هفته نامه عصر ارتباط
اولیـن و پرتیـراژتـرین هفتـه نـامه ICT کشـور
هفته نامه عصر ارتباط - اولین و پر تیراژترین هفته نامه iCT کشور

چگونه زباله‌های الكترونیكی‌مان را بازیافت كنیم؟

مژگان كريم‌نيايي

بسیاری از ما عاشق کامپیوترها و گوشی‌های هوشمند و ابزارهای مشابهی هستیم كه سال‌ها است از آنها استفاده می‌كنیم و به جزئی جداناشدنی از زندگی ما تبدیل شده‌اند.

وسایل الكترونیكی مختلف مانند چاپگرها، مانیتورها و كیبوردها تا زمان كه كار می‌كنند بسیار پرطرفدار هستند، اما به محض آنكه عمر مفیدشان تمام شد یا نسل آنها سپری می‌شود، به زباله‌های بزرگ و جاگیری تبدیل می‌شوند كه نمی‌دانیم باید با آنها چكار كنیم. به موارد ذكر‌شده باید باتری‌ها، کابل‌ها و لوازم جانبی را كه اگرچه جای كمتری  می‌گیرند اما تعداد آنها بیشتر است نیز اضافه كنیم.

به‌طور متوسط هر گجت عمر مفیدش در دو سال به‌پایان می‌رسد و به‌سرعت زمان آن می‌رسد كه گجت یا حتی رایانه قبلی را كنار گذاشته و نسخه‌های جدید آن را تهیه كنیم. اگر یك گیک (Geek) باشید بعد از چند سال گنجه یا انباری خانه‌تان به انباری فشرده از وسایل مختلف الكترونیكی تبدیل می‌شود كه به هیچ كاری نمی‌آیند و روز به روز بر قطر گرد‌وخاكی كه روی آنها می‌نشیند افزوده می‌شود.

بهترین راهكار برای حل این مشكل هدیه دادن این وسایل به افراد نیازمند یا در صورت بی‌مصرف بودن، بازیافت وسایل الكترونیكی بی‌استفاده‌ای است كه در انباری یا گاراژ خود روی هم تلنبار كرده‌اید.

در درجه اول سعی كنید رایانه‌ها و گجت‌ها و گوشی‌های قدیمی خود را كمی گردگیری كرده و در صورت بروز مشكلات جزئی این معایب را برطرف كنید؛ سپس این وسایل را برای استفاده افراد نیازمندی كه می‌شناسید اختصاص دهید.

توجه كنید كه حتی قدیمی‌ترین کامپیوتر شما كه فكر می‌كنید دوره آن مربوط به عصر دایناسورها بوده نیز احتمالا توسط کسی مورد استفاده قرار گرفته و نیازش را برطرف می‌كند. اتصال به اینترنت و تماشای فیلم و پخش موسیقی قابلیت‌های ساده‌ای است كه سقف نیاز بسیاری از افراد نیازمند است؛ هرچند به نظر ما این موارد پیش پا افتاده به‌نظر برسند.

در خارج از كشور موسسه‌های خیریه‌ای وجود دارد كه خودشان با جمع كردن زباله‌های الكترونیكی افراد مختلف و متصل كردن قطعات مختلف آنها به یكدیگر برای افراد نیازمند رایانه سرهم كرده و به آنها اهدا می‌كنند. توجه كنید كه زباله‌های الكترونیكی برای محیط زیست به‌شدت خطرناك بوده و حاوی مواد شیمیایی سمی و سرطان‌زا هستند. در كشورهایی مانند چین و هند بسیاری از این زباله‌ها سوزانده می‌شوند كه باعث وارد شدن جیوه و سرب به هوا می‌شود و خطرات جبران‌ناپذیری را برای بشریت به همراه دارد. علاوه بر این كه نباید زباله‌های الكترونیكی را در سطل آشغال ریخت، حتی دفن آنها در مناطق بیابانی هم برای محیط زیست كاملا بی‌ضرر نیست و باید تا جایی كه می‌توان از این كار هم اجتناب كرد.

با این وجود زمانی كه یك دستگاه به‌كلی از كار افتاده و امكان تعمیر سخت‌افزاری و نرم‌افزاری آن به‌هیچ‌وجه وجود ندارد زمانی است كه می‌باید به فكر بازیافت آن باشید.

اگرچه در ایران موسسه‌های خیریه زیادی وجود دارد و مردم ایران با ایجاد طرح‌هایی مثل «دیوار مهربانی» و با ایجاد كمپین‌های مختلف در شبكه‌‌های اجتماعی به حمایت از نیازمندان می‌پردازند، اما هنوز هیچ تلاشی برای جمع‌آوری زباله‌های الكترونیكی، تعمیر آنها و اختصاص رایانه‌های بازیافت شده به نیازمندان صورت نگرفته و جای خالی آن هم برای كمك به نیازمندانی كه رایانه ندارند و هم برای جلوگیری از آسیب بیشتر به محیط زیست به‌شدت احساس می‌شود.

بهترین مکان برای بازیافت زباله‌های الكترونیكی

برنامه e-Stowers توسط مجموعه‌ای به نام (BAN) كه یک سازمان غیر‌انتفاعی برای مقابله با بی‌عدالتی محیطی ناشی از مواد شیمیایی سمی در سراسر جهان است، اجرا می‌شود. این نهاد با صدور گواهینامه e-Stowers و اختصاص آن به سازندگان ابزار الكترونیكی كه فاكتورهای تعیین‌شده را رعایت می‌كنند، از ادامه روند ورود مواد سمی و خطرناك زباله‌های الكترونیكی كه برای سلامت انسان و محیط زیست مضر است جلوگیری می‌كند.

BAN و موسسه e-Stewards Recyclers از ایالات متحده آمریكا كه یكی از كشورهایی است كه بیشترین میزان لوازم الكترونیكی را تولید می‌كند رسما خواسته‌اند تا صادرات زباله‌های الكترونیكی تولیدشده در این كشور به كشورهایی مانند چین و هند را متوقف كند. **گزارش سازمان ملل متحد نشان می‌دهد که ایالات متحده بیشتر از هر كشور دیگری  زباله  الکترونیکی  تولید كرده است (‌یک میلیون تن در سال) كه این میزان به‌مراتب بیشتر از چین است. جالب است بدانید كه بیشتر زباله‌های الكترونیكی تولید‌شده توسط آمریكا یعنی چیزی نزدیك به  80 درصد از آن به آسیا می‌رود و در آنجا سوزانده شده و چرخه طبیعت این قاره را با مواد سمی و خطرناك تهدید می‌كند.**

در صفحه https://e-stewards.org/find-a-recycler فهرستی از مراكزی كه برای بازیافت مطمئن زباله‌های الكترونیكی در جهان وجود دارد، ثبت و در آن اعلام شده كه در كشورهای انگیس، آمریكا، سنگاپور، كره جنوبی، مكزیك و كانادا این مراكز وجود دارد. جای خالی مراكز تایید‌شده بازیافت زباله الكترونیكی در ایران از آن دست مسایلی است كه تاكنون دولت به آن توجه لازم را نشان نداده است.

بهترین خریدار محصولات بازیافتی

اگر در یكی از كشورهایی كه ذكر شد زندگی می‌كنید و به كمك به نیازمندان علاقه ندارید یا در اطراف خود نیازمندی را نمی‌شناسید كه ابزار الكترونیكی قدیمی‌تان را به آنها هدیه بدهید، كافی است برای فروش زباله‌های الكترونیكی خود به مغازه‌های خرده‌فروشی لوازم الكترونیكی یا مراكز بازیافت محصولات الكترونیكی مراجعه كنید.

تلویزیون‌های کوچک، هدست بلوتوث، باتری یو‌پی‌اس، تلویزیون‌های پروجکشن، تلویزیون‌های بزرگ‌تر از 32 اینچ، آنتن‌های دیواری روكش‌دار، دیسکت‌های قدیمی كامپیوتری، نوارهای VHS‌، كابل‌های قدیمی و باتری‌های لیتیومی از جمله مواردی هستند كه برای بازیافت مناسب‌اند و می‌توانید در این مراكز آنها را به‌فروش برسانید.

البته خرید و فروش ابزار الكترونیكی در كشورهای مختلف قوانین و مقررات متفاوتی دارد و خرید و فروش برخی از این ابزار در بعضی كشورها می‌تواند جرم باشد؛ پس نباید از قوانین محلی كه در آن زندگی می‌كنید نیز غافل شوید.

در كشور ما اما با وجود آنكه در سال‌های پیش حتی كارخانه بازیافت وسایل الكترونیكی ایجاد شد، اما با تامین نشدن مواد اولیه كارخانه یعنی زباله‌های الكترونیكی عملا ناكارآمد ماند. به‌نظر می‌رسد علاوه بر عزم جدی دولت برای حل مشكل زباله‌های الكترونیكی در كشور باید فرهنگ‌سازی لازم نیز صورت گیرد تا مردم این ابزار را خیلی راحت در سطل آشغال‌های معمولی نریخته و خود را مكلف بدانند كه آن را به مراكز بازیافت بسپارند.

درج دیدگاه

بررسی بازی