ICT ایرانی در هفته‌ای که گذشت

نگران حمله سایبری به نیروگاه‌های کشور؛ باشیم یا نه؟

KHOSRODAD.NEWS@GMAIL.COM

 

این ادعا که گفته می‌شود، جنگ میان ایران و ابرقدرت‌های جهان به شیوه‌ای مدرن و مبتنی بر فناوری، سال‌هاست که در فضای مجازی آغاز شده است تا چه حد صحت دارد؟ پاسخ این فرضیه هر چه که باشد، نمی‌توان این واقعیت را نادیده گرفت که طی یک دهه گذشته، بیش از هر زمان دیگری ایران مورد حملات سایبری کشورهای متخاصم قرار گرفته است. چه بسا تجربه انتشار ویروس استاکس‌نت در سال 89 در تاسیسات هسته‌ای نطنز و فوردو، بارزترین مصداق این قضیه است. رویدادی که ممکن بود فاجعه‌ای نظیر چرنوبیل را برای ایران رقم بزند. هفته گذشته دستوری از سوی بالاترین مقام اجرایی کشور، یعنی رییس‌جمهور مبنی بر حفظ و تامین هر چه بیشتر امنیت نیروگاه‌های آبی و برق کشور صادر شد. گرفتن فرم تدافعی برای یکی از مهم‌ترین منابع زیرساختی کشور، باعث شکل‌گیری این شائبه شد که خطری سایبری در کمین تاسیسات کشور نشسته است. احتمالی که در صورت به وقوع پیوستن می‌تواند تاثیرات مخرب قابل توجهی نظیر فرو رفتن کل کشور در خاموشی یا قطع شدن آب سراسر ایران را دربرداشته باشد. در گزارش این هفته ICT ایرانی در هفته‌ای که گذشت، ضمن پرداختن به این مهم به تحلیل و ارزیابی پراهمیت‌ترین عناوین خبری می‌پردازیم.

·       آب و برق ایران و تجربه‌ای مشابه ونزوئلا؟

هفته گذشته خبری تحت پوشش رسانه‌های کشور قرار گرفت که با وجود اینکه دارای اهمیت بسیاری بود، اما آن‌طور که باید به آن پرداخته نشد و مورد بازتاب گسترده قرار نگرفت.

بر این اساس دستوری از سوی رییس‌جمهور صادر شد که طی آن تامین امنیت سایبری زیرساخت‌های نیروگاهی کشور در حوزه آب و برق مورد تاکید قرارگرفت. اقدامی بی‌سابقه که بیش از این چنین شفاف مشاهده نشده بود. اما جریان چه بود؟

سه سال پیش بود که فیلم مستندی به نام روزهای صفر در جشنواره بین‌المللی برلین به نمایش درآمد که در آن ادعا می‌شد ویروسی به مراتب قوی‌تر از استاکس‌نت با نام نیتروزئوس توانسته است در بسیاری از شبکه‌های ایران مانند سیستم‌های برق، حمل‌و‌نقل، مخابرات و شبکه مالی نفوذ کند تا در صورت حمله احتمالی ایران علیه اسرايیل اقدامات خرابکارانه‌ای را انجام دهد. عده‌ای پس از پخش این مستند آن را بلوف و حتی محصول تخیل سازنده فیلم، برخی آن را واقعیت و گروهی دیگر آن را هشدار ارزیابی کردند. نیتروزئوس به ظاهر در کما فرو رفت تا اینکه به تازگی دستوری با موضوعی مشابه توسط رییس‌جمهور صادر شد و بلافاصله پس از آن مسوولانی از وزارتخانه‌های نیرو و ارتباطات اقدام به درج تحرکاتی مبنی بر عملیاتی شدن این مهم و همکاری براي تامین امنیت سایبری زیرساخت‌های نیروگاهی کشور با سایر صنایع مرتبط کردند.

چنین گفته می‌شود که نیتروزئوس ویروسی است که به آژانس امنیت ملی این امکان را می‌دهد تا به سیستم‌های فرماندهی و کنترل ایران حمله کند. با اجرای این حمله، سیستم‌های دفاع هوایی ایران هک شده و از کار می‌افتادند و جنگنده‌های آمریکایی یا رژیم صهیونیستی بدون مشکل وارد ایران می‌شوند و سیستم‌هایی مانند شبکه برق، شبکه‌های ارتباطی و سیستم مالی کشور را از کار می‌اندازند. حتی برخی از کارشناسان، نیتروزئوس را مرتبط با برخی اسناد منتشر شده توسط اسنودن در سایت ویکی‌لیکس می‌دانند که طی آن ادعا شده بود، سازمان‌های پنج‌ چشم خصوصا سرفرماندهی ارتباطات دولتی انگلیس و آژانس امنیت ملی آمریکا سال‌هاست که در پروژه‌ای مشترک از تمامی ایرانیان به‌صورت 24 ساعته و در 7 روز هفته جاسوسی می‌کنند.

گفتنی است حدود پنج ماه پیش بود که ونزوئلا، حمله سایبری گسترده با هدف تخریب مراکز حساس این کشور از جمله نیروگاه آبی سیمون بولیوار را تجربه کرد که طی آن برق در 22 ایالت از مجموع 23 ایالت این کشور قطع شد و مشکلات عدیده‌ای در خصوص تامین آب شرب مورد نیاز مردم، قطع خدمات عمومی همچون بانک‌ها، متروها و غیره ایجاد کرد.

ICT ایرانی در هفته‌ای که گذشت - کارت سوخت و معطلی مردم و مدیرانکارت سوخت و معطلی مردم و مدیران

طبق اطلاعیه شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، کارت سوخت از بیستم مرداد ماه بعد از چهار سال غیبت به جمع کارت‌های هوشمند ایرانی‌ها بازگشت و دارندگان وسایل نقلیه موتوری، موظف شدند از این پس با استفاده از کارت سوخت در جایگاه‌های کشور اقدام به سوخت‌گیری کنند. اما در حالی که قرار است، کارت سوخت در کنار کارت ملی و کارت پایان خدمت به اوراق هوشمند ضروری ایرانی‌ها تبدیل شود، همچنان با مشکلات عدیده‌ای مواجه است.

بر اساس این گزارش، سامانه هوشمند سوخت که تحت نظر شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران به فعالیت می‌پردازد، تنها در طول هفت ماه، سه مدیر به خود دیده است که آخرین مدیر آن نیز تنها چند روز پیش از اجباری شدن کارت سوخت در کشور تغییر یافت. جابه‌جایی مکرر مدیران در دستگاهی که قرار است مسوولیت مهمی چون اجباری شدن کارت سوخت در کشور را به عهده بگیرد، می‌تواند نشان از این باشد که آشفتگی­‌هایی در لایه درونی شرکت مذکور وجود دارد که باعث می‌شود صندلی سامانه هوشمند سوخت نتواند در طول این هفت ماه به مدیری وفا کند.

اما از سوی دیگر، در حالی که رانندگانی که دارای سوخت هستند اما رمز آن را فراموش کرده‌اند، طیف وسیعی را تشکیل می‌دهند شاهد ارایه راهکارهایی از نوع ضد و نقیض هستیم. از جمله اینکه هفته گذشته، مدیر برنامه‌ریزی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی خطاب به رانندگانی که رمز خود را فراموش کرده‌اند اعلام کرد، برای این منظور در برخی جایگاه‌های سوخت‌گیری در سراسر کشور دستگاه‌های تغییر رمز قرار داده شده است. اما اندکی بعد فاطمه کاهی، سخنگوی همان شرکت گفت كه تغییر رمز هرگز در جایگاه‌های عرضه سوخت صورت نمی‌گیرد و این اقدام فقط با مدارک هویتی در نواحی شرکت پخش انجام می‌شود.

حال به این وضعیت، صف‌های طولانی مردم در روزهای گرم تابستان در مناطق پستی را نیز باید اضافه کرد که برای پیگیری وضعیت کارت سوخت آمده‌اند و مناطق پستی به جای اتخاذ تدابیر ویژه مانند افزودن باجه، افزایش ساعت کاری یا اموری از این قبیل، تصمیم گرفته‌اند به روشی کاملا سنتی به فعالیت بپردازند! در این خصوص می‌توان به این موضوع اشاره کرد که طبق گزارشات خوانندگان عصرارتباط برخی از مناطق پستی، تحویل کارت سوخت را منوط به پرداخت مبلغ 10 هزار تومان به صورت پول نقد و اسکناس کرده‌ و از دریافت وجه از طریق کارت‌خوان اجتناب کرده‌اند. گفتنی است در آستانه هوشمندسازی سوخت در کشور، این موضوع موجبات نارضایتی بسیاری از مراجعه‌کنندگان را فراهم کرد.

ICT ایرانی در هفته‌ای که گذشتد- پایان مرداد و اتمام مهلت وعده بانک مرکزیپایان مرداد و اتمام مهلت وعده بانک مرکزی

در حالی که مرداد به روزهای پایانی خود نزدیک می‌شود، هنوز از نهایی شدن «الزامات و ضوابط رمزارزها» توسط بانک مرکزی خبری نیست. بهمن سال گذشته بود که بانک مرکزی الزامات رمزارزها را منتشر کرد و آن را به مدت شش ماه مورد بررسی و ارزیابی کارشناسان قرار داد تا ضمن جمع‌آوری مجموع نظرات به نهایی‌سازی آیین‌نامه و سپس ابلاغ آن بپردازد. گرچه رصد اظهارات مقامات بانک مرکزی حاکی از این است که اراده دستگاه یاد شده بر این اساس استوار است که در عین حال که مایل است انحصار رمزارزها را در اختیار داشته باشد اما از سوی دیگر نمی‌خواهد تضمین یا تعهدی در قبال خریداری و سرمایه‌گذاری این محصول در میان مردم ارایه دهد.

لیکن این وظیفه بانک مرکزی است که نحوه معاملات، تولید و استخراج ارزهای دیجیتال را نظام‌مند کند. اما بنا به دلایلی که هنوز علت آن مشخص نیست، بانک مرکزی تعللی تعمدی را در شفاف‌سازی ساز و کارهای رمزارزها در کشور پیشه کرده است که باعث کندی در تمامي امور مرتبط با ارزهای دیجیتال در کشور شده است. رمزارز در هفته گذشته در کشور شاهد تحولات دیگری نیز بود. از جمله اینکه هیات دولت آیین‌نامه فرایند استخراج فرآورده‌های پردازشی رمزنگاری‌شده رمزارز‌ها و استفاده از رمزارز را ابلاغ کرد. این آیین‌نامه دارای شش بند است که مهم‌ترین بند آن که بند یک است، استفاده از رمزارز‌ها را صرفا با قبول مسوولیت خطرپذیری (ریسک) از سوی متعاملان می‌داند. همچنین رمزارزها، مشمول حمایت و ضمانت دولت و نظام بانکی نبوده و استفاده از آن در مبادلات داخل کشور مجاز نیست.

در هفته‌ای که گذشت، بار دیگر تعرفه مصرفی برق ماینرها به بحث گذاشته شد. در این خصوص سخنگوی صنعت برق کشور اظهار كرد، ماینرها می‌توانند برق مورد نیاز خود را به قیمت ریالی برق صادراتی از شبکه سراسری تحویل گرفته و خریداری کنند. بر اساس این گزارش، پیش از این تعرفه برق مصرفی برای مزرعه‌های استخراج بیت‌کوین برابر با تعرفه برق صادراتی در نظر گرفته شده بود که موجبات نارضایتی و اعتراض بسیاری از فعالان در این حوزه را فراهم کرد و حتی با طرح موضوع افزایش احتمال قاچاق از وزارت نیرو درخواست شد تا نسبت به تعرفه برق ماینرها، بازنگری مجدد صورت گیرد.

می‌خندی؟! باید بخونیش

تقویم تاریخ ICT ایران

دیدگاه‌ها

    ارسال دیدگاه