آغاز کلاهبرداری از طرح بلاتکلیف رجیستری!

طرح رجیستری یا به زبان ساده ثبت گوشی‌های وارداتی از حدود دو سال قبل دوباره بر سر زبان‌ها افتاد و اگرچه از همان ابتدای طرح مخالفان، اجرای آن را با شرایط موجود چندان امکان‌پذیر نمی‌دانستند، اما این طراحان و پیگیران رجیستری نظر خود را داشتند و اصرار بر اجرا.
در حال حاضر ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، گمرک و دو وزارتخانه ارتباطات و صنعت از جمله بازیگران اصلی طرح رجیستری به شمار می‌روند. فارغ از ناهماهنگی‌های زیاد در اطلاع‌رسانی از طرح رجیستری، ظاهرا مجریان هر کدام نگاه و رویکرد خود را دارد.
ستاد مبارزه با قاچاق کالا پیگیر طرح است، گمرک در حال اجرای اقداماتی است، وزارت صنعت سکوت کرده است و وزارت ارتباطات نیز چندان موافق اجرای طرح به شکل کنونی آن نیست.
چندی پیش گمرک اقدام به معرفی سامانه‌ای برای استعلام قانونی یا قاچاق بودن گوشی‌ها کرد که بعد از آن خبر بیشتری منتشر نشد و هفته‌نامه عصر ارتباط نیز گزارشی در خصوص ابهامات طرز کار این سامانه منتشر کرد که پاسخی در پی نداشت.
اهداف رجیستری چه بود؟
اما طرح رجیستری تنها به منظور شناسایی گوشی‌های قاچاق و بی‌استفاده کردن آن درشبکه مخابراتی کشور نبود.
این طرح همزمان چند هدف را دنبال می‌کند. نخست افزایش درآمدهای دولت از محل واردات قانونی هزاران میلیاردی گوشی. دوم ساماندهی بحث‌های صنفی و گارانتی‌های گوشی. سوم تعیین تکلیف واردکنندگان و نمایندگی رسمی گوشی‌ها در ایران. چهارم ترغیب شرکت‌های گوشی‌ساز به همکاری با ایران در قالب تولید، ارایه خدمات و انتقال فناوری.
در این میان اما ظاهرا برخی از اهداف طرح رجیستری فارغ از ابهامات اجرایی اصل طرح و ناهماهنگی مجریانش، در حد شعار باقی خواهد ماند و با توجه به سرعت اجرای طرح بعید است در دولت یازدهم به نتیجه روشنی برسد.
با این وجود مثلا در خصوص ایجاد نمایندگی رسمی و مستقیم برندها به ویژه در مورد اپل که سهم خوبی از بازار ایران دارد، پاسخ مثبتی از سوی این شرکت آمریکایی شنیده نشد. اما ظاهرا اتاق اصناف در نهایت خود وارد عمل شد و 9 شرکت را به عنوان نماینده رسمی واردات محصولات اپل معرفی کرد تا از این پس محصولات وارداتی این شرکت‌ها قانونی تلقی شده و البته مشمول ارایه خدمات پشتیبانی و گارانتی به کاربران و مصرف‌کنندگان شود.
در مورد سایر برندها نیز هنوز وضعیت روشنی وجود ندارد.
آخرین پیشرفت‌های طرح رجیستری
**اگرچه مسوولان ستاد مبارزه با قاچاق کالا، گمرکات و گاهی نیز مسوولان وزارت ارتباطات به اطلاع‌رسانی پراکنده آن هم در مواجهه با پیگیری خبرنگاران می‌پردازند، اما هنوز هم به درستی مشخص نیست این طرح در نهایت از چه زمانی به اجرا در خواهد آمد.**
اما آخرین خبر از پیشرفت طرح رجیستری به ورود فرهنگستان زبان و ادب فارسی به این طرح باز می‌گشت! در آخرین اخبار، رییس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با ارسال نامه‌ای به دستگاه‌های مربوطه استفاده از کلمه ثبت گوشی در شبکه را به جای کلمه رجیستری گوشی موبایل پیشنهاد کرده است.
خبر دیگری که در مورد رجیستری مطرح بود اعلام هر از گاه نام 9 شرکت رسمی واردکننده محصولات اپل است و فعلا خبر بیشتری از اجرای طرح نیست.

آغاز کلاهبرداری از طریق رجیستری
اما کندی در اجرا، عدم اطلاع‌رسانی گسترده و نوعی ناهماهنگی میان متولیان اجرای رجیستری، طرح مذکور را به سرنوشت مسابقات پیامکی اپراتورها و برنامه‌های تلویزیونی دچار کرده است و احتمالا باید منتظر شکل‌گیری نوع جدیدی از کلاهبرداری‌ها نیز باشیم.
سال‌هاست که کلاهبرداران با اتکا به روش برگزاری مسابقات پیامکی رادیو و تلویزیون و اپراتورها، سراغ کاربران کم‌اطلاع رفته و آنها را دعوت به حضور پای خودپردازها برای دریافت جایزه می‌کنند. در این خصوص با وجود اطلاع‌رسانی گسترده اپراتورها، دستگاه‌های مختلف و پلیس، اما همچنان و به سهولت عده‌ای از کاربران فریب می‌خورند و مالباخته می‌شوند.
برای نمونه یکی از خوانندگان عصر ارتباط با ارسال مطلبی به هفته‌نامه اعلام کرد،‌ «اخیرا با تماس تلفنی با عنوان اینکه بنده به‌عنوان مشتری خوش‌حساب تلفن همراه برنده کمک هزینه سفر به کربلا شده‌ام که به‌ظاهر مستقیما از طرف مجری برنامه زنده رادیو ... با من در حال گفتگو هستند درخواست کرد که در پایان برنامه هستیم و اگر توصیه‌ای دارید درمورد جوانان بفرمایید! و الی آخر در پایان مسوول مربوطه ما را جهت پرینت آخرین موجودی به دستگاه خودپرداز کشاند و بنده نیز ضمن توصیه‌های مکرر پلیس فتا تنها بدلیل نام کربلا و نزدیکی ماه محرم متاسفانه ریز اطلاعاتی را دادم و در ده مرحله مبالغ 200هزار ریالی یک مرحله 3 میلیون ریالی یک مرحله 1250000 ریالی جمعا 6250000ریال در شش دقیقه برداشت کرد ضمن آنکه به‌علت داشتن تلفن‌بانک همزمان با من در حال صحبت بود که متوجه برداشت‌ها نشوم..»
و ناگهان کلاهبرداری جدید
اما حالا گویی نوع جدیدی از کلاهبرداری‌ها در پس اجرای طرح رجیستری می‌رود که رو به فزونی گذارد.
این موضوع را اخیرا معاون سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی رسانه‌ای کرد. در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه** اخیرا از طریق سرشماره‌ای به برخی مشترکان موبایل گفته می‌شود که سریال گوشی آنها. در سامانه رجیستری نیست و به زودی گوشی آنها از کار می افتد، گفت: در این زمینه یکی دو مورد گزارش داشته‌ایم که به برخی مشترکان از طریق پیامک گفته شده گوشی آنها قاچاق است.**
وی البته با تاکید بر اینکه چنین موضوعی قطعا جعلی است گفته: اولا که اجرای طرح رجیستری شروع نشده و در مرحله تست هستیم، ثانیا اینکه مواردی از این قبیل را از طریق پیامک اطلاع‌رسانی نمی‌کنیم و اگر هم موضوعی نیاز به اطلاع‌رسانی داشته باشد از طریق مراجع ذی‌صلاح مثل وزارت صنعت پیگیری خواهیم کرد.
در نهایت نیز وی در پاسخ به این که در این پیامک‌های جعلی از مردم تقاضای پول شده تا گوشی آنها از لیست قاچاقی‌ها خارج شود نیز گفته: قطعا بعد از اجرای قطعی طرح بازه زمانی در نظر گرفته می‌شود تا مشترکانی که گوشی خود را پیش از این طرح خریده و بعد از آن فعال کرده‌اند، به مراجع مربوطه مراجعه و رجیستر کنند که قطعا هزینه‌ای نخواهد داشت.

مردم نگران نباشند
در نهایت اینکه مدیر کل فناوری اطلاعات و ارتباطات ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز نیز با بیان اینکه زمانی که گوشی‌های تلفن همراه شناسه‌دار شوند دارای هویت می‌شوند، گفته: **گوشی‌هایی که در حال حاضر از اپراتورها خدمات می‌گیرند برای ما دارای هویت هستند و سرویس‌دهی‌شان ادامه پیدا می‌کند و طبیعتا زحمت و اصطکاکی برای مردم به وجود نمی‌آید.**
به گفته وی بر این اساس به گوشی‌هایی که تا قبل از زمان "تی صفر" طرح کار می‌کرده هویت دارند و شناسه‌دار می‌شوند اما آن گوشی‌هایی که بعد از آن وارد شده است طبق ثبتی که از آذر ۱۳۹۴ در سامانه گمرک انجام شده و فرایندی که پس از آن درنظر گرفته شده است تجهیز و شناسه‌دار می‌شوند.
به هر ترتیب فعلا خبری از زمان قطعی اجرای طرح رجیستری نیست و با وجودی که مسوولان در پاسخ به رسانه‌ها تاکید دارند مشکلی متوجه مردم نیست، اما این اطلاع‌رسانی‌ها قطعا ناکافی بوده و اجرای کند طرح رجیستری می‌تواند زمینه‌ساز وقوع کلاهبرداری‌های جدید شود.
از این رو به مسوولان و متولیان طرح رجیستری که به هر حال پیش از آماده بودن کامل طرح به اطلاع‌رسانی در خصوص آن پرداخته‌اند توصیه می‌شود، سمت‌وسوی جدیدی به روش آگاه‌سازی مردم داده و سطح اطلاع‌رسانی برای جلوگیری از کلاهبرداری‌ها به واسطه اجرای این طرح را افزایش دهند.