم گزارش به مراتب بیش از این می‌شد.)

يكي از كاربران تویيتر به نام «مرتضي» در تویيتي در انتقاد از عملكرد Nic.ir نوشته:

‏«جل الخالق! چرا سایت  Nic.irبه طور پیش‌فرض بدون https بالا مي‌آيد؟»

كاربري ديگر به نام «امير» هم كه گويا دل پري از Nic.ir داشته نوشته:

‏«یکی از بدترین سرویس‌های دنیا توسط سایت Nic.ir ارايه می‌شود. همه چیز آنقدر انحصاری و قرون وسطايي عمل می‌کند که آدم از اساس پشیمان می‌شود. اگر بخواهیم قوانین قرون وسطی را در حوزه تکنولوژی معادل‌سازی کنیم چیزی مانند قوانین حاکم بر مرکز فیزیک نظری است.»

كاربري با نام كاربري «سيد مرتضي» اما در تویيت خود نوشته:

‏**«سایت Nic.ir برای پرداخت صورتحساب، به جای هدایت کاربر به سایت شاپرک،‌ او را به سایت ipg.cbinasim.ir  می‌فرستد. تا جایی که می‌دانم قرار بود برای مبارزه با فیشینگ، تمام پرداخت‌ها از طریق شاپرک انجام شود. لطفا پیگیری كنيد.»**

‏كاربري به اسم «نيما» اما ترجيح داده كه عملكرد كند Nic.ir را به طنز بكشد و با همين نگاه نوشته:

« منتظرم اعضای شرکت Nic.ir صبحانه‌شان را بخورند، سرورهايشان را روشن کنند ویندوزش بالا بيايد و بعد فایل index سایتشان را rename کنند که سایت اوکی شده و یك دامنه 16 هزار تومانی .ir ثبت کنم.»

در اين ميان برخي از كاربران هم به انتقاد از منقضي شدن نماد اعتماد الكترونيكي Nic.ir پرداخته‌اند و مطالبي را در اين خصوص منتشر كرده‌اند؛ يكي از كاربران در همين خصوص با لحن طنز نوشته:

‏**«نماداعتمادالکترونیکی سایت ایرنیک Nic.ir منقضی شده، حالا باید دامنه‌ام را تمدید کنم یا نه؟ يعني می‌شود به اين سايت اعتماد کرد؟!»

كاربري به نام «حميد» نيز انتقاداتي را به محيط كاربري سايت نيك وارد دانسته و نوشته:

«واقعا باید تجدید‌نظری روی عملکرد و نوع کار سایت Nic.ir صورت گيرد، اصلا کاربرپسند و مناسب نیست، تجربه‌ کاربری سایت و روند خرید یک دامنه و ارسال مدارک تا تایید و بقیه مراحل خیلی وقت‌گیر و پیچیده است. امیدوارم اين انتقاد شنیده شود و به فکر تغییر اين محيط كاربري باشند.»

كاربري به نام «حجت» اما انتقادي در خصوص تاييد دستي دامنه‌ها داشته و خطاب به مسوولان سايت نيك نوشته:

‏«سال 1398 شد و شما هنوز دارید دامنه‌های ثبت‌شده را دستی تایید می‌کنید؟»

كاربري به نام «جويان» با انتقاد از 24 ساعته نبودن خدمات سايت نيك نوشته:

**«واقعا جای خجالت دارد Nic.ir با این میزان از مشتری، 24 ساعته و هفت روز هفته نیست! یعنی پنج‌شنبه جمعه می‌بندند می‌روند؟ باتوجه به حجم بالاي درآمد اين سايت، استخدام يك شیفت مخصوص آخر هفته نبايد كار سختي باشد. گويا هنوز متوجه نشده‌اند كه دنياي وب 24 ساعته و هفت روز هفته فعال است.»**

سينا كه به تازگي سه دامنه روي نيك ثبت كرده نيز از كندي عملكرد اين سايت گلايه داشته و نوشته: «سه، چهار روز است منتظر هستم Nic.ir دامنه‌ام را تایید کند تا کار را شروع کنم، همزمان سه تا دامنه ثبت کردم دو تا را تایید کردند اما يكي را خير! مشخص نيست علت اين بي‌نظمي در تاييدها چيست؟»

«محمدرضا» كاربر ديگر اما لزوم تاييد دوباره دامين هنگام تمديد دامنه را غير لازم توصيف كرده و نوشته:

«زحمتکشان نیک Nic.ir، موقع تمدید دامین هم باید دوباره دامين را تایید کنند. ممنون که هستید!»

جمع‌بندي و نتیجه‌گیری

همان‌طور كه از نظر گذشت حجم بالاي انتقادات كاربران سايت نيك گوياي وضعيت نابسامان در این مجموعه است. كند بودن در بررسي دامنه‌هاي درخواستي، از کار افتادن مرتب سایت، عدم‌پاسخگویی مستمر، پاسخ‌هاي نصفه و نيمه اپراتورهاي اين سايت به كاربراني كه به مشكل برخورده‌اند و منقضي شدن نماد اعتماد اين سايت از جمله پرتكرارترين گلايه‌هاي كاربران از سايت نيك است كه لازم است مورد توجه قرار گيرد.

از سوي ديگر تجربه ثابت كرده كه مسوولان اين سايت تمايلي به پاسخگويي نداشته و قصد ندارند به ابهامات و مشكلات مطرح شده توسط مردم و رسانه‌ها پاسخي بدهند. با اين تفاسير به نظر مي‌رسد تنها راه باقي مانده ورود دستگاه‌های نظارتی به اين حوزه است تا شايد با نظارت بيشتر، اندكي از مشكلات به وجود آمده براي ثبت دامنه كاسته شود.

البته تاکید می‌شود در فضای مجازی گاه اتهامات بسیار جدی و قابل‌ توجهی به عملکرد سایت نیک از جمله وجود نوعی رانت مطرح است که در زمان مقتضی تلاش می‌کنیم با توجه به محدودیت‌های حاکم بر کار رسانه برخی از این موارد را تا حد ممکن بررسی کنیم.

به غیر از موارد ذكر شده، اشکالات دیگری نیز پیش از این در هفته‌نامه عصر ارتباط نسبت به عملکرد این مجموعه داشتیم که در آینده نسبت به تجمیع و بازنشر مکرر این مشکلات اقدام خواهیم کرد.

اگرچه بسیاری این روزها، انتظار اتفاق و ورود نهادهای نظارتی برای رسیدگی به انتقادات و ابهامات در عملکرد سایت Nic.ir را ندارند و ما نیز به آنها حق می‌دهیم، اما به حکم وظیفه سکوت نیز نخواهیم کرد تا مبادا این سکوت حمل بر نادانی شود.

درج دیدگاه

عصــر بــازی