دیپلماسی تلفنی ترامپ در مقایسه با دیپلماسی 'خط داغ'

دیپلماسی تويیتری جواب نداد؛ اکنون ترامپ برای وادارکردن ريیس‌جمهور ایران به مذاکره، به دیپلماسی تلفنی روی آورده است.

دیپلماسی تلفنی ترامپ در مقایسه با دیپلماسی 'خط داغ'

66 سال پیش، کِنِدی و خروشچف متقابلا موفق شدند بحران جنگ جهانی اتمی را با ایجاد یک خط تلفن اختصاصی مستقیم میان کاخ سفید و کرملین حل کنند. این خط، از دو دستگاه تلفن: یکی روی میز ريیس دولت شوروی و دیگری روی میز ريیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، و از یک خط انتقال دوطرفه میان آن دو دستگاه تلفن تشکیل شده بود.

برای اینکه خط در لحظه یا در حین مذاکره دو ريیس دولت، همواره فعال و آماده به کار باشد، یک گروه از متخصصان مخابرات در واشنگتن و گروهی دیگر در مسکو، روز و شب (24 ساعته طی هفت روز هفته) با هم حرف می‌زدند. وقتی که نوبت حرف زدن آمریکایی‌ها می‌شد، آمریکایی‌ها به زبان انگلیسی، آخرین جوک‌های روز را برای روس‌ها تعریف می‌کردند. اما هنگامی که نوبت حرف زدن به روس‌ها می‌رسيد، آنها داستان‌های داستایوفسکی، چخوف، پوشکین و تولستوی را به روسی می‌خواندند و روی خط برای آمریکایی‌ها می‌فرستادند.

برای دو گروه مذکور، مهم درک مطالب ارسالی نبود، بلکه آنچه اهمیت داشت، اطمینان حاصل کردن از عملکرد بهینه خط انتقال و کیفیت ارتباطی پایانه‌های تلفنی بود. وقتی هم لحظه مذاکره تلفنی میان روسای دو دولت متخاصم فرا می‌رسید، دو گروه مزبور کنار می‌رفتند و جای آنها را مترجمان معتمد می‌گرفتند. مترجم یا مترجمان متخصص ترجمه از روسی به انگلیسی در کنار ريیس‌جمهور آمریکا و مترجم یا مترجمانِ متخصص ترجمه از انگلیسی به روسی در کنار ريیس دولت روسیه شوروی می‌نشستند و مطالب را در گوش ريیس خود، زمزمه می‌کردند. در هر دو سو نیز مهندسان صدابرداری و ضبط مکالمات برخط حضور داشتند. اما علاوه بر آنها، معاونان و تحلیلگران نیز در هر دو سوی خط، آماده ارايه مشاوره به ريیس دولت متبوع خود بودند.

به این ترتیب، از جنگ سرد با خط داغ (Hotline) پذیرایی می‌شد؛ این خط، حدود 30 سال در کار بود؛ یعنی از سال 1963 تا زمانی که روسیه شوروی در اوایل دهه 90 سده گذشته فروپاشید.

 اکنون جای خط داغ را فناوری‌های پیشرفته ارتباطات اینترنتی، ماهواره‌ای و موبایلی گرفته و ترامپ برخلاف اسلاف خود که نخست به توافقی دوطرفه برای ایجاد ارتباط تلفنی با همتایان خود اقدام می‌کردند، آمده یکطرفه پا پیش گذاشته و شماره تماس اختصاصی خود با مقامات ایرانی را به سويیس (حافظ منافع آمریکا در ایران از طریق سفیر سوییس در تهران) ابلاغ کرده است، تا در صورت درخواست مقامات ایرانی برای مذاکره مستقیم با ترامپ، این شماره تلفن در اختیار ريیس دولت ایران قرار گیرد و به این ترتیب، دیپلماسی نه-جنگ-نه-صلح، گامی به پس و عقب رود، شاید از بن‌بست کنونی بیرون آید در حالی که توپ درخواست مذاکره در زمین ایران افتاده است.

هدفم از پرداختن به "شماره تماس ترامپ"، نشان دادن ناکارآمدی آن در مقایسه با ویژگی‌های سیاسی/تاریخی‌ترین ارتباط تلفنی جهان موسوم به "خط داغ" است. در همین خصوص، برای تکمیل این بررسی، اشاره کوتاهی می‌کنم به میلیتاریستی‌ترین شبکه مخابراتی جهان: "سويیچ سرخ".

 

داستان شماره تماس ترامپ

درست یک هفته پیش از روزجهانی مخابراتِ امسال (که 27/02/1398 بود)، ترامپ گفته بود: «دوست دارم ایرانی‌ها به من تلفن بزنند».

دو روز بعد از افشای تمایل ترامپ برای گفت‌وگوی مقامات رسمی ایران با او، سی‌اِن‌اِن (شبکه تلویزیون خبری آمریکا) در بخشی از گزارش خود در این باره اعلام کرد که «سفارت سويیس (حافظ منافع آمریکا در تهران)، شماره تلفن ترامپ را دریافت کرده ولی آن را مستقیما و ابتدا به ساکن در اختیار دولت ایران نمی‌گذارد، مگر اینکه دولت ایران در این خصوص راسا اقدام کند». گوینده اخبار سی‌اِن‌اِن نیز اعلام کرده بود که "بعید است ایرانی‌ها سراغ این شماره تلفن را از سفارت سويیس بگیرند".

ترامپ برای توجیه تمایلش برای مذاکره با ایرانیان، بهانه آورده و مدعی شده بود که: «جان کری [وزیر امور خارجه اوباما] با آنها زیاد صحبت می‌کند. جان کری به آنها می‌گوید که تماس نگیرند. این کار، نقض قانون لوگان است.»

توضیح اینکه طبق «قانون لوگان» (مصوب 1799 در کنگره آمریکا)، هیچ آمریکایی نمی‌تواند بدون داشتن اجازه رسمی از طرف مقامات ایالات متحده با مقامی رسمی در کشوری متخاصم رابطه برقرار و در سیاست خارجی ایالات متحده دخالت کند، و اگر چنین کند، مجرم محسوب شده و قاضی دادگاه می‌تواند وی را به پرداخت ۵ هزار دلار جریمه و حداکثر سه سال زندان محکوم کند.

سخنگوی جان کری، نیز در واکنش به ادعای ترامپ مبنی بر گفت‌وگوی غیر قانونی جان کری با ایرانیان، پاسخ داده بود: «هر چیزی که ريیس‌جمهور ترامپ گفته، غلط محض است؛ ختم ماجرا. او درباره واقعیت‌ها اشتباه می‌کند، درباره قانون اشتباه می‌کند و متاسفانه درباره نحوه استفاده از دیپلماسی برای امن نگه داشتن آمریکا هم در اشتباه بوده است. کری به انجام مذاکره برای رسیدن به یک توافق هسته‌ای کمک کرده است؛ مذاکره‌ای که برای حل یک مشکل دشوار، کارآمدی خود را اثبات کرده. جهان در آن‌زمان از آن مذاکرات حمایت کرده بود و هنوز هم از آن حمایت می‌کند.»

عراقچی، معاون وزیر امور خارجه ایران نیز در پاسخ به ترامپ گفته بود: «برای خروج از شرایط دشوار و بحرانی که ترامپ برای خود و آمریکا ایجاد کرده است، نیازی به میانجی یا شماره تلفن نیست. ایالات متحده تنها با تجدید نظر در سیاست‌های خود می‌تواند از وضعیت تنش‌آمیز فعلی خارج شود. اگر نیاز شود آنها شماره ما را دارند».

مقایسه شماره تماس ترامپ با «خط داغ»

حال می‌پردازم به مقایسه میان شماره تماس ترامپ و "خط داغ" (Hotline) که نام تاریخیِ ارتباطی تلفنی میان کاخ سفید (واشنگتن) و کرملین (مسکو) از سال 1963 تا حدودا 1993 بود.

«خط داغ» (Hotline) واقعا یک خط تلفن بود، بدون داشتن گرهی ارتباطی (Communication Node) یعنی بدون مرکز سويیچ و درنتیجه بدون نیاز به شبکه‌سازی.

شماره تماس ترامپ، اما پیش از هرچیز یک شماره است که اعداد و ارقام آن در شبکه سراسری تلفن ایران یا در هر شبکه دیگری از هر پایانه‌ای ارتباطی قابل گرفتن است.

اگر پایانه مورد استفاده ترامپ، معمولی باشد یعنی از نوع رمزکننده مکالمه یا کریپتوفون (Crypto-phone) نباشد، پایانه مورد استفاده تماس‌گیرنده با ترامپ هم پایانه‌ای‌ معمولی است. اما اگر پایانه‌ای که در واشنگتن به تماس‌گیرنده پاسخ می‌دهد از نوع کریپتوفون باشد، ترامپ باید ضرورتا سخت‌افزار متناظر همان کریپتوفون را به سفیر سويیس در تهران داده باشد و سفیر نیز (در صورت درخواست مقامات ایرانی به مذاکره تلفنی با ترامپ) باید علاوه بر شماره تماس، سخت‌افزار کریپتوفون متناظر را نیز در اختیار وزارت امور خارجه ایران قرار دهد.

هر دو دستگاه کریپتوفون‌ متناظر، همیشه یک زوج یگانه را تشکیل می‌دهند یعنی در شبکه سراسری یا جهانی تنها هنگامی قابل استفاده‌اند که در ابتدا و انتهای یک خط باشند. به عبارت دیگر، هرکسی می‌تواند در شبکه سراسری به یکی از آنها زنگ بزند، اما کسی جز دارنده کریپتوفون متناظر قادر به تفهیم و تفاهم در حین مکالمه تلفنی با دیگر دارنده کریپتوفونِ متناظر نیست.

البته مقامات ایرانی با رد هرگونه مذاکره با آمریکایی‌ها فعلا مایل به بازی با توپ موجود در زمین بازی خود نیستند ولی در مورد استفاده کردن یا نکردن از کریپتوفون باید توجه داشت که ترامپ اگر عاقل باشد، برای بیشینه‌سازی احتمال درخواست مذاکره تلفنی و ساده‌سازی برقراری ارتباط تلفنی همتای ایرانی‌اش با وی، از کریپتوفون استفاده نخواهد کرد. 

سفسطه ممنوع!

پروژه ملی که سیاسی شد

دیدگاه‌ها

    ارسال دیدگاه